تری‌کلوسان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
تری‌کلوسان
Triclosan.svg
Triclosan-3D-vdW.png
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۳۳۸۰-۳۴-۵ ✔Y
پاب‌کم ۵۵۶۴
کم‌اسپایدر ۵۳۶۳ ✔Y
UNII 4NM5039Y5X ✔Y
دراگ‌بانک DB08604
KEGG D06226 ✔Y
ChEBI CHEBI:164200 ✔Y
ChEMBL CHEMBL۸۴۹ ✔Y
کد اِی‌تی‌سی D08AE04,
D09AA06 (WHO)‎ (medicated dressing)
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
  • Clc2cc(Cl)ccc2Oc1ccc(Cl)cc1O

  • InChI=1S/C12H7Cl3O2/c13-7-1-3-11(9(15)5-7)17-12-4-2-8(14)6-10(12)16/h1-6,16H ✔Y
    Key: XEFQLINVKFYRCS-UHFFFAOYSA-N ✔Y


    InChI=1/C12H7Cl3O2/c13-7-1-3-11(9(15)5-7)17-12-4-2-8(14)6-10(12)16/h1-6,16H
    Key: XEFQLINVKFYRCS-UHFFFAOYAS

خصوصیات
فرمول مولکولی C12H7Cl3O2
جرم مولی 289.54 g/mol
شکل ظاهری white powdered solid
چگالی 1.49g/cm3
دمای ذوب ۵۵–۵۷ °C
دمای جوش ۱۲۰ درجه سلسیوس (۲۴۸ درجه فارنهایت؛ ۳۹۳ کلوین)
خطرات
نقطه اشتعال
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 ✔Y (بررسی) (چیست: ✔Y/N؟)
Infobox references

تری کلوسان (به انگلیسی: triclosan) با فرمول شیمیایی C12H7Cl3O2 یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۵۵۶۴ است؛ که جرم مولی آن 289.54 g/mol می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، پودر سفید است.

تری کلوسان یا triclosan ماده ­ای ضد میکروب است که به منظور پیشگیری از آلودگی­ های باکتریایی و قارچی یا کاهش این آلودگی­ ها، به محصولات آرایشی و بهداشتی افزوده می­شود.

تری کلوسان یا TCS در دهه ۱۹۶۰ میلادی به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت. از آنجایی که این ماده هیچ مزیت خاصی برای مصرف کننده نداشته و ریسک مقاومت آنتی میکروبیال در بدن را افزایش می­دهد، سازمان غذا و داروی امریکا (FDA) در سال ۲۰۱۷ استفاده از تری کلوزان در محصولات شوینده بهداشتی را ممنوع اعلام کرد.

تری کلوسان، به دلیل خواص ضد قارچ، آنتی باکتریال و ضدمیکروب، در طیف وسیعی از محصولات آرایشی، بهداشتی، صابون­ها، مواد شوینده، خمیردندان­ها، مواد ضدعفونی­ کننده، و حتی اسباب­ بازی­ ها به کاررفته و از ایجاد آلودگی در این محصولات جلوگیری می­کند.

در ابتدا تصور می­شد، تری کلوسان ماده ­ای مفید و بی ­ضرر است، اما به مرور زمان، مشخص شد که مصرف تری کلوزان، تهدیدی جدی برای سلامتی مصرف­کنندگان به شمار می­رود. نخستین باری که برچسب آنتی باکتریال (یا همان شوینده های ضدباکتری) روی یک بطری به چشم تان آمد چه برداشتی داشتید ؟ “شوینده های بدون این ویژگی به اندازه ی نیاز پاک کننده نیستند و باکتری ها را روی پوستمان جا می گذارند تا بیمار شویم”!! بزبان ساده این چیزی است که به ذهن همه ما رسیده است.

خرید بیشتر از فرآورده های بهداشتی آنتی باکتریال که هدف و خوشایند سازندگان این مواد است نتیجه ی چنین برداشتی است که دور از ذهن هم نیست. و خریدار و مصرف کننده ی شوینده ی آنتی باکتریال نیز دیگر کمترین هراسی از باکتری ها و میکروارگانیسم های پیرامونش ندارد! بی آنکه بداند این مواد می توانند سبب جهش های ژنتیکی در پیکر باکتری ها شوند و آنها را مقاوم تر و مستحکم تر از پیش کنند .

هم اکنون گفتگو ها و پژوهش ها پیرامون این قبیل ترکیبات و فرآورده ها نزد کنش گران محیط زیست و هم چنین سازمان غذا و داروی آمریکا برپاست. چرا که برغم تبلیغات شرکت های سازنده، هر چه بیشتر می‎گذرد،پژوهشگران بیشتری بکار بستن این ماده را به پرسش و چالش می کشند. باید بدانید اکنون در بدن ۷۵ درصد آمریکایی ها می توان تریکلوزان را یافت. این ماده به راحتی در بدن انسان منتشر می شود و راه خود را به ادرار، خون و حتی شیر مادر باز می کند.

استفاده از شوینده‌های حاوی مواد آنتی باکتریال میتواند موجب ناباروری شود! تریکلوزان، در برخورد با ارگانیسم زنده نتایج و عوارض پیچیده‎ ای به بار می‎آورد. از یک سو در کار هورمون‎های بدن انسان اختلال ایجاد می‎کند و از سوی دیگر ویژگی‎هایی شبیه استروژن، هورمون تولید مثل دارد و در بررسی های آزمایشگاهی ارتباطی میان حضور این ماده در بدن انسان و بروز آسیب‎های تولیدمثل و دوران رشد دیده شده است. آسیب تیروئیدی، آسیب مغزی طی دوره حیاتی رشد، کیفیت بسیار پایین اسپرم و نیز مشکلات یادگیری و حافظه. اینها برخی عوارض هستند که تریکلوزان در بروز آنها نقش دارد. دانشمندان شواهدی به دست آورده اند که نشان می‎دهد تریکلوزان همچنین سبب بروز حساسیت و آلرژی می شود و می‎تواند عامل ضعف عملکرد ماهیچه ای به شمار رود.

جایگزین سالم برای آنتی باکتریال ها ؟ تریکلوزان برای جلوگیری از میکروبی شدن و ماندگاری بیشتر به مواد شوینده افزوده میشود، درحالیکه ساخت دقیق و اصولی، فرمولاسیون درست و بروز بطور خودکار این مهم را سبب می شود.


جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • «IUPAC GOLD BOOK». دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۲.

«مایع ظرفشویی». دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۲۲.