ایزوپروپیل الکل
| ایزوپروپیل الکل | |||
|---|---|---|---|
| |||
Propan-2-ol | |||
دیگر نامها 2-Propanol | |||
| شناساگرها | |||
| شماره ثبت سیایاس | ۶۷-۶۳-۰  | ||
| پابکم | ۳۷۷۶ | ||
| کماسپایدر | ۳۶۴۴ | ||
| UNII | ND2M416302 | ||
| شمارهٔ یواِن | 1219 | ||
| KEGG | D00137 | ||
| ChEBI | CHEBI:17824 | ||
| ChEMBL | CHEMBL۵۸۲ | ||
| شمارهٔ آرتیئیسیاس | NT8050000 | ||
| 635639 | |||
| 1464 | |||
| جیمول-تصاویر سه بعدی | Image 1 | ||
| |||
| |||
| خصوصیات | |||
| فرمول مولکولی | C3H8O۱ | ||
| جرم مولی | ۶۰٫۱ g mol−1 | ||
| شکل ظاهری | Colorless liquid | ||
| چگالی | 0.786 g/cm3 (20 °C) | ||
| دمای ذوب | −۸۹ درجه سلسیوس (−۱۲۸ درجه فارنهایت؛ ۱۸۴ کلوین) | ||
| دمای جوش | ۸۲٫۶ درجه سلسیوس (۱۸۰٫۷ درجه فارنهایت؛ ۳۵۵٫۸ کلوین) | ||
| انحلالپذیری در آب | امتزاج in water | ||
| انحلالپذیری | miscible in بنزن کلروفرم اتانول اتر گلیسیرین soluble in استون | ||
| اسیدی (pKa) | 16.5[۲] | ||
| پذیرفتاری مغناطیسی | -45.794·10-6 cm3/mol | ||
| ضریب شکست (nD) | 1.3776 | ||
| گرانروی | 2.86 cپواز at 15 °C 1.96 cپواز at 25 °C[۳] 1.77 cپواز at 30 °C[۳] | ||
| گشتاور دوقطبی | 1.66 D (gas) | ||
| خطرات | |||
| GHS pictograms |   | ||
| سیستم هماهنگ جهانی طبقهبندی و برچسبگذاری مواد شیمیایی | Danger | ||
| GHS hazard statements | H225, H319, H336 | ||
| GHS precautionary statements | P210, P261, P305+351+338 | ||
| طبقهبندی ئییو | Highly flammable (F), Irritating (Xi) | ||
| کدهای ایمنی | R۱۱ R۳۶ R67 | ||
| شمارههای نگهداری | S۷ S۱۶ S۲۴ S۲۵ S26 | ||
| خطرات اصلی | Flammable | ||
| لوزی آتش | <imagemap>: عنوان نامجاز در پیوند سطر 3 | ||
| نقطه اشتعال | |||
| دمای خودآتشگیری | |||
| محدودیتهای انفجار | ۲–۱۲٫۷٪ | ||
| آمریکا Permissible exposure limit (PEL) |
TWA 400 ppm (980 mg/m3)[۴] | ||
| Threshold Limit Value | 980 mg/m3 (TWA), 1225 mg/m3 (STEL) | ||
| LD50 | 12800 mg/kg (dermal, rabbit)[نیازمند منبع] 3600 mg/kg (oral, mouse) 5045 mg/kg (oral, rat) 6410 mg/kg (oral, rabbit)[۵] | ||
| به استثنای جایی که اشاره شدهاست در غیر این صورت، دادهها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شدهاند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa) | |||
(بررسی) (چیست: / ؟) | |||
| Infobox references | |||
|
| |||
ایزوپروپیل الکل (به انگلیسی: Isopropyl Alcohol)
نام تجارتی: Alcojel
رده دارویی: الکلها
رده درمانی: ضد عفونی کننده
اشکال دارویی: بالک
موارد مصرف: تمیز کردن پوست قبل و بعد از جراحی
نحوه مصرف: در بالغین و کودکان: محلول ۶۰ تا ۷۰ درصد، بهطور موضعی، جهت ضدعفونی کردن پوست قبل از جراحی به کار میرود.
فرایند تولید ایزوپروپیل الکل
[ویرایش]تولید ایزوپروپیل الکل یک فرایند صنعتی مهم است که به صورت عمده در صنایع شیمیایی استفاده میشود. ایزوپروپیل الکل یک الکل ثانویه است که به صورت گسترده در تولید مواد شیمیایی مورد استفاده قرار میگیرد و در ساخت محصولاتی مانند پلاستیک، رنگها، رزینها، و حلالهای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.
فرایند تولید ایزوپروپیل الکل معمولاً از راههای زیر صورت میگیرد:
1. هیدراته کردن اتیلن: ابتدا اتیلن و آب تحت شرایط واکنشی خاص به هیدراته کردن تحت فشار و دمای مناسب تبدیل میشوند. محصول این واکنش یک مخلوط از الکلهایی مانند اتانول، متانول، و ایزوپروپیل الکل است.
2. تجزیه مخلوط الکلها: مخلوط الکلهای تولید شده در مرحله قبل از اینکه ایزوپروپیل الکل استخراج شود، باید از هم جدا شوند. برای این کار از فرایندی به نام تقطیر تجزیهای استفاده میشود که با استفاده از دمای مناسب و فرآیند تقطیر مولکولی این جداسازی صورت میگیرد. در این فرایند، ایزوپروپیل الکل جدا شده و مخلوط الکلهای دیگر بهعنوان محصولات جانبی به دست میآید.
3. پالایش و تصفیه: ایزوپروپیل الکل حاصل از فرایندهای قبلی نیاز به پالایش و تصفیه دارد تا از آلایندهها و مواد جانبی خارج شود. این مرحله شامل استفاده از فیلتراسیون، تقطیر مجدد و فرآیندهای شیمیایی میشود تا ایزوپروپیل الکل با خلوص بالا به دست آید.
این فرایند تولید میتواند با توجه به شرایط فنی واحدهای تولیدی مختلف، مقیاس تولید و نوع تکنولوژی مورد استفاده، تغییر کند. اما این مراحل به طور کلی فرایند تولید ایزوپروپیل الکل را توصیف میکنند.
کاربردهای ایزوپروپیل الکل
[ویرایش]۱. ضدعفونی و گندزدایی
[ویرایش]در داروخانهها و بیمارستانها برای ضدعفونی دست، پوست، ابزار پزشکی و سطوح استفاده میشود.
در غلظت حدود ۷۰٪ مؤثرترین حالت را برای از بین بردن باکتریها و ویروسها دارد (غلظت بالاتر زودتر تبخیر میشود و فرصت نابودی میکروب را کم میکند).
یکی از مواد اصلی در ژلها و اسپریهای ضدعفونیکننده دست است.
۲. پاککننده و حلال صنعتی
[ویرایش]انحلال روغنها، چربیها، جوهر، رنگ یا لکهها از سطوح فلزی و پلاستیکی.
تمیز کردن لنز، صفحهنمایش، قطعات الکترونیکی، هد پرینتر یا برد مدار بدون آسیب به قطعات حساس.
کاربرد بهعنوان حلال در صنایع رنگ، رزین، و جوهر چاپ.
۳. کاربردهای بهداشتی و آرایشی
[ویرایش]برای ضدعفونی ابزار آرایشگاهها (قیچی، موچین، ناخنگیر).
در برخی محصولات بهداشتی مثل افترشیو (aftershave)، دئودورانتها، و تونرهای پوستی بهعنوان ماده خشککن یا ضدباکتری استفاده میشود.
برای برداشتن لاک ناخن یا چسبهای آرایشی کاربرد دارد.
۴. کاربرد در خودرو
[ویرایش]برای پاککردن شیشهها و آینهها (ترکیب با آب بهعنوان شیشهشوی زمستانی چون نقطه انجماد را پایین میآورد).
در صورت رقیق شدن، به پاککردن جای چربی و دوده از داشبورد کمک میکند.
۵. کاربرد در آزمایشگاه
[ویرایش]بهعنوان حلال شیمیایی یا عامل خشککننده در بسیاری از فرآیندهای تحقیقاتی.[۶]
برای شستوشوی ابزار آزمایشگاهی چون سریع تبخیر میشود و رطوبت برجای نمیگذارد.[۶]
سایر کاربردها
[ویرایش]از عمده موارد کاربرد این الکل در صنعت چاپ و وابستگی شدید این صنعت به ایزوپروپیل به این دلیل میباشد که: دمای آب را در دستگاههای چاپ بسیار پائین نگاه میدارد و قابلیت تبخیر آن بسیار پائین است.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ "Alcohols Rule C-201.1". Nomenclature of Organic Chemistry (The IUPAC 'Blue Book'), Sections A, B, C, D, E, F, and H. Oxford: Pergamon Press. 1979.
Designations such as isopropanol, sec-butanol, and tert-butanol are incorrect because there are no hydrocarbons isopropane, sec-butane, and tert-butane to which the suffix "-ol"can be added; such names should be abandoned. Isopropyl alcohol, sec-butyl alcohol, and tert-butyl alcohol are, however, permissible (see Rule C-201.3) because the radicals isopropyl, sec-butyl, and tert-butyl do exist.
- ↑ Reeve, W.; Erikson, C.M.; Aluotto, P.F. (1979). "A new method for the determination of the relative acidities of alcohols in alcoholic solutions. The nucleophilicities and competitive reactivities of alkoxides and phenoxides". Can. J. Chem. 57 (20): 2747–2754. doi:10.1139/v79-444.
- 1 2 Yaws, C.L. (1999). Chemical Properties Handbook. McGraw-Hill. ISBN 0-07-073401-1.
- ↑ NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards 0359
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامIDLHوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 «ایزوپروپیل الکل». مجموعه پتروآلتون. ۲۰۲۵-۰۹-۱۳. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۱-۰۷.
- فرهنگ جیبی داروهای ژنریک ایران، دکتر حجت الله اکبر زاده پاشا، چاپ اول، صفحه:۱۱۴
