ابزارهای محاصره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ابزارهای محاصره ابزارهایی هستند که زمان محاصره نظامی برای درهم شکستن دیوار شهرها، حصار قلعه ها و دیگر انواع باروها توسط ارتش مهاجم به کار می روند. از عصر باستان ابزارهای محاصره با بهره گیری از مزیت مکانیکی علیه دیوارها به کار گرفته می شدند. در این دوره برخی از ابزارها از کناره و نزدیک دیوار به آن ضربه می زده اند نظیر دژکوب و برخی دیگر از دور قطعات سنگ و دیگر اجرام را پرتاب می کرده اند نظیر منجنیق. راه های دیگر غلبه بر دیوار سوزاندن آن، احداث نقب در زیر آنها برای ورود به درون شهر یا تخریب دیوار و نیز استفاده از نبردبان برای بالا رفتن از آن بوده است.

تاریخچه[ویرایش]

یک دژکوپ آشوری برای حمله به شهرها

نخستین ابزارهای محاصره شامل برج متحرک] و دژکوب ها توسط آشوریان در سده نهم پیش از میلاد استفاده شد و نخستین منجنیق در یونان باستان توسط دیونیسوس یکم سیراکوس در 399 پیش از میلاد ابداع شد.[۱] فینقی ها نیز از نوعی شعله‌افکن استفاده می کردند. فیلیپ مقدونی و اسکندر مقدونی کاربرد ابزارهای محاصره را توسعه دادند. رومی ها در اواخر دوره جمهوری روم و در دوره امپراتوری روم، خرکمان و منجنیق رومی را توسعه دادند. از سوی دیگر اسناد چینی نشان می دهد که ابزارهای محاصره نظیر خرکمان و برج های محاصره را در دوره بهار و پاییز (771 تا 476 پیش از میلاد) و دوره دولت های ستیزنده (476 تا 221 پیش از میلاد) بسیار توسعه دادند. آنها، نخستین بار کشکنجیر کششی را در سده سوم پیش از میلاد و سپس کشکنجیر تعادلی را ابداع کردند، که بعداً در بقیه آسیا و اروپا به کار گرفته شد. همچنین، نخستین کاربرد باروت در محاصره نظامی به محاصره دائن در سال 1132 میلادی مربوط می شود. تیمور در لشکرکشی های خود زیر دیوارها نقب زده و با استفاده از باروت آن ها را منفجر می کرد.

توپخانه سنگین امپراتوری عثمانی که در 1464 میلادی برای حفاظت از تنگه داردانل ساخته شد.

با اختراع باروت و بهبود فن متالورژی از توپ به عنوان ابزار محاصره استفاده شد. در این دوره، نخست از توپ و تفنگ شمخال و سپس از خمپاره‌انداز برای تخریب دیوارها استفاده شد. نخستین کاربرد بمباران دیوار شهر با توپخانه سنگین را در سقوط قسطنطنیه در سال 1453 میلادی ذکر می کنند. همچنین از ابزارهای انفجاری نظیر پتارد برای تخریب دیوارها بهره گرفته شد. در خلال جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم توپخانه به اوج تکامل خود رسید و از ادواتی همچون توپ صحرایی و هویتزر استفاده شد. امروزه با رواج استفاده از موشک کروز و بمباران هوایی، عملاً دیوارهای دفاعی و ادوات محاصره کاربردش را از دست داده است و تنها مورد قابل استفاده از ابزارهای محاصره، علیه پناهگاه هایی است که در عمق زمین احداث می شود.

منابع[ویرایش]

  1. "The Catapult: A History", Tracy Rihall, 2007
  • Siege engine و دیگر مقالات مرتبط ویکی انگلیسی