آشخانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آشخانه
آشخانه
کشور  ایران
استان خراسان شمالی
شهرستان مانه و سملقان
بخش مرکزی
نام(های) دیگر سمنگان، اَشکانه
سال شهرشدن ۱۳۶۲[۱]
مردم
جمعیت ۲۵٬۱۰۴ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت ۱۰٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
مساحت ۳۳۹ هکتار[۲]
ارتفاع از سطح دریا ۸۵۰ متر[۲]
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۴ درجه سانتی‌گراد[۲]
میانگین بارش سالانه ۲۸۸ میلی‌متر[۲]
اطلاعات شهری
شهردار حسین مدیری[۴]
پیش‌شماره تلفنی ۳۲۹۲–۰۵۸[۳]
وبگاه www.ashkhanecity.ir
شناسهٔ ملی خودرو الگو:-۲۶-ل-IRN
کد آماری ۱۳۵۲
تابلوی خوش‌آمد به شهر

آشخانه شهری در استان خراسان شمالی است. این شهر مرکز شهرستان مانه و سملقان است و در ۴۰ کیلومتری غرب بجنورد قرار گرفته‌است[نیازمند منبع]. بیشتر ساکنین این شهر را کردهای کرمانج تشکیل می‌دهند که با زبان کردی کرمانجی (بادینانی) تکلم می‌نمایند. شهرستان مانه و سملقان به نگین خراسان شمالی مشهور است و از این رو شهر آشخانه از جایگاه ویژه‌ای در استان خراسان برخوردار می‌باشد.[۵][۶] وجه تسمیه مطابق سند ملکی سال ۱۱۱۱هجری قمری که نزد آقای سیاوش مه رو از محقق و شاعر نامدار این شهر از طایفه شاهقلی قبیله تاشگانلو ایل قراچورلو وجود دارد در کنار نام آشخانه کلمه هشت خانه نیز به کار رفته‌است که نشان دهنده تطور آوایی هشت خانه به آشخانه شده‌است.

جغرافیا[ویرایش]

بر اساس مطالعات جغرافیایی و زمین‌شناسی، سملقان دشتی است که از مخروطه افکنه‌ها با رسوبات آبرفتی در دوران سوم زمین‌شناسی شکل گرفته‌است و شهر آشخانه با شیب ملایمی بر روی این دشت قرار گرفته‌است.[۲] شهر آشخانه نخستین شهر ورودی استان خراسان شمالی از سمت استان‌های شمالی ایران است. این شهر با احداث یک پل به دو قسمت تقسیم شده‌است و در حاشیه جاده آسیایی قرار دارد که حدود ۱۲۰ کیلومتر این جاده ترانزیتی از محدوده شهرستان مانه و سملقان می‌گذرد.[۷]

این شهر دارای آب و هوای مدیترانه‌ای با زمستان‌های سرد و تابستان‌های گرم می‌باشد. وسعت شهر آشخانه ۳۳۹ هکتار می‌باشد.[۲]

این شهر از منابع آب خوبی برخوردار است که از کوه‌های آلاداغ سرچشمه می‌گیرد و به همین خاطر کشاورزی و دامپروری در پیرامون آن رواج دارد. زبان گفتاری بیشتر ساکنان آشخانه کرمانجی است.[۸] ا شهرآشخانه قطب کشاورزی، دامپروری وبزرگترین شهرستان استان از نظر وسعت است.

اولین گروه‌هایی که در آشخانه ساکن شدند، پنج قوم «شاهقلی»shahqoli ،(قره ولی)qaravali، (دوولی)davvali (کرسان)karsan، (سللور)sellur، نام داشتند که به مجموع پنج چشمه نزدیک محل اقامت آن‌ها «چشمه شاهقلی» گفته می‌شود. بزرگترین چشمهٔ این مجموعه کانی هسپان (چشمهٔ اسب‌ها) نام دارد، کانی روون، کانی دو گورران، کانی مامی mamey کانی گرراو، کانی روستم، کانی ایمیم، کانی بندی، کانی ترناو

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۵٬۱۰۴ نفر (در ۷٬۲۴۵ خانوار) بوده‌است.[۹]

جمعیت تاریخی
سال جمعیت
۱۳۷۰ ۹٬۵۰۷
۱۳۸۵ ۱۸٬۲۳۴ ۹۱٫۸ ٪
۱۳۹۰ ۲۲٬۸۷۷ ۲۵٫۵ ٪
۱۳۹۵ ۲۵٬۱۰۴ ۹٫۷ ٪

جمعیت این شهر که در اوایل انقلاب ۵۷ حدود ۶ هزار نفر بود در سال ۱۳۸۴ به ۲۰ هزار نفر رسید. سرعت مهاجرت به این شهر باعث ایجاد پدیده حاشیه‌نشینی شده‌است.[۱۰]

منابع[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری-جستجو شهر». پورتال وزارت کشور. ۲۰۱۵-۰۸-۰۶. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۰۶. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ "موقعیت جغرافیایی شهر آشخانه". پورتال شهرداری آشخانه. ٢٠١٥-٠٨-٠٦. بازبینی‌شده در ٢٠١٥-٠٨-٠٦. 
  3. «اجرای طرح هم کد سازی تلفن ثابت»(فارسی)‎. وبگاه شرکت مخابرات ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۴. 
  4. "پورتال شهرداری آشخانه". پورتال شهرداری آشخانه. ٢٠١٥-٠٨-٠٦. بازبینی‌شده در ٢٠١٥-٠٨-٠٦. 
  5. A. Manafy. The Kurdish Political Struggles in Iran, Iraq, and Turkey: A Critical Analysis (illustrated ed.). University Press of America, 2005. p. 6. ISBN 0-7618-3003-0, 9780761830030 Check |isbn= value: invalid character (help). 
  6. فرهنگستان زبان کردی
  7. روزنامه کیهان> شماره ۱۸۵۳۱ ۱۰/۳/۸۵> صفحه ۱۱ (شهرستانها)
  8. ataland
  9. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار. 
  10. «تحلیلی قدس آنلاین». پایگاه خبری. ۲۰۱۵-۰۸-۰۶. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۰۶.