چو ان‌لای

چو ان‌لای

تنديس چو ان-لای
شناسنامه
زادروز	۵ مارس ۱۸۹۸
زادگاه	جیانگ سو،
تاریخ مرگ	۸ ژانویه ۱۹۷۶
جایگاه مرگ	پکن، چین
همسر	دنگ ییانگ چائو
اطلاعات سیاسی
تاریخ نخست‌وزیری	از ۱۹۴۹ تا ۱۹۷۶
حزب سیاسی	حرب کمونیست چین
سمت	اولین نخست‌وزیر جمهوری خلق چین
پست‌های پیشین	نخستین وزیر امورخارجه جمهوری خلق چین
پس از	هوآ گوئوفنگ
پیش از	وجود نداشت

چوان‌لای یا (چوئن لای) (زاده ۱۸۹۸ - درگذشته ۱۹۷۶) سیاست‌مدار و رهبر سیاسی چینی و اولین نخست‌وزیر جمهوری خلق چین از ۱۹۴۹ تا پایان عمرش در ۱۹۷۶ بود. او به سیاست‌های معتدل و بخصوص ایفای نقش در معتدل کردن اوضاع پس از انقلاب فرهنگی شهرت دارد.

نخست‌وزیری

با تاسیس دولت جمهوری خلق چین (۱۹۴۹)، چو ان لای نقش نخست وزیر و وزیر امور خارجه را قبول کرد. در ژوئن ۱۹۵۳، او پنج اظهارنامه برای صلح را درست کرد. چو هیئت نمایندگان جمهوری خلق چین به کنفرانس ژنو (۱۹۵۴) و به کنفرانس باندونگ (۱۹۵۵) را سرپرستی کرد. چو سر راه به باندونگ از یک کوشش قتل (بمب ساعتی در هواپیما) به وسیله حزب ملی چین و دولت چیانگ کای‌شک جان به در برد. چو هواپیماها را تغییر داد اما بقیه خدمه‌اش ۱۶ نفر مردند.

چو یک نیروی میانه‌رو بود و یک صدای بانفوذ جدید برای دولت‌های غیر متعهد در جنگ سرد؛ دیپلماسی او پیوندهای ناحیه‌ای را با هندوستان، برمه و خیلی کشور آسیایی جنوب شرقی، و دولت‌های آفریقایی قوی کرد. در ۱۹۵۸، پست وزیر امور خارجه به چن ئی محول شد. اما چو نخست وزیر باقی ماند تا مرگش در ۱۹۷۶.

کانون اصلی توجه چو پس از نخست‌وزیر شدن اقتصاد چین بود، پس از یک وضعیت ضعیف دهه‌های جنگ. او تولید کشاورزی زیادشده را حتی از میان توزیع مجدد سرزمین هدف قرار داد. پیشرفت صنعتی همچنین روی فهرست انجام دادنیهایش بود. او اصلاحات زیست محیطی را اول بار در چین آغاز کرد.

در ۱۹۵۸، مائو تسه تونگ جهش بزرگ به جلو را با اهداف غیر واقع‌بینانه افزایش دادن تولید صنعت شروع کرد. وی نقش مهمی در خروج چین از انزوای پس از 1949 و بازیابی صندلی اشغال شده این کشور توسط تایوان در سازمان ملل متحد و همچنین افزایش پرستیژ سیاسی این کشور ایفا کرد

به عنوان یک مدیر عامه‌پسند و عملی، چو موضع خود را حفظ کرد. انقلاب فرهنگی چین (۱۹۷۶-۱۹۶۶) یک ضربه بزرگ به چو بود. در مراحل دیرتر انقلاب فرهنگی چین در ۱۹۷۵، او را تحت فشار گذاشت. چو برای خنثی کردن فشار انقلاب فرهنگی چین بر "چهار نوسازی" بسیار تلاش کرد که زیان ایجادشده توسط فعالیتها انقلاب فرهنگی چین را خنثی کند.

پس از کشف این که چوان لای سرطان داشت، چو از خیلی از مسئولیت‌هایش به نفع تنگ شیائوپنگ شروع کرد بگذرد. در طول مراحل دیرتر انقلاب فرهنگی چین، چو هدف جدید مائو و رئیس گروه چهارنفره (جیانگ چینگ) بود.

جستارهای وابسته

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ چو ان‌لای موجود است.

• جمهوری خلق چین
• حزب کمونیست چین