نشان رسمی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

Emblem of Iran.svg


نشان رسمی فعلی ایران
اطلاعات کلی
کشور Flag of Iran.svg ایران
تاریخ رسمیت ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۹
اجزا چهار هلال و یک شمشیر
توضیح اجزا این آرم از از چهار هلال و یک شمشیر تشکیل شده‌است که کلمهٔ الله را تشکیل می‌دهند و پنج جزء اصول دین شیعه است. ظاهر نشان به گونه‌ای انتخاب شده‌است که به لاله شباهت داشته باشد.
دیگر بالای شمشیر تشدید آمده‌است که تکرار یک حرف می‌باشد.
نوع کاربرد نشان رسمی ایران، وزارتخانه‌ها و دیگران

از زمان انقلاب ایران ، نشان رسمی ایران کلمهٔ عربی الله‌است که با الفبای عربی نوشته می‌شود.

این آرم از از چهار هلال و یک شمشیر تشکیل شده‌است که چهار هلال به جای کلمهٔ الله نشسته‌اند. پنج جزء این نشان نمادی از اصول پنج‌گانهٔ مذهب تشیع است. بالای شمشیر حرکت تشدید آمده‌است که در زبان عربی و فارسی نمایانگر تکرار یک حرف می‌باشد. به یاد کسانی که برای ایران کشته‌شده‌اند؛ ظاهر نشان به گونه‌ای انتخاب شده‌است که به لاله شباهت داشته باشد. روییدن لالهٔ سرخ بر مزار سرباز میهن که جانش را در راه پاسداری از میهن فدا کرده‌است، عقیده‌ای کهن نزد ایرانیان است و به اسطوره‌شناسی ایران باز می‌گردد. در سال‌های اخیر لالهٔ سرخ نمادی از شهادت در نظر گرفته می‌شود.

این آرم توسط حمید ندیمی طراحی شد و در ۹ مهٔ ۱۹۸۰ مصادف با ۱۹ اردیبهشت ۵۹ به صورت رسمی مورد تایید روح‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت.

این آرم در یونیکد در زمرهٔ نمادهای متفرقه جای می‌گیرد و با نویسهٔ U+262B () تحت عنوان «FARSI SYMBOL» شناخته می‌شود.

محتویات

پیشینه [ویرایش]

امپراطوری هخامنشیان [ویرایش]

بیرق شاهین کورش کبیر

در زمان هخامنشیان و به خصوص در زمان فرمانروایی کورش بزرگ، پرچم ایران به صورت یک مربع بادبادک شکل (Kite-Like) بوده که به چهار مثلث معادل تقسیم می‌شده‌است که مثلث ها دو به دو بایکدیگر همرنگ بوده اند. در بسیاری از عکس ها مثلث های بالایی و پایینی به رنگ سرخ و مثلث های چپ و راست به رنگ بنفش رنگ آمیزی شده است. در حفاری‌ها و کاوشگری‌های انجام‌گرفته در تخت‌جمشید، باستان‌شناسان بیرقی را یافته‌اند که منقش به تصویر شاهینی با بال‌های گشوده‌است. امروزه باور دارند که این بیرق، پرچم رسمی ایران تحت فرمانروایی کورش کبیر و وارثانش بوده‌است.

فروهر [ویرایش]

نوشتار اصلی: فروهر
فروهر

فروهر یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای آیین زرشتی است، با این وجود این نماد حتی پیش از پیدایش دین زرتشتی که روزگاری دین رسمی امپراطوری ایران باستان بوده، وجود داشته‌است. در ایران نوین، آیین زرتشتی دیگر دینی رسمی به شمار نمی‌آید؛ با این وجود، فروهر به عنوان نماد ملی ایران که هم یادآور ایران باستان است و هم ایران امروزی، به شمار می‌آید. این نماد دینی-فرهنگی توسط دودمان پهلوی به نمایندگی از ملت ایران به کار گرفته می‌شد.

لوح بالدار پیشینه‌ای طولانی در هنر و فرهنگ خاور نزدیک و خاورمیانه دارد. از دیدگاه تاریخی، این نشان از هیروگلیف «خورشید بالدار» که در مُهرهای سلطنتی عصر مفرغ ظاهر می‌شد، تاثیر پذیرفته‌است. در دوران آشور جدید، بالاتنهٔ انسان به لوح افزوده شد؛ «کمان‌دار پَر-رَداپوش» به عنوان نمادی از آشور قلمداد می‌شود.

در دورهٔ حکمرانی داریوش اول و بعد از آن، نماد با شکلی انسان‌مانند در بالای بال‌هایش ترکیب شد که احتمالا نمایانگر خود داریوش است.

نشان رسمی در نظام شاهنشاهی (خاندان پهلوی) [ویرایش]

نشان شیر و خورشید، نماد رسمی در دوران سلطنت پادشاهان پهلوی است. در بالای نشان که توسط دو شیر شمشیر به دست احاطه شده، تاج پهلوی قرار دارد که رضا شاه پهلوی در سال ۱۹۲۶ در مراسم تاجگذاری خویش از آن استفاده کرد. در میان نشان پهلوی، تصاویری از نمادهای سرزمین ایران که شامل شیر و خورشید، فروهر، سیمرغ (از دوران ساسانیانکوه دماوند و شمشیر ذوالفقار علی (اولین امام شیعیان) را شامل می‌شود.

در پائین نشان شیر و خورشید و در رنگ آبی سلطنتی، شعار دربار پهلوی منقوش شده‌است که چنین است: «مرا داد فرمود ... و خود داور است».

نشان‌های نظامی دوره پهلوی [ویرایش]

نشان نظامی شاهنشاه ایران.
نشان نظامی شهبانو ایران.

نشان ایران در دورهٔ قاجار [ویرایش]

نشان اقدس یکی از نشان‌های سلطنتی ایران در دوره قاجار بود.

نشان ایران در دورهٔ قاجار

نشان ایران در دورهٔ صفویان [ویرایش]

نشان ایران در دورهٔ صفویان

پانویس [ویرایش]

منابع [ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نشان رسمی ایران موجود است.