فلج خواب
فلج خواب یا Sleep Paralysis که در میان عوام به "بختک" معروف است نوعی اختلال خواب است. حالتی است که معمولا از چند ثانیه تا چند دقیقه طول میکشد و در این مدت شخص پس از بیدار شدن از خواب و یا گاهی پیش از به خواب رفتن، توانایی انجام حركات ارادي از خود ندارد و این حالت معمولاً با ترس همراه است.
محتویات |
علايم فلج خواب [ویرایش]
در فلج خواب معمولا یک یا چند مشخصهی زیر وجود دارد:
1- عدم توانایی در صحبت کردن، حرکت دادن بدن، دست و پا و معمولا عدم توانایی در بازکردن پلک چشم.
2- احساس ترس و حتی توهمات شنیداری (مثل قدمهایی که نزدیک میشوند، یا زمزمه در گوش)، دیداری، لمسی، خفگی، سنگینی روی قفسهی سینه و ... که به آنها توهمات خواب یا Hypnagogic Hallucinations میگویند
فرایند ایجاد فلج خواب [ویرایش]
در طي خواب در مرحلهي حركات سريع چشم (REM)، يعني مرحلهاي كه رويا بيني در آن روي ميدهد، مغز انتقال سيگنالهاي عصبي بسوي عضلات اسكلتي (به استثناي عضلهی ديافراگم و عضلات حرکت دهنده تخم چشم) را متوقف ميسازد، تا شما روياهاي خود را برونريزي نكنيد. يعني مثلا وقتي خواب ميبيند در حال دويدن هستيد، از رختخواب بلند نشويد و شروع به دويدن كنيد. هنگامي كه شما قصد داريد از خواب بيدار شويد، مغز مجدداً كنترل عضلات را به دست ميگيرد. اما گاهي اوقات قبل از اينكه مغز كنترل عضلات اسكلتي را بدست گيرد تا عضلات از حالت فلج بودن خارج گردند، شما هشياري خود را باز مييابيد. كه نتيجهي آن احساس هراس آور فلج بودن بدنتان خواهد بود. نقطهي مقابل اين عارضه زماني است که مغز در برخی افراد در مرحلهی رویابینی انتقال سیگنال به سوی عضلات اسکلتی را متوقف نمیکند باعث میشود که آنها هنگام رويا ديدن دستها و پاهاي خود را تكان دهند و يا در موارد شديدتر دچار خوابگردي شوند.
موارد زیر باعث افزایش ریسک فلج خواب میشوند [ویرایش]
1-كساني كه بطور طاق باز و رو به پشت ميخوابند بيشتر به فلج خواب دچار ميشوند.
2-برنامهي خواب نامنظم و محروميت از خواب.
3- افزايش استرس و اضطراب.
4- تغييرات ناگهاني در سبك و يا محيط زندگي.
5- مصرف قرصهاي خواب آور و آنتي هيستامينها.
راه مقابله هنگام مواجهه با فلج خواب [ویرایش]
1- سعي كنيد انگشتان دست و يا پاي خود را تكان دهيد.
2- چشمان خود را به شدت تكان دهيد، به دنباي آن پلكها و سر خود را.
3- سعي كنيد وضعيت خروج از بدن را در خودتان القا كنيد.
4. در صورت مشاهدهی کسی که دچار فلج خواب شده است، میتوان با صدا کردن اسمش یا لمس بدنش او را از این حالت خارج کرد.
فلج خواب یا بختک [ویرایش]
عدهای از مردم معتقدند که فلج خواب دلیلی ماورایی دارد، رایجترین باور در ایران وجود موجودی به نام بختک یا خفتک است که که بنابر باورهایی، بختک نوعی جن میباشد و با نشستن روی سینهی اشخاص باعث میشود که آنها نتوانند تکان بخورند.
منابع [ویرایش]
http://www.stanford.edu/~dement/paralysis.html
- ویکیپدیای انگلیسی
