شیگلا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شیگلا
تصویر میکروسکوپی از شیگلا در نمونه مدفوع
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: باکتری ها
شاخه: پروتئوباکتریا
رده: گاماپروتئوباکتریا
راسته: انتروباکتریالس
تیره: انتروباکتریاسه
سرده: شیگلا
Castellani & Chalmers 1919
گونه ها

شیگلا بوئیدی
شیگلا دیسانتری
شیگلا فلکسنری
شیگلا سونئی

شیگلاها، باسیل های گرم منفی و غیر متحرکی هستند که قرابت نزدیکی با اشرشیا کولی و سالمونلا دارند. شیگلا فقط در انسان و نخستی سانان بیماریزا است اما در سایر جانوران بیماریزا نیست. شیگلا موجب اسهال خونی (دیسانتری) می شود[۱]. باکتری اولین بار توسط میکروب شناس ژاپنی به نام کیوشی شیگا در سال ۱۸۹۸ کشف شد. مطالعات فیلوژنتیکی نشان می دهد که شیگلا، زیرگونه ای از اشرشیا کولی است. پس از تهاجم به روده، باکتری در سلول های روده تکثیر پیدا می کند و موجب آسیب به بافت روده می شود[۲].

طبقه بندی[ویرایش]

شیگلا به ۴ سروگروه طبقه بندی می شود :
سروگروه A (شیگلا دیسانتری) شامل ۱۲ سروتیپ
سروگروه B (شیگلا فلکسنری) شامل ۶ سروتیپ
سروگروه C (شیگلا بوئیدی) شامل ۱۸ سروتیپ
سروگروه D (شیگلا سونئی) شامل ۱ سروتیپ

شیگلا فلکسنری شایع ترین سویه در سرتاسر جهان است. شیگلا دیسانتری، بیشتر موجب همه گیری (اپیدمی)در جمعیت های محدود شده (مانند کمپ پناهندگان) می شود[۳].

بیماریزایی[ویرایش]

شیگلا از طریق خوردن و آشامیدن منتقل می شود. کمتر از ۱۰۰ باکتری برای ایجاد اسهال کافی است. اسهال خونی بر اثر تخریب لایه مخاطی راست روده (روده بزرگ) اتفاق می افتد.برخی از سویه ها، انتروتوکسین و شیگاتوکسین تولید می کنند. شیگاتوکسین شبیه وروتوکسین E. coli O157:H7 است. هر دو نوع توکسین موجب نشانگان همولیتیک اورمیک می شوند[۴]. شیگلا از طریق سلول های M، روده را مورد تهاجم قرار می دهد زیرا توانایی حمله به سلول های اپتلیالی روده را ندارد. باکتری از طریق سیستم ترشحی تیپ III که به مانند سوزن عمل می کند، پروتئین IpaD را به داخل سلول تزریق می کند که به تهاجم باکتری به سلول ها کمک می کند. سپس غشای واکوئولی توسط پروتئین های IpaB و IpaC لیز (تخریب) می شود. باکتری پس از ورود به سیتوپلاسم سلول، با استفاده از پروتئین باکتریایی IcsA، اکتین را پلیمریزه می کند. پلیمریزه شدن اکتین با کمک پروتئین های N-WASP و Arp2/3 انجام می گیرد. باکتری با پلیمریزه کردن اکتین به مانند یک پیشرانه راکتی از (سیتوپلاسم) یک سلول به سلول دیگر وارد می شود. علائم بیماری شامل تب، اسهال، استفراغ و باد نفخ است.مدفوع ممکن است دارای خون، موکوس و چرک باشد. علائم بطور معمولاً، یک هفته پس از بلع باکتری، خود را نشان می دهند. شیگلا دارای یک پلاسمید ویرولانس است که بسیاری از شاخص های بیماریزایی بر روی آن قرار گرفته است[۵].

تشخیص[ویرایش]

شیگلا از لحاظ حرکت، منفی است و لاکتوز را تخمیر نمی‌کند اما شیگلا سونئی، لاکتوز را تخمیر می کند. آنها از کربوهیدارت ها گاز تولید نمی‌کنند (به استثنای برخی از سویه های شیگلا فلکسنری). هیدرولیز اوره در باکتری، منفی است. در محیط TSI، به شکل K/A، گاز منفی و H2S (سولفید هیدروژن) منفی خود را نشان می دهد. واکنش اندول ممکن است مثبت یا منفی باشد. بر روی محیط هکتون انتریک آگار، کلنی های آبی- سبز تولید می کند اما سالمونلا، کلنی های آبی- سبز با مرکز سیاه تولید می کنند[۶].

پیشگیری و درمان[ویرایش]

شستشوی دستان قبل از خوردن و پختن غذا، خطر ابتلا به باکتری را کم می کند. اسهال خونی را می توان با استفاده از آنتی بیوتیک های مانند آمپی سیلین، تری متوپریم سولفامتوکسازول و فلوروکوئینولون ها (مانند سیپروفلوکساسین) درمان کرد. تامین آب بیمار نیز ضروری است. عوامل ضد اسهال ممکن است اسهال را شدیدتر کند. در حال حاضر، هیچ نوع واکسنی برای این باکتری وجود ندارد[۷].

منابع[ویرایش]

  1. Ryan, Kenneth James; Ray, C. George, ed. (2004). Sherris medical microbiology: an introduction to infectious diseases (4 ed.). McGraw-Hill Professional Med/Tech. ISBN 978-0-8385-8529-0.
  2. Mims, Playfair, Roitt, Wakelin, Williams (1993). Medical Microbiology (1st ed.). Mosby. p. A.24. ISBN 0-397-44631-4.
  3. Diarrhoeal Diseases: Shigellosis". Initiative for Vaccine Research (IVR). World Health Organization. Retrieved May 11, 2012.
  4. Levinson, Warren E (2006). Review of Medical Microbiology and Immunology (9 ed.). McGraw-Hill Medical Publishing Division. p. 30. ISBN 978-0-07-146031-6. Retrieved February 27, 2012.
  5. Hill Gaston, J.S; Lillicrap, Mark S (April 2003). "Arthritis associated with enteric infection". Best Practice & Research.
  6. Ito H, Kido N, Arakawa Y, Ohta M, Sugiyama T, Kato N (October 1991). "Possible mechanisms underlying the slow lactose fermentation phenotype in Shigella spp". Applied and Environmental Microbiology 57 (10): 2912–2917. PMC 183896. PMID 1746953. Retrieved February 11, 2012.
  7. How can Shigella infections be treated?". Shigellosis: General Information. Centers for Disease Control and Prevention. Retrieved February 11, 2012.