دژ لمسر

دژ لمبسر
نام	دژ لمبسر
کشور	ایران
استان	قزوین
شهرستان	قزوین
بخش	الموت غربی
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر	لمسر
نوع بنا	قلعه نظامی
کاربری	قلعه، دژ
دیرینگی	ساسانیان

دژ لمبسر یا لمسر که در شمال شهر قزوین و در منطقه الموت در شمال شرقی شهر رازمیان واقع شده است و قدمت آن به دوران ساسانیان باز می گردد و در دوره سلجوقیان مورد استفاده گسترده قرار گرفت. این قلعه از مهمترین پایگاههای اسماعیلیان پس از دژ حسن صباح می باشد و در بخش الموت غربی در شهرستان قزوین واقع شده است. متاسفانه پیرامون سال ساخت این بنا در اسناد تاریخی یادی به میان نیامده است. این قلعه ابعادی در حدود ۴۸۰ متر در جهت شمالی-جنوبی و ۱۹۰ متر در جهت شرقی-غربی دارد. پس از فتح قلعه لمسر، حسن صباح، کیا بزرگ امید را به حکومت بزرگترین قلعه اسماعیلیان نزاری در الموت غربی، منصوب کرد.

موقعیت مکانی

دورنمای رازمیان از لمبسر

بقایای دیوار محافظ دژ

لمبسر قلعه مستحکم اسماعيليان در ۳ کيلومتري شمال شرقي شهر رازميان - مرکز بخش الموت غربی - قرار دارد. دره هاي عميق نينه رود و لمه دسترسي به آن را از شرق و غرب غيرممکن ساخته اند و تنها از دو دروازه شمالي و جنوبي مي توان به دژ وارد شد. شيب کوه که از شمال به جنوب کشيده شده و اختلاف دو سطح آن به ۱۵۰ متر مي رسد حدود ۴۸۰ متر طول دارد و پهناي قلعه بيش از 190 متر است، این موارد شرایط استثنایی برای دژ به وجود آورده که موجب تسخیر ناپذیر خواندن این قلعه شده است.

این قلعه که در بخش الموت غربی واقع گردیده مهمترین مقر برای دفاع از الموت در برابر هجوم از سوی غرب بود.

معماری بنا

محل جمع آوری آب باران برای ادامه حیات در مواقع محاصره دژ

ديواره هاي عظيم دولايه با ارتفاعي افزون بر ۱۰ متر از سنگهاي بسيار بزرگ، که اکنون تنها بقایای ناچیزی از آن باقی مانده است، وظیفه محافظت از قلعه در برابر هجمه دشمنان بود. ساختمان اصلي در بخش شمالي دژ با ديوارهايي به قطر ۱۲۰ سانتي متر از سنگ تراشيده، جایگاه اصلی کیا بزرگ امید فرمانروای قلعه بوده است.

از نکات شگفت آور در مورد این قلعه، سازوکار حیرت انگیز جمع آوری و ذخیره آب باران، سیستم آبرسانی و همچنین مخازن غلات در جنوب و جنوب شرقی آن است که سبب می شد علی رغم محاصره بلند مدت ساکنان آن به حیات ادامه دهند.

از استحکامات شمالی قلعه که تنها راه نفوذ و دسترسی به آن بوده، اثری به جای نمانده است . اما با توجه به آثار باقی مانده، این بخش مسلما دارای دروازه و برج و باروهای عظیم بوده است. برای ساخت استحکامات این قلعه از مصالح سنگ با ملات ساروج یک پارچه استفاده شده است. وسعت کم نظير قلعه لمبسر اجازه مختصر کشت به اهالي آن مي داده تا در مواقع محاصره خودکفا باشند.

تاریخچه

سال ساخت بناي قلعه در متون تاريخي نيامده اما نوع ساخت و مصالح بکار رفته در آن نشانگر اين است که از استحکامات دوره ساساني و قرون اوليه اسلامي مي باشد.

اين قلعه به واسطه موقعيت و اهميت خاص خود در دوره تسلط اسماعيليه شهرت بسيار يافت و پس از قلعه الموات واقع در روستاي گازرخان، از مهمترين دژهاي اسماعيليه بشمار مي رفته است.

جستارهای وابسته

دژ الموت
الموت
حسن صباح
کیا بزرگ امید