حزب دموکراتیک خلق افغانستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Flag of the People's Democratic Party of Afghanistan.svg

حزب دموکراتیک خلق افغانستان اصلی‌ترین حزب چپ‌گرا و مارکسیست لنینیست کشور افغانستان بود که در تاریخ اول ژانویه سال ۱۹۶۵ تأسیس گردید.[۱]

تاریخچه[ویرایش]

این حزب دارای دو شاخه مستقل بنام‌های خلق و پرچم بود. در ظاهر این دو شاخه باهم وحدت کردند اما هر کدام آن تاریخ و مشی سیاسی خود را داشت. شاخه پرچم خود را حزب زحمتکشان افغانستان و شاخه خلق خود را حزب پیشاهنگ طبقه کارگر افغانستان می‌خواند.

شاخهٔ پرچم را ببرک کارمل و شاخهٔ خلق را نورمحمد تره کی رهبری می‌کرد. این حزب در زمان حاکمیت نجیب الله نامش را تغییر داد و بنام حزب وطن یاد می‌شد. پس از آنکه دولت نجیب الله سقوط کرد رهبری حزب وطن در جلسه‌ای در وزارت خارجه افغانستان محمود بریالی را به مقام ریاست حزب برگزید و این حزب دوباره بنام حزب دموکراتیک خلق افغانستان (حزب وطن) یاد می‌شد. هم اکنون حزب وطن یکی از احزاب رسمی ومستقل می‌باشد.

پس از آنکه مجاهدین، قدرت را در افغانستان در دست گرفتند، تعداد زیادی از اعضا و کادری‌های حزب یا کشته شدند و یا به خارج از کشور مجبور به فرار شدند. و حدود بیست حزب را بنامهای مختلف تاسیس نمودند از جمله حزب مردم در اروپا به رهبری داود کاوش، حزب متحد ملی به رهبری نورالحق علومی و نهضت فراگیر دموکراسی و ترقی افغانستان برهبری شیر بزگر در افغانستان یکی از قوی ترین حزب روشنفکران بشمار می‌آید. این احزاب بصورت علنی فعالیت سیاسی دارند.

در سال ۱۹۷۸ این حزب رژیم محمد داود را به‌وسیله کودتایی خونین سرنگون ساخت و دولت دمکراسی را ایجاد کرد و به کشور نام جمهوری دموکراتیک افغانستان داد. بعد که این دولت خود با شورش مجاهدین اسلام گرا مقابله کرد. مجاهدین جنگی را به عنوان جهاد و با حمایت چند کشور خارجی از جمله آمریکا، عربستان و پاکستان و... بر ضد دولت جمهوری دموکراتیک آغاز کردند دولت افغانستان از دولت شوروی تقاضای کمک کرد که در نتیجه باعت اشغال افغانستان به وسیله ۱۲۰۰۰ نیروی مسلح روسی گردید.

حزب دموکراتیک خلق افغانستان اجرای اصلاحات سوسیالیستی و سکولاریستی را آغاز کرد. ولی تودهٔ مردم افغانستان بویژه در مناطق روستایی از آن استقبال نکردند. رژیم در نتیجهٔ مقاومت مسلحانهٔ نیروهای مخالف در برابر اصلاحات سوسیالیستی به گونهٔ وسیع متزلزل گردید. بحران در نتیجهٔ مبارزه برای کسب قدرت بین رئیس جمهور نورمحمد تره‌کی و وزیر دفاع حفیظ‌الله امین به اوج خود رسید. تره‌کی کشته شد و امین مقام ریاست جمهوری را به عهده گرفت.

اتحاد شوروی متقاعد گردید که دولت افغانستان را خطر بزرگ واژگون شدن تهدید می‌کند. بنابراین به تاریخ ۱۹ دسامبر سال ۱۹۷۹ نیروهای خود را به این کشور فرستاد تا از این رژیم پشتیبانی کند و جنگجویان شبه‌نظامی مجاهدین را شکست بدهد. این اقدام شوروی که بر بنیاد آموزه‌ها و اصول برژنف بنا نهاده شده بود، هرچند باعث سرد شدن روابط آن با ایالات متحده امرِیکا گردید، برحق پنداشته می‌شد.

نیروهای شوروی درسال ۱۹۸۹ از افغانستان خارج گردید که طبعاً آینده این حزب نیز همراه با آن به پایان خود نزدیک می‌شد.

سه سال بعد از خروج ارتش شوروی رئیس جمهور افغانستان و رهبر حزب دموکراتیک خلق نجیب‌الله موافقت کرد تا به نفع دولت انتقالی از مقام خود کنار رود. مجاهدین به رهبری احمد شاه مسعود دولت جدید را تأسیس کردند. اما آنها بزودی در نتیجهٔ جنگ‌های گروهی در درون مجاهدین به ویژه میان مسعود، حکمتیار و بعدها طالبان از هم پاشیدند. طالبان در سال ۱۹۹۶ کابل را تسخیر کردند و نجیب‌الله را که در قرارگاه سازمان ملل اقامت داشت اعدام کردند.

بعد از اینکه نیروهایی آمریکایی افغانستان را در ۲۰۰۱ اشغال کردند، تعدادی کوچک از اعضای این حزب به دولت حامد کرزی پیوستند و بعد هم به پارلمان راه یافتند.

منابع[ویرایش]

  1. People’s Democratic Party of Afghanistan. (2009). In Encyclopædia Britannica. Retrieved April 27, 2009

پیوند به بیرون[ویرایش]