بی‌نظیر بوتو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بی‌نظیر بوتو
نخست‌وزیر
مشغول به کار
۱۹۹۳ – ۱۹۹۶
رئیس‌جمهور وسیم سجاد (کفیل)
فاروغ لغاری
پس از معین قریشی
پیش از میراج خالد
مشغول به کار
۱۹۸۸ – ۱۹۹۰
رئیس‌جمهور غلام اسحاق خان
پس از محمد خان جونیجو
پیش از غلام مصطفی جتوئی
وزیر دارایی
مشغول به کار
۱۹۹۴ – ۱۹۹۵
وزیر دارایی
مشغول به کار
۱۹۸۸ – ۱۹۹۰
وزیر دفاع
مشغول به کار
۱۹۸۸ – ۱۹۹۰
اطلاعات شخصی
تولد ۲۱ ژوئن ۱۹۵۳(۱۹۵۳-06-۲۱)
کراچی، سند
مرگ ۲۷ دسامبر ۲۰۰۷ میلادی (۵۴ سال)
راولپندی، پنجاب
ملیت  پاکستان
حزب سیاسی Flagge der Pakistanischen Volkspartei.svg رهبر حزب مردم پاکستان ۱۹۸۴ تا ۲۰۰۷
همسر آصف علی زرداری
فرزندان بلاول بوتو زرداری، بخت آور بوتو زرداری، آصفه بوتو زرداری
محل تحصیل لیدی مارگارت هال آکسفورد
کالج راد کلیف
دانشگاه هاروارد
پیشه ، سیاستمدار
دین اسلام
وب‌گاه وب سایت رسمی

بی‌نظیر بوتو (به اردو: بینظیر بهٹو) (زاده ۲۱ ژوئن ۱۹۵۳ - درگذشته ۲۷ دسامبر ۲۰۰۷) بانوی سیاست‌مدار پاکستانی بود.[۱] وی طی دو دوره از سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ و ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۶ نخست وزیر پاکستان از حزب مردم بود.

وی اولین زن مسلمان در تاریخ جهان اسلام بود که به مقام نخست‌وزیری در یک کشور اسلامی رسید. وی در طول دوران فعالیت سیاسی خود بارها به اتهام فساد مالی مواجه شده بود و به همین دلیل از مقام نخست‌وزیری برکنار شد.

او را نیز همچون پدرش ذوالفقار علی بوتو دارای گرایش‌های سوسیالیستی و پوپولیستی می‌دانند.[۲] وی سرانجام در دسامبر ۲۰۰۷ در پاکستان ترور شد و به قتل رسید.

مادر بی نظیر بوتو، نصرت بوتو (نصرت اصفهانی)، از کردهای ایران بود.[۳]

بازگشت به پاکستان[ویرایش]

او پس از اینکه ۸ سال را در تبعید خودخواسته[۴] بسر برد در ۱۸ اکتبر ۲۰۰۷ به پاکستان بازگشت. او تبعید خود را در بریتانیا و دبی گذراند.

Benazir Bhutto house arrest VOA News.jpg

[۵]

بی‌نظیر بوتو در حالی که در مسیر بازگشت خود به خانه بود، مورد حمله تروریستی قرار گرفت، اما به خود وی آسیبی نرسید اما حداقل ۱۳۵ کشته و ۳۲۰ زخمی بر جای گذاشت.[۶]

بی نظیر بوتو ساعاتی بعد از این انفجار در گفتگو با هفته نامه فرانسوی پاری مچ، محافظه کاران هوادار ژنرال ضیاءالحق، فرمانده نظامی سابق پاکستان را به حمایت از افراطیانی که قصد کشتن او را داشتند متهم کرد. خانم بوتو گفت افراطیون مسلمان نمی‌توانند بدون پشتیبانی از غارهایشان در کوه‌ها بیرون بیایند و عملیات انجام دهند.[۷]

او در ۹ نوامبر ۲۰۰۷ بمدت ۳۰ روز در بازداشت خانگی قرار گرفت،[۸] اما در پی در خواست جورج بوش رئیس جمهور آمریکا این بازداشت لغو شد.[۹]

اتهام فساد مالی خانواده بی‌نظیر بوتو[ویرایش]

بی‌نظیر بوتو و شوهرش بارها توسط دادگاه‌ها و دولت‌های پاکستان و کشورهای مختلف به فساد مالی متهم، و با حکم دادگستری پاکستان به زندان محکوم شدند. اثبات این اتهامات باعث شد که بی‌نظیر بوتو در سال ۱۹۹۶ از مقام خود برکنار شود. آصف‌علی زرداری همسر بوتو، پیش‌تر مقام وزارت سرمایه‌گذاری پاکستان را عهده‌دار بوده است.[۱۰]

در ۲۷ آوریل ۱۹۹۸، دادگاهی در پاکستان حکم به انسداد دارایی‌های بی‌نظیر بوتو و همسرش آصف‌علی زرداری داد. بر اساس این حکم، حق استفاده بوتو و شوهرش از حساب‌های بانکی و خرید و فروش املاک از آنها سلب شد. پیش از این هم دادگاهی در بریتانیا خواستار تفحص در دارایی‌های این زوج شده بود.[۱۱]

در ۲۳ ژوئیه ۱۹۹۸، دولت سوییس مدارکی را مبنی بر دست داشتن بی‌نظیر بوتو و همسرش در فساد مالی، پولشویی، و دریافت رشوه در سوییس به دولت پاکستان تحویل داد. این اقدام در حالی صورت گرفت که همسر بی‌نظیر بوتو در رابطه با قتل برادر زنش در زندانی در پاکستان به سر می‌برد.[۱۲]

در ۷ مه ۱۹۹۹ دولت لهستان مدارکی را در اختیار دولت پاکستان قرار داد که نشان می‌داد بی‌نظیر بوتو و همسرش آصف‌علی زرداری در جریان خرید هشت هزار دستگاه تراکتور از کارخانه‌ای در لهستان، مبلغ قابل توجهی رشوه برای عقد قرارداد دریافت کرده بوده‌اند. بر اساس این مدارک، بوتو و همسرش رشوه دریافتی رابه حسابی در یک بانک سوییسی واریز کرده بودند. دولت سوییس پیش از این مدارک مربوط به انتقال این پول را به دولت پاکستان تحویل داده بود. مدارک تحویل داده شده از سوی دولت لهستان شامل اسناد انتقال بانکی و پیام‌های فاکس بین کارخانه تراکتورسازی لهستانی و دلال معامله بوده است. یک ماه پیش از این، دادگاهی در پاکستان بی‌نظیر بوتو و همسرش را به اتهام فساد مالی به ۵ سال زندان و پرداخت ۸ و نیم میلیون دلار جریمه محکوم کرده بود.[۱۳]

در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۰، دولت بریتانیا پذیرفت که اسناد و مدارک مربوط به اموال آصف‌علی زرداری، همسر بی‌نظیر بوتو را به دولت پاکستان تحویل دهد. دولت تازه‌کار پرویز مشرف همسر بوتو را به کلاه‌برداری و اختلاس میلیون‌ها دلار از پاکستان متهم کرده بود. از جمله اموالی که در گزارش بریتانیا ذکر شد، مدارک مربوط به خرید خانه‌ای ۹-خوابه و اعیانی توسط همسر بی‌نظیر بوتو به در شهر ساری در نزدیکی لندن بود. دولت پاکستان معتقد بود که این اموال با استفاده از پولهای اختلاس شده خریداری شده‌اند و اسناد آن باید به دادگاه تحویل داده شوند.[۱۰]

بی‌نظیر بوتو در سال ۱۹۸۸

پدر و دو برادر بی‌نظیر بوتو نیز متهم شده بودند که مبلغ هنگقتی از شرکتی در لندن به عنوان وام دریافت کرده، اما از بازپرداخت وام سر باز زده بوده‌اند. دادگاه عالی لندن آنها را گناهکار شناخت و به پرداخت ۳۲ و نیم میلیون دلار محکوم کرد.[۱۳]

ترور و مرگ[ویرایش]

تصویر از بی‌بی‌سی
نوشتار اصلی: ترور بی‌نظیر بوتو

سرانجام پس از چندین رشته ترور ناموفق، بی‌نظیر بوتو در تاریخ ۲۷ دسامبر ۲۰۰۷ میلادی در یک حمله تروریستی-انتحاری در شهر راولپندی در استان پنجاب به قتل رسید. پرویز مشرف نخست وزیر وقت پاکستان این ترور را به گروه‌های تروریستی نسبت داد.[۱۴] در این اقدام تروریستی بی نظیر بوتو از ناحیه سر گردن و سینه هدف شلیک گلوله قرار گرفت[۱۵][پیوند مرده] و نهایتاً دقایقی پس از ساعت شش به وقت محلی در بیمارستان جان سپرد. تیرانداز سپس در اقدامی انتحاری با انفجار بمبی خود را کشت. در اثر این انفجار بمب ۱۵ نفر کشته و تعدادی زخمی شدند. این ترور باعث ایجاد شورش‌های فراوانی در سرتاسر پاکستان شد. در پی مرگ وی ۳ روز عزای عمومی در پاکستان اعلام شد.

بسیاری از رهبران جهان این عمل تروریستی را محکوم کرده‌اند.[۱۶] جرج بوش در این رابطه گفت:

ایالات متحده به شدت این حرکت بزدلانه تندروهای آدمکش که سعی بر تضعیف «دموکراسی پاکستان» دارند را محکوم می‌کند. کسانی که این جنایت را مرتکب شده‌اند باید محاکمه شوند.[۱۷]

منوچهر متکی وزیر خارجه وقت ایران نیز ضمن همدردی با ملت و خانواده بوتو اعلام کرد «مسببین این اقدام جنایتکارانه به سزای عمل خود برسند».[۱۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Benazir Bhutto»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۸ اکتبر ۲۰۰۷).
  2. مهران کرمی. بازگشت با فرجام. . شهروند امروز، ش. شماره ۱۶ (۲۵ شهریور ۱۳۸۶): صفحه ۲۴. 
  3. «بی نظیر بوتو»(انگلیسی)‎. وب‌گاه تایم، ۱ فروردین ۱۳۸. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۶. 
  4. BBCPersian.com
  5. BBC NEWS | In Pictures | In pictures: Bhutto returns
  6. BBCPersian.com
  7. BBCPersian.com
  8. BBCPersian.com
  9. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ تانوجا سولانکی (خبرنگار آسیای جنوبی). «کمک بریتانیا به پاکستان در تفحص مالی»(انگلیسی)‎. بی‌بی‌سی، ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۰. بازبینی‌شده در ۲۴ فروردین ۲۰۰۸. 
  10. «انسداد اموال بوتو به درخواست دادگاه»(انگلیسی)‎. سرویس جهانی بی‌بی‌سی، ۲۷ آوریل ۱۹۹۸. بازبینی‌شده در ۲۴ فروردین ۲۰۰۸. 
  11. «اسناد فساد مالی بوتو به پاکستان رسید»(انگلیسی)‎. بی‌بی‌سی، ۲۳ ژوئیه ۱۹۹۸. بازبینی‌شده در ۲۴ فروردین ۲۰۰۸. 
  12. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ «ارتباط لهستان با اتهام فساد مالی بوتو»(انگلیسی)‎. بی‌بی‌سی، ۷ مه ۱۹۹۹. بازبینی‌شده در ۲۴ فروردین ۲۰۰۸. 
  13. Benazir Bhutto killed in attack (سرویس جهانی بی‌بی‍سی)
  14. [۱]
  15. «رهبران جهان ترور بوتو را محکوم کردند»(انگلیسی)‎. سی ان ان، ۱ فروردین ۱۳۸. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۶. 
  16. «Bush condemns those killed Pakistan's Bhutto»(انگلیسی)‎. وب‌گاه رسمی، ۱ فروردین ۱۳۸. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۶. 
  17. «بی نظیر بوتو به خاک سپرده شد»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی، ۱ فروردین ۱۳۸. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۶. 

پیوند به بیرون[ویرایش]