ایمکس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایمکس
Emacs23.png
Emacs.png
گنو ایمکس ۲۴٫۳٫۱ بر روی گنوم ۳
نویسنده(های) اصلی ریچارد استالمن
توسعه‌دهنده(ها) پروژه گنو
انتشار اولیه ۱۹۷۶
انتشار پایدار ۲۴٫۳ / ۱۱ مارس ۲۰۱۳؛ ۵۵۹ روز پیش
نوشته شده به سی، ایمکس لیسپ
سیستم‌عامل چندسکویی
زبان‌های در دسترس انگلیسی
گونه ویرایشگر متن
پروانه جی‌پی‌ال نسخهٔ ۳ به بالا
وب‌گاه www.gnu.org/software/emacs

ایمکس (به انگلیسی: Emacs) نام دسته‌ای از ویرایشگرهای متن با قابلیتهای گسترش‌پذیری بالاست. ایمکس نزد برنامه‌نویسان رایانه خصوصاً لینوکس/یونیکسکاران از محبوبیت برخوردار است. در واقع ویرایشگر وی‌آی (vi) و ایمکس دو رقیب اصلی در عرصهٔ ویرایش متن در دنیای لینوکس/یونیکس محسوب می‌شوند.

نام ایمکس از عبارت انگلیسی Editor MAcroS (به معنی ماکروهای ویرایشگر) برای ویرایشگر تیکو برگرفته شده‌است. این ماکروها نخستین بار توسط ریچارد استالمن نوشته و توسط گای استیل، دیْو مون، ریچارد گرینْبْلَت و چارلز فرنکْسْتون و دیگران به هم چفت‌وبند شد. نسخه‌های گوناگونی از ایمکس در طول سالیان به وجود آمده‌اند اما امروز از دو گونهٔ اصلی آن استفاده می‌شود: گنو ایمکس و ایکس‌ایمکس که در واقع شاخه‌ای جداشده از گنو ایمکس است. ایکس‌ایمکس ۱۹۹۱ میلادی رشد مستقل خود را آغاز کرد. با این حال تا به امروز تا حد بسیار زیادی با گنو ایمکس همخوانی دارد. پروژهٔ گنو ایمکس توسط استالمن در سپتامبر ۱۹۸۴ آغاز به کار کرد و نخستین انتشار عمومی آن در تاریخ ۲۰ مارس ۱۹۸۵ (۲۹ اسفند ۱۳۶۳) صورت گرفت.[۱] تا سال ۲۰۰۸ وظیفهٔ نگهداری از کد گنو ایمکس به عهدهٔ استالمن بود و پس از آن به Stefan Monnier و Chong Yidong داده شد. زبانی که برای گسترش امکانات ایمکس از آن استفاده می‌شود گویشی خاصی از زبان برنامه‌نویسی لیسْپ به نام لیسپ ایمکس است.

ایمکس یکی از قوی‌ترین ویرایشگرهای متن در حال حاضر است. باید توجه داشت که ایمکس برای ویرایش متن است و نه واژه‌پردازی. از این رو هدف اصلی آن کنترل اندازه یا نوع قلم و امثال آن نیست، بلکه دستکاری در کلمات و بندها (شامل جابجایی و پس‌وپیش کردن و پاک‌کردن و...) و رنگ‌آمیزی متن برای آسان‌سازی ویرایش برنامه‌های رایانه‌ای و امثال آن است. از طریق ایمکس می‌توان برنامه‌های رایانه‌ای را نوشته، اجرا و حتی غلط‌گیری (debug) کرد. اصولاً می‌توان ایمکس را برای کار با هر زبان برنامه‌نویسی دلخواهی بهینه‌سازی و تنظیم کرد. و تمام این گسترش‌ها از طریق زبان ایمکس لیسپ است.

چنان که گفته شد به ایمکس قابلیتهای بیشماری به کمک زبان برنامه‌نویسی ایمکس لیسپ می‌توان افزود. این امکانات‌افزایی تا جایی پیش رفته‌است که امروز بسیاری از کاربران حرفه‌ای این برنامه، بسیاری از کارهای روزمرهٔ خود را حتی وب‌گردی (به صورت متنی) و نوشتن و دریافت پست‌الکترونیکی و کارهای بسیاری که از یک ویرایشگر عادی بر نمی‌آید، با ایمکس انجام می‌دهند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ایمکس موجود است.