اصلاح نباتات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

اصلاح نباتات دانش، مهارت و هنر تغییر ساختار ژنتیکی گیاهان برای افزایش ارزش اقتصادی آنان به نفع بشر است. دانشمند اصلاح نباتات (اصلاحگر) براي تغيير يك صفت در ژنوتيپ مورد نظر خود، از ديگر ژنوتيپ‌هايي كه فرم مناسب صفت را دارند استفاده مي‌كند. اصلاح نباتات بر دو اصل تنوع و گزينش فرم مطلوب استوار است. تنوع طبيعي كه در طبيعت موجود است در اثر تجمع جهش‌هاي طبيعي به وجود آمده است. اما اگر تنوع لازم در گونه مورد نظر در طبيعت وجود نداشته باشد، مي‌توان آن را به كمك جهش القايي توليد كرده و يا از گونه ديگري كه آن را دارد وارد كرد. گزينش يعني انتخاب فرم مطلوب. معمولاً فرم مطلوب از نظر يك صفت، از نظر بقيه صفت‌ها چندان مطلوب نيست و بنابراين، با انجام تلاقي بين آن و گياه پذيرنده جمعيتي از افراد متنوع توليد مي‌شود (جمعيت در حال تفكيك) كه از بين آن‌ها بوته‌هايي كه از نظر بيشتر صفت‌ها فرم مناسبي دارند انتخاب مي‌شوند. تاثير انتخاب بستگي به ميزان وراثت‌پذيري صفت دارد.

فرق اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی گیاهی در این است که در اصلاح نباتات یک ژن را از یک گونه گیاهی انتخاب کرده و تنها به همان گونه گیاهی انتقال می‌دهیم، اما در بیوتکنولوژی گیاهی یک ژن را از هر گونه به هر گونه می‌توانیم انتقال دهیم. به عنوان مثال انتقال ژن مقاومت به سرما از ماهی به برنج. همچنین در اصلاح نباتات كلاسيك زمان لازم برای انتقال صفت مورد نظر بیشتر است و تقريباً هميشه به همراه ژن هدف تعدادي ژن ديرگ نيز به صورت ناخواسته وارد گياه پذيرنده مي‌شوند.

[ویرایش] علوم مرتبط

علوم مرتبط با اصلاح نباتات شامل:

است.