قلمه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

قلمه زدن (به انگلیسی: Cutting) یک روش غیر جنسی (غیر تناسلی) تکثیر گیاه است که بصورت گسترده در کشاورزی و مهندسی فضای سبز استفاده می‌شود.

قلمه زدن عبارت است از رشد و نمو و تکامل بعضی از قسمتهای گیاهی قطع شده از پایه اصلی. قلمه زدن یکی از طرق بسیار متداول ازدیاد غیر تناسلی گیاهان است. یک قلمه می تواند قطعه ای از ساقه، ریشه و یا برگ باشد. در قلمه ساقه، ریشه های نابه جا بایستی تشکیل یابند و در قلمه ریشه شاخه های نابه جا باید بوجود آیند و قلمه برگ برای اینکه رشد کند و به اصطلاح بگیرد باید در روی آن هم ریشه های نابجا و هم شاخه های نابه جا رشد و تکامل یابند[۱].

روش های مختلف قلمه زدن[ویرایش]

قلمه‌ها به شیوه‌های گوناگونی تهیه می شوند:

نمونه ای از قلمه ساقه (گیاه قاشقی)
  • قلمه ساقه
    این نوع از قلمه، مهم ترین قلمه ای است که از گیاهان برداشت می شود و به گروه های زیر تقسیم بندی می شود:
    • قلمه خشبی
    • قلمه نیمه خشبی
    • قلمه سبز
    • قلمه علفی
  • قلمه برگی
  • قلمه جوانه و برگ
  • قلمه ریشه ای [۲] [۳]

یک راهِ معمول برای تکثیرِ گیاهان، قلمه زدنِ آن‌ها و قرار دادنِ قلمه در آب به منظورِ ریشه‌زایی است. این کار معمولاً به عنوان «ریشه‌زاییِ گیاه» و یا «رشد دادنِ قلمه‌ها» شناخته می‌شود. [۴]

بستر مناسب برای کاشت قلمه[ویرایش]

بستر کشت قلمه،مکاني است که براي حفظ رطوبت قلمه و ايجاد شرايط مناسب براي رشد ريشه،از آن استفاده ميکنند[۵] . قلمه ها پس از جدا شدن از گیاه اصلی، به منظور ریشه دار شدن باید در بستر مناسب قرار گیرند. طبق گفته خلیقی [۶] قلمه هایی که به راحتی ریشه دار می شوند در مواد مختلف از جمله خاک ریشه دار می شوند، لیکن این نوع بستر کاشت برای آن دسته از قلمه ها که به سختی ریشه دار می شوند عامل مهمی می باشد.

به طورکلی قلمه ها را می توان در خاک، ماسه، تورب، ورمیکولیت، پرلیت، و آب قرار داد. حتی می توان هیچیک از مواد بالا را مصرف نکرد و قلمه ها را برای ریشه دار شدن در یک هوای مرطوب قرار داد. موادی که می توان از آنها به عنوان بستر مناسب برای کاشت قلمه استفاده کرد به شرح زیر می باشند:

تیل پیوند[ویرایش]

تیل پیوند روشی سریع برای ازدیاد گیاهان است. در این روش عملیات قلمه و پیوند به طور همزمان در ساقه گیاهان (به‌ویِژه درختچه‌های زینتی مثل گل سرخ) انجام می‌شود. از مزایای این روش افزایش گیاهان در زمان کم است. جزئیات این روش برای ازدیاد رز به این صورت است که ابتدا قلمه‌های چوب سخت رز را مدتی در انبار سرد نگهداری می‌کنند سپس از انبار خارج کرده و انتهای آن‌ها را با هورمون اکسین با غلظت بالا به روش فروبری سریع، تیمار می‌کنند. سپس روی قلمه‌ها، پیوندک‌های رز را به روش نیمانیم پیوند می‌زنند و با نوار پلاستیکی می‌بندند. سپس این گیاهان در محیطی با رطوبت نسبی بسیار بالایی قرار داده می‌شوند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. خلیقی، احمد. گلکاری (پرورش گیاهان زینتی ایران). تهران: روزبهان: 1376.
  2. «قلمه زدن»(فارسی)‎. دانشنامه رشد. بازبینی‌شده در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  3. خلیقی، احمد. گلکاری (پرورش گیاهان زینتی ایران). تهران: روزبهان: 1376.
  4. [۱]، سایت پارسه گرد
  5. «قلمه زدن»(فارسی)‎. پایگاه اینترنتی مقالات آموزشی کشاورز. بازبینی‌شده در 10 آبان 1392. 
  6. خلیقی، احمد. گلکاری (پرورش گیاهان زینتی ایران). تهران: روزبهان: 1376. ص. 86
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Grafting»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲ می ۲۰۱۰).
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ قلمه موجود است.