اسمز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تصویری از شبیه سازی رایانه ای فرایند گذرندگی.

اسمز یا گذرندگی[۱] (به انگلیسی: Osmosis) به فرآیندی گفته می‌شود که طی آن حلال از طریق یک غشا نیمه تراوا از جایی که محلول رقیق تر است به جایی که محلول غلیظ تر است نفوذ می‌کند.[۲]

مثال‌هایی از پدیده اسمز[ویرایش]

تاثیر محلول‌های متفاوت بر خون
سلول‌های گیاهی در محیط‌های متفاوت

در مورد عمل «اسمز» جریان مخلوط شدن از راه جدارهای نازک ریشه‌های ظریف مویی یک گیاه یا جدارهای روده در حیوانات انجام می‌گیرد.

غشاء جدارهای مزبور عمل مخلوط شدن را کند می‌کند ولی هرگز آن را متوقف نمی‌کند. هنگام فعالیت اسموز در مورد اجسام جاندار غشاهای مذکور اجازه می‌دهند که مواد به خصوصی از آنها عبور کنند و مواد دیگر را متوقف می‌سازند. این فعل و انفعال تا اندازه‌ای مربوط به ساختمان نوع ماده‌ای است که با آن تماس پیدا می‌کند. مواد محلول در موقع تماس با غشاء به آن فشار وارد می‌کند و این فشار را، فشار اسموزی می‌نامند.

طرفی که ذرات محلول بیشتر در آن وجود دارد فشار اسموزی بیشتری را تحمل می‌کند و بنا براین جهتی که رفت و برگشت مواد در آن سو انجام می‌گیرد از طرف ناحیه پر فشار به ناحیه کم فشار خواهد بود ولی حرکت در دو جهت انجام می‌گیرد چون هر چیزی که می‌تواند به یک غشاء اسموزی وارد شود، از آن هم می‌تواند خارج شود و بدین طریق غذای هضم شده وارد خون شده و از خون خارج می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. برابر فرهنگستان زبان فارسیو
  2. Concise Encyclopedia of Chemistry.New York:McGraw-Hill,2004.ISBN 0-07-143953-6
  • کتاب: «به من بگو چرا؟»