اختریاخته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آستروسیت)
پرش به: ناوبری، جستجو
یاخته عصبی: آستروسیت
آستروسیت - سلول‌های آستروسیت در محیط کشت پس از رنگ آمیزی با آنتی بادی GFAP.
سلول‌های آستروسیت در محیط کشت پس از رنگ آمیزی با آنتی بادی GFAP.
NeuroLex ID sao1394521419
Dorlands/Elsevier 12165688

اختریاخته یا آستروسیت (astrocyte) یا آستروگلیا یاخته‌ای گلیایی (پی‌بانی) و ستاره‌شکل است که تغذیه و حفاظت یاخته‌های عصبی را بر عهده دارد.[۱]

اختریاخته‌ها سلول‌های گلیای ستاره‌شکل در مغز و نخاع می‌باشند. آستروسیت‌ها بیشترین نوع سلول‌های گلیا هستند. آستروسیت یعنی سلول ستاره‌ای و این نام به درستی شکل این سلول را توصیف می‌کند. آستروسیت‌ها از اندازه بزرگی برخوردارند و نورون‌ها را تغذیه کرده و از ان‌ها حمایت می‌کنند و به همراه میکروگلیاها مواد زاید درون مغز را از بین می‌برند؛ و در نهایت به صورت مواد شیمیایی از مایع احاطه‌کنندهٔ نورون‌ها حفاظت می‌کنند.

گاهی اوقات نورون‌ها به دلایل ناشناخته‌ای از بین می‌روند و یا در اثر ضربهٔ مغزی عفونت و یا سکتهٔ مغزی می‌میرند. در این هنگام اختریاخته‌ها به همراه میکروگلیا وظیفهٔ پاکسازی و از بین بردن مواد زاید باقی‌مانده را به عهده می‌گیرند. این سلول‌ها قادرند در دستگاه عصبی مرکزی حرکت کرده، به هنگام برخورد با یک مادهٔ زاید آن را بلعیده و هضم کنند. به این فرایند بیگانه‌خواری می‌گوییم.

به اختریاخت‍ه‌ای که عمدتاً در مادهٔ خاکستری مغز یافت می‌شود و رشته‌های گلیایی کمی دارد اختریاختهٔ درشت‌رشته (protoplasmic astrocyte) گفته می‌شود.[۲] به اختریاخت‍ه‌ای که عمدتاً در مادهٔ سفید مغز یافت می‌شود و رشته‌های گلیایی متعدد دارد اختریاختهٔ نازک‌رشته (fibrous astrocyte) می‌گویند.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دهم فرهنگ واژه‌های مصوّب
  2. واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دهم فرهنگ واژه‌های مصوّب
  3. همان منبع.
  • آرتور گایتون، جان ادوارد هال. «فیزیولوژی عصبی». در فیزیولوژی پزشکی گایتون. ترجمهٔ احمدرضا نیاورانی. سماط، ۱۳۸۶. شابک ‎۹۶۴-۵۷۸۹-۹۸-۲. 
  • تونی اسمیت، سو دیویدسن. مغز و سیستم عصبی. ترجمهٔ عباس تیرگانی، بیژن معصوم. نشر سنبله، ۱۳۸۴. ISBN 964-392-071-2. 
  • پ. لاژه. بیولوژی و فیزیولوژی عصبی. ترجمهٔ علی حائری روحانی. انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۵. 
  • نیل آر کارلسون. [مبانی روان‌شناسی فیزیولوژیک]. ترجمهٔ دکتر مهرداد پژهان. 1389.