پرش به محتوا

حمله سایبری به جایگاه‌های سوخت در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

حمله سایبری به جایگاه‌های سوخت در ایران ابتدا در ۴ آبان ۱۴۰۰ رخ داد و سبب بروز اختلالات جدی در روند سوخت‌گیری در سراسر کشور شد.[۱] این حمله سایبری سبب شد تا خرید بنزین با نرخ دولتی، موسوم به بنزین سهمیه‌ای، از مدار خارج شود و سوخت‌گیری فقط با نرخ آزاد فقط در برخی از پمپ‌بنزین‌ها[۲] ممکن باشد.[۳] در ساعات اولیه شروع رویداد، تنها ۳۰٪ از پمپ‌بنزین‌های کشور توان سوخت‌رسانی به صورت دستی و آفلاین را داشتند، چنان‌که در تهران بزرگ فقط ۱۲ جایگاه فعال بود.[۴][۵]

سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد عامل این حمله سایبری احتمالاً یک کشور خارجی بوده است. چند مقام نظام جمهوری اسلامی هم در اظهار نظرهایی متفاوت، این حمله را مرتبط با حوادث آبان ۹۸ و اقدام «دشمن» دانستند.[۶] وبسایت خبرآنلاین اسرائیل را عامل حمله سایبری معرفی کرد[۷] و صدای آمریکا اعلام کرد ایمیلی دریافت کرده که بر اساس آن گروه «گنجشک درنده» علاوه بر پذیرش مسئولیت این حمله، مسئولیت حملات سایبری به شرکت راه‌آهن و وزارت راه و شهرسازی را نیز به عهده گرفته است.[۸] همچنین در آذر ۱۴۰۲ حمله مشابهی توسط همین گروه انجام شد و «بخش عمده‌ای از جایگاه‌های سوخت در ایران» از کار افتادند.[۹] تایمز آو ایزرائل به نقل از بیانیه این گروه هکری که به زبان فارسی و انگلیسی منتشر شده است، نوشت که «این حمله سایبری پاسخی به اقدامات ایران در منطقه بوده است».[۱۰]

رویداد

[ویرایش]

حمله سایبری آبان ۱۴۰۰

[ویرایش]

حمله سایبری روند سوختگیری به وسیله کارت هوشمند سوخت[۳] را به‌طور کلی از کار انداخت، چنان‌که سوخت‌گیری فقط به صورت آفلاین و با نرخ آزاد آن هم در برخی از جایگاه‌ها ممکن بود.[۱۱][۱۲]در این رابطه، ایسنا خبر از حمله سایبری به پمپ‌بنزین‌های کشور داد[۱۳] و گزارش کرد که بر روی صفحه دیجیتال نازل پمپ‌بنزین‌ها عبارت «حمله سایبری» و رقم «۶۴۴۱۱» دیده می‌شود، عددی که احتمالاً مربوط به شماره تلفن بیت رهبری بوده،[۱۳] ایسنا کمی بعد این خبر را حذف[۱۴] و انتشار چنین خبری را تکذیب نمود.[۱۵]

«به اطلاع کلیه مخاطبان می‌رساند چنین خبری از سوی خبرگزاری ایسنا منتشر نشده و مطلب در حال انتشار به نقل از ایسنا در فضای مجازی جعلی است.»

— خبرگزاری ایسنا[۱]

وزارت نفت علت بروز اختلال در سوخت‌گیری را بروز مشکل فنی قلمداد کرد،[۱] نور نیوز، خبرگزاری وابسته به شورای عالی امنیت ملی، حمله سایبری را تأیید کرد و نوشت که منشأ حمله در دست بررسی است.[۱۶]

تصاویری نیز منتشر شد که نشان می‌داد بیلبوردهای شهری هم مورد حمله سایبری قرار گرفته و عباراتی همچون «خامنه‌ای، بنزین ما کو؟» و «بنزین مجانی در جماران» روی آن درج شده است.[۱۷]

در ابتدای بروز بحران، وزارت نفت وعده داد که مشکل را یک‌روزه حل می‌کند اما اختلال هشت روز ادامه پیدا کرد و در این مدت بسیاری از دارندگان کارت هوشمند مجبور به استفاده از بنزین آزاد شدند.[۶][۱۸]

حمله سایبری آذر ۱۴۰۲

[ویرایش]

پیامدها

[ویرایش]

در پی بروز حمله سایبری آبان ۱۴۰۰، روند سوختگیری در جایگاه‌های پمپ‌بنزین کشور با اختلال جدی مواجه شد، به گونه‌ای که در عموم جایگاه‌های سوخت‌رسانی صف‌های طولانی خودروهای در انتظار سوخت‌گیری شکل گرفت.[۱۹] این رویداد سبب شد تا گمانه‌زنی شود که گرانی دوباره بنزین در دستور کار قرار گرفته[۱۶] چنان‌که وزیر کشور در ساعات اولیه هرگونه برنامه برای افزایش نرخ بنزین را رد کرد،[۲۰] سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، ضمن رد احتمال گرانی سوخت، از عوام خواست تا در صورت عدم نیاز فعلاً به جایگاه‌ها مراجعه نکنند.[۲۱] با از کار افتادن کارت هوشمند سوخت، روند سوختگیری ناوگان حمل نقل عمومی هم دچار اختلال شد.[۲۲]

در ۱۴ آبان ۱۴۰۰ وزارت نفت ایران اعلام کرد که برای جبران خسارت ناشی از حمله سایبری، برای خودروهای شخصی ده لیتر و برای موتورسیکلت‌ها ۵ لیتر سهمیهٔ جبرانی در نظر گرفته است.[۶]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «جزئیات اختلال در جایگاه‌های سوخت/ ماجرای هک بیلبوردها چیست؟». خبرگزاری مهر. ۲۰۲۱-۱۰-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  2. «آغاز فعالیت مجدد برخی جایگاه‌های سوخت در کشور / عرضه بدون وقفه بنزین». خبرگزاری تسنیم. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۷.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «حمله سایبری به سامانه کارت سوخت در ایران؛ پیام «خامنه‌ای بنزین ما کو؟!» بر بیلبوردها‎». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۸.
  4. «30 درصد جایگاه‌ها برقرارند/ 12 پمپ‌بنزین در تهران سوخت ارائه می‌کنند+ اسامی جایگاه‌ها». خبرگزاری ایلنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۷.
  5. «جزئیات اختلال در جایگاه‌های سوخت/ ماجرای هک بیلبوردها چیست؟». خبرگزاری مهر. ۲۰۲۱-۱۰-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ «ده لیتر سهمیه بنزین اضافه برای «جبران» خسارت حمله سایبری به سامانه سوخت». radiofarda.com. رادیو فردا. ۱۴ آبان ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۵ آبان ۱۴۰۰.
  7. «رونمایی اسرائیل از طرح جدید: دشوار کردن زندگی روزمره ایرانیان». خبرآنلاین. ۲۰۲۱-۱۰-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۹.
  8. «گروه «گنجشک درنده» مسئولیت هک سیستم سوخت‌رسانی را پذیرفت؛ رئیسی: «آخرین» حمله سایبری نخواهد بود». صدای آمریکا. ۵ آبان ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۸.
  9. «حمله هکری اسرائیلی‌ها به پمپ بنزین‌های ایران! / گنجشک درنده به عهده گرفت». رکنا. ۲۰۲۳-۱۲-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۱۸.
  10. «ادعای گروه هکری «گنجشک درنده» دربارهٔ اختلال جایگاه‌های سوخت ایران». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۳-۱۲-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۱۸.
  11. «وزیر نفت: تعدادی از جایگاه‌های سوخت به شکل دستی به مدار بازگشته و آفلاین کار می‌کنند». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  12. «سوخت‌گیری دستی در استان‌ها کلید خورد/کدام جایگاه‌ها فعال است؟». خبرگزاری مهر. ۲۰۲۱-۱۰-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ «حمله سایبری به سامانه کارت سوخت در ایران؛ پیام «خامنه‌ای بنزین ما کو؟!» بر بیلبوردها‎». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  14. «حمله سایبری به جایگاه‌های سوخت سراسر ایران؛ پیام «خامنه‌ای بنزین ما کو؟» بر بیلبوردها». العربیه فارسی. ۲۰۲۱-۱۰-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  15. «حمله سایبری به پمپ‌بنزین‌های ایران؛ بیلبوردهای هک‌شده: خامنه‌ای بنزین ما کو؟». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ «حمله سایبری به سامانه هوشمند سوخت تأیید شد». رادیو زمانه. ۴ آبان ۱۴۰۰.
  17. «اختلال در سامانه کارت سوخت ایران با «حمله سایبری»؛ پیام بیلبوردی در اصفهان: «خامنه‌ای! بنزین ما کو؟»». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  18. «معاون وزارت نفت: اگر مشکلی پیش نیاید تا فردا معضل جایگاه‌های سوخت حل می‌شود». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۷.
  19. «جزئیات اختلال در جایگاه‌های سوخت/ ماجرای هک بیلبوردها چیست؟». خبرگزاری مهر. ۲۰۲۱-۱۰-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  20. «وزیر کشور: اختلال در ارائه خدمات پمپ بنزین‌ها به زودی رفع می‌شود». ایسنا. ۲۰۲۱-۱۰-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  21. «واکنش نمایندگان مجلس به اختلال در پمپ بنزین‌ها: مردم فعلاً به جایگاه‌ها نروند». آفتاب نیوز. ۱۴۰۰-۰۸-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.
  22. «سازمان مدیریت بحران: جلسه ویژه‌ای برای تأمین سوخت ناوگان حمل و نقل عمومی تهران برگزار شد». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۶.