وزرگ فرمذار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

وُزُرگ فَرمَذار والاترین مقام رسمی در دربار ساسانیان بود[۱] که آن را معادل «وزیر اعظم» در دوران خلافت عباسیان دانسته‌اند.[۲] این مقام را پس از پادشاه، والاترین مقام دانسته و حتی از موبد موبدان برتر دانسته‌اند.[۳]

منصب وزارت اعظم که خلفا برقرار کردند و در میان دول اسلامی متداول گردید، تقلید مستقیم از مقام وزرگ فرمذار ساسانیان بوده است؛ از این سبب تحقیقاتی که دانشمندان عرب در اصول سیاست کرده‌اند و آن‌چه در باب مقام و منصب وزیر بزرگ گفته‌اند، عموماً در حق وزرگ فرمذار عهد ساسانی صحیح است. [۴]

همچنین برخی «بزرگمهر» را نیز گونهٔ تغییر یافتهٔ این واژه دانسته‌اند.[۵][۶]

در متن فارسی میانهٔ سورسخن در دربار شاهی، رتبه و جایگاه وزرگ فرمذار، فقط از شاهنشاه و شاهزادهٔ ولیعهد پایین‌تر است، در حالی که سپاهبد (:فرماندهٔ ارشد نظامی)، شهردادور (:قاضی شاهی)، مغان اندرزبد (:رئیس شورای روحانیون زرتشتی)، هزاربد (:فرماندهٔ هزار سرباز) و درون‌یاز (:برگزارکنندهٔ مراسم درون)، همگی در مرتبهٔ پایین‌تری از وی قرار دارند. [۷]

فهرست وزرگ فرمذاران ساسانی[ویرایش]

دارندگان شناخته‌شدهٔ این مقام به قرار زیر می‌باشند[۱]:

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

محمد سلیمان‌خانی. «وزارت در عهد ساسانیان». دانشگاه آزاد اسلامی. 

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Encyclopædia Iranica، ذیل «FRAMADĀR».
  2. «وجوه مشترک نظریه‌ها و اندیشه‌های سیاسی مختلف در اسلام و ایران». نشریه الکترونیکی پرسمان، ۱۸ شهریور ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۱۴. 
  3. ابوالفضل کاوندی کاتب. «عناصر ساختاری حکومت در شاهنامه». گروه دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۲۵ فروردین ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۱۴. 
  4. حسین زمانی. «سازمان اداری و درباری، میراث ایران باستان در دورهٔ اسلامی». مزدک‌نامه. بازبینی‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۱۴. 
  5. علی‌اکبر امینی. «اندیشه‌های سیاسی-اجتماعی بزرگمهر». روزنامه اطلاعات، بهار ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۱۴. 
  6. «بزرگمهر». راسخون، ۲۱ فروردین ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۱۴. 
  7. Daryaee, Mehr‐Narseh.

منابع[ویرایش]