نیکوس پولانزاس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نیکوس پولانتزاس)
پرش به: ناوبری، جستجو
نیکوس پولانزاس
Nicos Poulantzas
زاده ۲۱ سپتامبر ۱۹۳۶(۱۹۳۶-09-۲۱)
آتن، یونان
درگذشته ۳ اکتبر ۱۹۷۹ میلادی (۴۳ سال)
پاریس، فرانسه
دوره فلسفه قرن بیستم ‏(en)
منطقه فلسفه غرب
مکتب فلسفه قاره‌ای، مارکسیسم غربی  ‏(en)
مهمترین علایق مارکسیسم ساختارگرا
ایده‌های اصلی خودمختاری نسبی دولت از طبقه سرمایه
سازمان دانشگاه پاریس 8  ‏(en)
دانشگاه دانشکده حقوق، دانشگاه آتن (کارشناسی، ۱۹۵۷)
دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ[۱]
دانشگاه هایدلبرگ[۱]
دانشگاه پاریس (دکترا، ۱۹۶۴)

نیکوس پولانزاس (به یونانی: Νίκος Πουλαντζάς؛ زاده ۲۱ سپتامبر ۱۹۳۶-درگذشته ۳ اکتبر ۱۹۷۹) نویسنده و جامعه‌شناس یونانی-فرانسوی مارکسیسم بود.

پولانزاس، که ابتدا به لنینیسم گرایش داشت، بعدها به اروکمونیسم  ‏(en) گروید و به همراه آلتوسر از چهره‌های اصلی مارکسیسم ساختارگرا گشت. مشاجرات او با رالف میلیبند بر سر ماهیت دولت سرمایه‌داری به صورت یکی از مباحث کلاسیک نظریه‌پردازی در این زمینه درآمده است.

لوئی آلتوسر، دوگانه «ساده» زیربنا – روبنا را به چالش می‌کشد. به عقیده وی روبناهای جامعه تنها اساس اقتصادی را بازتاب نمی‌کنند، بلکه از «استقلال نسبی» نیز برخوردارند و حتی در زمانی می‌توانند عامل مسلط گردند. به‌طور کلی پولانزاس کوشید، اندیشه‌های ساختگرایانه آلتوسر را در تحلیل طبقات اجتماعی و رابطه آن‌ها با دولت به کار بگیرد. اما چرخش‌های نظری محسوسی از نظریات آلتوسر در آثار او وجود دارد، به‌ویژه آثار متأخر مانند «دولت، سوسیالیسم و قدرت» که به «عمل و روابط نیروهای اجتماعی» توجه بیشتری دارد. درحالی که آلتوسر از همه بیشتر به خاطر نقد متون مارکسیستی شهرت دارد، پولانزاس بیشتر بر تحلیل جهان واقعی و قضایایی چون طبقه اجتماعی، دولت سرمایه‌داری و دیکتاتوری تأکید می‌ورزد.

شهرت او بیش‌تر به خاطر آثار او در مورد تئوری دولت است. اما، او همچنین آثاری در مورد تحلیل فاشیسم، تقسیم طبقات اجتماعی در دنیای معاصر و فروپاشی دیکتاتوری‌های اروپای جنوبی در دههٔ ۷۰ (حکومت فرانکو در اسپانیا، سالازار در پرتغال و پاپادوپولوس در یونان)، دارد.

کتابشناسی[ویرایش]

  • قدرت سیاسی و طبقات اجتماعی (۱۹۶۸)
  • فاشیسم و دیکتاتوری: انترناسیونال سوم و مشکل فاشیسم (۱۹۷۰)
  • طبقه در سرمایه‌داری معاصر[۲] (۱۹۷۳)
  • بحران دیکتاتوری‌ها:پرتغال، یونان، اسپانیا (۱۹۷۶)
  • دولت، قدرت، سوسیالیسم (۱۹۷۸)

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Biography as Press Publica
  2. پولانزاس، نیکوس. طبقه در سرمایه داری معاصر. ترجمهٔ حسن فشارکی و فرهاد مجلسی پور. رخ داد نو، آذر ۱۳۹۱. شابک ‎۹۷۸-۶۰۰-۵۶۲۵-۵۲-۳. 
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Nicos Poulantzas»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۴).