نشان قدیس جورج
| نشان قدیس جورج | |
|---|---|
 نشان قدیس جورج، درجهٔ چهارم | |
اهدا توسط  روسیه | |
| گونه | نشان نظامی |
| بنیانگذاری | ۲۶ نوامبر ۱۷۶۹ (تقویم کهن)، احیا در ۲۰ مارس ۱۹۹۲[۱] (اساسنامه در ۸ اوت ۲۰۰۰ تصویب شد)[۲] |
| شایستگی | افسران ارشد و عالیرتبه |
| اهدا برای | شجاعت و افتخار در نبرد |
| وضعیت | فعال |
| کلاسها | ۱، ۲، ۳، ۴ |
| تقدم | |
| بعدی (بالاتر) | نشان لیاقت میهنپرستی |
| پیشین (پایینتر) | نشان مقدس آندریاس |
 روبان نشان قدیس جورج، درجهٔ نخست | |
نشان قدیس جورج (به روسی: Орден Святого Георгия) بالاترین نشان نظامی فدراسیون روسیه است. این نشان نخستینبار در ۲۶ نوامبر ۱۷۶۹ (تقویم یولیانی) برابر با ۷ دسامبر ۱۷۶۹ (میلادی) بهعنوان عالیترین نشان نظامی امپراتوری روسیه برای افسران و ژنرالها از سوی امپراتریس کاترین کبیر بنیان نهاده شد. این نشان به افتخار قدیس جرج پیروزمند نامگذاری شده و چهار درجه دارد.
پس از انقلاب اکتبر در ۱۹۱۷، نشان قدیس جورج از سوی جنبش سفید به رهبری الکساندر کولچاک تا فروپاشی آنان در ۱۹۲۱ اعطا میشد. این نشان در ۲۰ مارس ۱۹۹۲ با فرمان رئیسجمهور روسیه احیا شد و اساسنامهٔ کنونی آن در ۸ اوت ۲۰۰۰ تصویب گردید. معیارهای اعطای نشان در ۷ سپتامبر ۲۰۱۰ با فرمان ریاستجمهوری شمارهٔ ۱۰۹۹ اصلاح شد.
بیش از ۱۰ هزار تن به این نشان مفتخر شدهاند و تنها ۲۳ نفر درجهٔ نخست آن را دریافت کردهاند که از این میان فقط چهار تن هر چهار درجه را به دست آوردند.
پیشینه
[ویرایش]
نشان قدیس جورج در ۲۶ نوامبر ۱۷۶۹ (۷ دسامبر میلادی) یعنی یک سال پس از آغاز جنگ روسیه و عثمانی (۱۷۶۸–۱۷۷۴) از سوی کاترین دوم بنیانگذاری شد.[۳] برای نخستین بار در روسیه، نشانی به چهار درجه تقسیم شد و تنها برای افتخارات نظامی در نظر گرفته شد.[۳] نخستین دارندهٔ نشان (بهجز خود کاترین دوم) سرهنگیار فابریتسیان بود که در دسامبر ۱۷۶۹ مستقیماً درجهٔ سوم را دریافت کرد.[۴]
در ۱۸۰۷ «نشان افتخار نظامی» برای درجهداران تأسیس شد که بعدها بهطور غیررسمی «جورج سربازی» نامیده شد.[۳] در ۱۸۳۳ اساسنامهٔ نشان بازنگری و شرح مبسوطی از دلاوریهای نظامی به تفکیک رستههای رزمی در آن گنجانده شد.[۵] از آن زمان ترتیب اعطا از درجهٔ چهارم به سوم و بالاتر الزامی شد، هرچند استثناهایی نیز وجود داشت.
از ۱۸۴۵ دارندگان نشان قدیس جورج در هر درجهای، حق اشرافیت موروثی مییافتند.[۵] در ۱۸۵۵ اعطای درجهٔ چهارم برای سنوات خدمت لغو شد و نشان قدیس جورج بهطور انحصاری به نشان افتخار رزمی تبدیل گردید.[۵] در ۱۹۱۳ اساسنامه بار دیگر اصلاح شد و مواد جدیدی دربارهٔ رستههای گوناگون رزمی به آن افزوده شد.[۳]
از ۲۹ ژوئن ۱۹۱۷ سربازان و ملوانانی که در نبرد وظایف افسری بر عهده میگرفتند نیز مجاز به دریافت درجهٔ چهارم نشان شدند.[۵]
اساسنامهٔ نشان
[ویرایش]
بر پایهٔ اساسنامهٔ کنونی، نشان قدیس جورج به افسران ارشد و عالیرتبهٔ نیروهای مسلح فدراسیون روسیه اعطا میشود. شرایط اعطا دربرگیرندهٔ هدایت عملیات نظامی برای دفاع از سرزمین مادری در برابر تهاجم بیگانه که به شکست کامل دشمن انجامیده باشد، یا اجرای عملیات رزمی در سرزمینهای دیگر بهمنظور بازگرداندن صلح و امنیت بینالمللی، یا سرمشق بودن در دانش نظامی با کارنامهای درخشان از شجاعت رزمی است.[۶]
اساسنامهٔ اصلی کاترین دوم ترتیب اعطای پیدرپی از درجهٔ پایینتر به بالاتر را الزامی نمیکرد و اغلب درجات بالاتر بدون طی درجات پایینتر اعطا میشد.[۷] برای دریافت درجهٔ نخست باید یک جنگ برنده میشد و برای درجهٔ دوم پیروزی در یک نبرد مهم ضروری بود.[۷]
بنا بر نص اساسنامه: «نه تبار والا و نه زخمهای دریافتی در برابر دشمن، حقی برای دریافت این نشان ایجاد نمیکند؛ بلکه تنها به کسانی داده میشود که… خود را با کرداری دلاورانه متمایز ساختهاند… این نشان هرگز برداشته نمیشود زیرا با خدمت به دست آمدهاست.»[۷]
شرح و ویژگیها
[ویرایش]
نشان قدیس جورج دارای چهار درجه است که از درجهٔ نخست (بالاترین) تا درجهٔ چهارم مرتب شدهاند. اعطا به ترتیب از درجهٔ چهارم به نخست انجام میگیرد. هر درجه با اندازه و شیوهٔ آویختن دو نشانهٔ اصلی — صلیب و ستاره — متمایز میشود.[۶]
صلیب
[ویرایش]صلیبی از نوع صلیب پاتی با میناکاری سفید و مدالیونی مرکزی که تصویر قدیس جرج سوار بر اسب در حال کشتن اژدها را نشان میدهد. صلیب درجهٔ نخست ۶۰ میلیمتر پهنا دارد و بر حمایلی به رنگهای مقدس جورج (نارنجی و سیاه) از شانهٔ راست آویخته میشود. صلیب درجهٔ دوم نیز ۶۰ میلیمتری است اما بر روبانی ۴۵ میلیمتری از گردن آویزان میشود. صلیب درجهٔ سوم ۵۰ میلیمتر و بر روبان ۲۴ میلیمتری گردنی قرار دارد. صلیب درجهٔ چهارم ۴۰ میلیمتر است و بر سینهٔ چپ با قاب پنجضلعی پوشیده با روبان ۲۴ میلیمتری آویخته میشود.[۶]
ستاره
[ویرایش]ستارهای چهارپر از نقرهٔ طلااندود با مدالیون مرکزی طلایی که رمزنامهٔ مقدس جورج «SG» را زیر تاجی نشان میدهد. پیرامون مدالیون نوار سیاه میناکاریشدهای با شعار نشان «به پاس خدمت و شجاعت» (به روسی: За службу и храбрость) دیده میشود. ستاره برای هر دو درجهٔ نخست و دوم بر سینهٔ چپ نصب میشود.[۶]
روبان
[ویرایش]روبان نشان قدیس جورج نارنجی با سه نوار سیاه است که به «روبان مقدس جورج» شهرت دارد. این روبان نماد آتش و باروت و رنگهای افتخار نظامی روسیه بهشمار میرود و گفته میشود از رنگهای نشان سلطنتی روسیه (عقاب سیاه بر زمینهٔ طلایی) گرفته شدهاست.[۶]
نوار خدمت درجهٔ نخست با ستارهٔ کوچک طلایی آراسته شدهاست.
نوار خدمت درجهٔ دوم با ستارهٔ کوچک نقرهای آراسته شدهاست.
نوار خدمت درجهٔ سوم با صلیب کوچک سفید آراسته شدهاست.
نوار خدمت درجهٔ چهارم بدون نشانه است.
برخلاف درجات دیگر، درجهٔ چهارم نشان قدیس جورج به افسران ردهپایینتر نیز قابل اعطا است، در حالی که درجات بالاتر تنها به افسران ارشد و ژنرالها تعلق میگیرد.[۶]
درجات و قوانین آویختن
[ویرایش]
نشان دارای چهار درجه بود:[۵]
- درجهٔ نخست: ستاره بر سینهٔ چپ و صلیب بزرگ بر حمایل از شانهٔ راست؛ مستمری سالانهٔ ۷۰۰ روبل.
- درجهٔ دوم: ستاره بر سینهٔ چپ و صلیب بزرگ بر روبان گردنی؛ مستمری سالانهٔ ۴۰۰ روبل.
- درجهٔ سوم: صلیب کوچک بر روبان گردنی؛ مستمری سالانهٔ ۲۰۰ روبل.
- درجهٔ چهارم: صلیب کوچک بر جایدکمه یا سینهبند؛ مستمری سالانهٔ ۱۰۰ روبل.
اساسنامه مقرر میداشت که با دریافت درجهٔ بالاتر، درجات پایینتر دیگر آویخته نشوند. اما در ۱۸۵۵ الکساندر دوم فرمان داد که درجهٔ چهارم دریافتی برای دلاوری رزمی همواره نگه داشته شود. در ۱۸۷۰ حکم مشابهی برای درجات سوم و دوم نیز صادر شد.[۵]
نشان برای غیرمسیحیان
[ویرایش]
از آنجا که قدیس جرج یک قدیس مسیحی است، برای دارندگان غیرمسیحی نسخهای از نشان پیشبینی شده بود که بهجای تصویر قدیس جرج، عقاب دوسر (نشان امپراتوری روسیه) را نشان میداد. این نمونه در ۲۹ اوت ۱۸۴۴ از سوی نیکلای یکم در جریان جنگ قفقاز تصویب شد.[۸]
دریافتکنندگان برگزیده
[ویرایش]درجهٔ نخست
[ویرایش]تنها ۲۴ تن (شامل دو مورد خوداعطایی امپراتور) درجهٔ نخست نشان قدیس جورج را دریافت کردهاند. از مهمترین آنان:[۹]
- کاترین کبیر
- پیوتر رومیانتسف
- آلکسئی گریگوریویچ اورلوف
- گریگوری پوتمکین
- الکساندر سوورف
- میخائیل کوتوزوف
- میشائیل آندریاس بارکلی دو تولی
- شاه کارل چهاردهم یوهان سوئد[۱۰]
- گبهارد لبرشت فون بلوشر
- آرتور ولزلی (یکمین دوک ولینگتون)
- لوین آگوست فون بنیگسن
- ایوان پاسکویچ
- هانس کارل فون دیبیچ
- الکساندر دوم
- ویلهلم یکم، امپراتور آلمان
- آرشیدوک آلبرشت
درجهٔ دوم
[ویرایش]برای دریافت درجهٔ دوم، پیروزی در یک لشکرکشی ضروری بود. نخستین دریافتکننده سپهبد پلمیانیکوف برای نبرد کاگول بود. در مجموع ۱۲۴ یا ۱۲۵ تن این درجه را دریافت کردند که آخرین آنان نیکولای یودنیچ یا فردیناند فوش مارشال فرانسه بود.[۹] از دریافتکنندگان در دوران فدراسیون روسیه:
درجهٔ سوم
[ویرایش]درجهٔ چهارم
[ویرایش]- نیکلای دوم
- حسین خان نخجوانی (۱۹۰۷)
- آلکسی بروسیلوف
- کارل گوستاو امیل مانرهیم
- پیتر ورانگل
- رومان فون اونگرن-اشترنبرگ
- هربرت کیچنر، فلدمارشال نیروی زمینی بریتانیا
- گئورگی ژوکوف (بهعنوان درجهدار در نیروی زمینی امپراتوری روسیه در جنگ جهانی اول)[۱۱]
- آلبرت بال، خلبان جنگندهٔ بریتانیایی در جنگ جهانی اول[۹]
- فرانتس یوزف یکم، امپراتور اتریش-مجارستان[۹]
- جان الی، افسر بریتانیایی در جنگهای ناپلئونی[۹]
احیا در فدراسیون روسیه
[ویرایش]نشان قدیس جورج در ۲۰ مارس ۱۹۹۲ با فرمان شورای عالی فدراسیون روسیه احیا شد.[۲] اساسنامه و شرح نشان جدید با فرمان ریاستجمهوری شمارهٔ ۱۴۶۳ در ۸ اوت ۲۰۰۰ تصویب گردید.[۲] معیارهای جاری اعطا در ۷ سپتامبر ۲۰۱۰ با فرمان شمارهٔ ۱۰۹۹ اصلاح شد.[۱۲]
از ۱۸۴۹ تا ۱۸۸۵ نام دارندگان نشان قدیس جورج با خط طلایی بر لوحهای مرمرین تالار جورج در کاخ بزرگ کرملین نقش میبست. این سنت در سال ۲۰۰۸ احیا شد.[۵]
شعار و جایگاه
[ویرایش]شعار نشان «به پاس خدمت و شجاعت» (به روسی: За службу и храбрость) است.[۶] نشان قدیس جورج از نظر جایگاه میان نشانهای امپراتوری روسیه ویژگی منحصربهفردی داشت: تنها نشانی بود که صرفاً برای شجاعت شخصی در میدان نبرد اعطا میشد و شرایط اعطای آن بهدقت در اساسنامه تعیین شده بود.[۷]
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ Постановление Верховного Совета Российской Федерации от 20 марта 1992 года N0 2557-I بایگانیشده در ۲۰۱۲-۰۷-۱۸ توسط Wayback Machine
- 1 2 3 "Decree of the President of the Russian Federation of August 8, 2000 No 1463" (به روسی). Commission under the President of the Russian Federation on state awards. ۸ اوت ۲۰۰۰. Archived from the original on 11 March 2012. Retrieved 11 February 2012.
- 1 2 3 4 "Георгия святого орден". دانشنامه افرون و بروکهاوس: In 86 Volumes (82 Volumes and 4 Additional Volumes). St. Petersburg. 1890–1907.
- ↑ Балязин, В. Н. (1990). Фельдмаршал М. Б. Барклай-де-Толли. Жизнь и полководческая деятельность (به روسی). Воениздат.
- 1 2 3 4 5 6 7 "Статут Императорского Военного ордена Св. Великомученика и Победоносца Георгия 1892 г." (به روسی). Archived from the original on 18 April 2012. Retrieved 12 April 2009.
- 1 2 3 4 5 6 7 "Statute of the Order of St. George" (به روسی). Commission under the President of the Russian Federation on state awards. ۸ اوت ۲۰۰۰. Retrieved 11 February 2012.
- 1 2 3 4 "Статут ордена Святого Георгия 1769" (به روسی). Retrieved 12 April 2009.
- ↑ Опрышко, О. Л. (2007). Кавказская конная дивизия. 1914—1917: Возвращение из забвения (به روسی). Нальчик: Эль-Фа.
- 1 2 3 4 5 Hurley, C. Russian Orders, Decorations, and Medals Under the Monarchy. Harrison & Sons. , Ltd. , London. 1935.
- ↑ Barton, Sir Dunbar Plunket. (1925) "Bernadotte: Prince and King." P. 96. John Murray, London.
- 1 2 3 4 "Compiled from the site of the President of the Russian Federation" (به روسی). Kremlin News. Retrieved 7 February 2012.
- ↑ "Decree of the President of the Russian Federation of September 7, 2010 No 1099" (به روسی). Russian Gazette. ۷ سپتامبر ۲۰۱۰. Retrieved 7 February 2012.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Order of Saint George (Russia)». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۴ آوریل ۲۰۲۶.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Орден Святого Георгия». در دانشنامهٔ ویکیپدیای روسی، بازبینیشده در ۴ آوریل ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
[ویرایش]- کمیسیون نشانهای دولتی نزد رئیسجمهور فدراسیون روسیه
Herbermann, Charles, ed. (1913). "Orders of St. George". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.
