محمد نمازی

مختصات: ۲۹°۳۷′۵۳″شمالی ۵۲°۳۱′۰۳″شرقی / ۲۹٫۶۳۱۳°شمالی ۵۲٫۵۱۷۶°شرقی / 29.6313; 52.5176
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
محمد نمازی
Mohammad nemazi.jpg
وزیر مشاور
مشغول به کار
آذر ۱۳۳۳ – ۱۳۳۶
پادشاهمحمدرضا شاه پهلوی
نخست‌وزیرحسین علاء
فضل‌الله زاهدی
اطلاعات شخصی
زاده۱۲۷۵ خورشیدی
شیراز، ایران
درگذشتهفروردین ۱۳۵۱ (۷۶ سال)
شیراز، ایران
ملیتایرانی
اقامتگاهایران
پیشهبازرگان
دینمسلمان

محمد نمازی (۱۲۷۵ شیراز - فروردین ۱۳۵۱ شیراز)، سرمایه‌دار ایرانی بود که به نیکوکاری شهرت داشت. او منشأ پدید آمدن آثار خیریه و ابنیهٔ عام المنفعهٔ بسیاری، به‌ویژه در زادگاه خود شد که از میان آن‌ها بیمارستان نمازی شیراز مشهور است.

خانواده[ویرایش]

خاندان نمازی از خانواده‌های سرشناس و نیکوکار شیراز از دوره زندیه و قاجاریه بودند که تجارت خانه‌های بزرگی در کشورهایی همچون هند، چین، هنگ کنگ و مصر داشتند، به طوری که یکی از افراد این خانواده که در قاهره تجارت‌خانه داشت، به وزارت اقتصاد جمال عبدالناصر منصوب شد.[نیازمند منبع]

پدرش محمدحسن نمازی در اواخر دوره قاجاریه که بیماری‌های گوناگون در شیراز شیوع داشت و تعداد زیادی افراد بی سرپرست و بی‌پناه در این شهر زندگی می‌کردند، نوانخانه بزرگی در دروازه کازرون جهت اسکان افراد بی سرپناه و همچنین یک دواخانه (درمانگاه) در خیابان قاآنی تأسیس کرد. او در سال ۱۳۰۴ خورشیدی این درمانگاه را وقف و درآمد یکی از ساختمان‌های خود در کشور چین را به تأمین هزینه‌های آن اختصاص داد.

پس از موفقیت در فعالیت‌های اقتصادی به ایران بازگشت. اگر چه نیت اصلی وی ایجاد مجتمع بهداشتی و درمانی بود، اما او در سفر خود به ایران با پدیده نامناسب آب آشامیدنی برخورد و تصمیم گرفت علاوه بر ساخت مجتمع درمانی-آموزشی، نسبت به انجام سیستم مناسب آب لوله‌کشی نیز با مشارکت انجمن اقدام نماید، به طوریکه شیراز اولین شهر ایران بود که دارای آب لوله‌کشی شد.

تجارت[ویرایش]

محمد نمازی کودکی را در هند و چین و جوانی را در شیراز و تهران سپری کرد. در سال ۱۳۰۳ به قصد سیاحت به آمریکا رفت اما این سفر سرنوشتش را تغییر داد و نزدیک به بیست سال در آنجا اقامت کرد. او در فاصله دو جنگ جهانی دوم توانست تجارت دریایی موفقیت‌آمیزی در هونگ کونگ به وجود آورد و در این مدت با بازرگانی میان شرق دور و آمریکا توانست به ثروت قابل توجهی دست یابد.

فعالیت خیریه[ویرایش]

بیمارستان نمازی

پس از موفقیت در فعالیت‌های اقتصادی در سال ۱۳۲۳ به ایران بازگشت. اگر چه نیت اصلی‌اش ایجاد مجتمع بهداشتی و درمانی بود اما در بازگشت به ایران به نامناسب وضعیت آب آشامیدنی برخورد و تصمیم گرفت علاوه بر ساخت مجتمع درمانی - آموزشی، با مشارکت انجمن شهر، آب لوله‌کشی در شیراز احداث کند که در سال ۱۳۲۷ تکمیل شد. بدین ترتیب، شیراز اولین شهر ایران بود که دارای آب لوله‌کشی شد.

بیمارستان نمازی (که ابتدا به بیمارستان پانصد تختخوابی شهرت داشت)، آموزشگاه عالی پرستاری نمازی، پرورشگاه کودکان نمازی و هنرستان نمازی از جمله مؤسسات خیریه‌ای است که در شیراز به راه انداخت. او درآمد آب شیراز را وقف بیمارستان کرد. اقدامات او مورد توجه شاه قرار گرفت و دستور داد برق‌رسانی شهر شیراز را نیز حاج محمد نمازی و دیگر نیکوکاران شیراز به عهده بگیرند و درآمد آن نیز وقف بیمارستان شود.[۱]

محمد نمازی در سال ۱۳۲۸ بنیاد خیریه‌ای نیز به نام بنیاد ایران در واشنگتن تأسیس کرد.

وزارت[ویرایش]

فضل‌الله زاهدی پس از لغو انحصار ۲۲ ساله دولت بر بازرگانی خارجی در آذر ۱۳۳۳ محمد نمازی را به عنوان وزیر مشاور وارد دولت خود کرد. او همین سمت را دولت حسین علاء هم به عهده داشت. سرانجام در فروردین ۱۳۵۱ در همان بیمارستان نمازی که خودش ساخته بود، درگذشت.

بازماندگان[ویرایش]

محمد نمازی یک پسر به نام حسن[۲] و یک دختر به نام سوزان (سوزی) داشت که همسر پیتر وستمکت سفیر بریتانیا در آمریکا است.[۳]

حسن مقیم واشنگتن و از جمع‌آوری کنندگان برتر کمک‌های مالی به حزب دمکرات آمریکاست. بیل کلینتون او را در سال ۱۹۹۹ برای مقام سفارت آمریکا در آرژانتین معرفی کرد[۴] ولی این نامزدی پس گرفته شد.[۵]

حسن نمازی در سال ۲۰۰۹ به اتهام اخذ وام بر اساس اطلاعات غلط از بانک سیتی بازداشت شد.[۶] کلاهبرداری او بیش از یکصد میلیون دلار اعلام[۵] و به دوازده و نیم سال زندان محکوم شد. حسن نمازی، به کلینتون و اوباما کمک مالی داده بود.

منابع[ویرایش]

  1. «مذاکرات جلسه ۱۳۱ دوره هجدهم مجلس شورای ملی ۲۱ خرداد ۱۳۳۴».
  2. https://www.corporateresolutions.com/newsitem/nemazee-used-harvard-degree-swindling-banks-292-million/
  3. Moran, Lee (2011-12-06). "Revealed: Britain's new man in Washington is brother-in-law of $290m fraudster who donated stolen cash to Obama and Clinton". Mail Online. Retrieved 2015-04-27.
  4. James, Frank (2010-07-15). "Ex-Democratic Donor Gets 12 Years In Prison For Fraud". NPR.org. Retrieved 2015-04-27.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ "Hassan Nemazee Sentenced in Manhattan Federal Court to 12 Years in Prison for Orchestrating $292 Million Fraud Scheme". FBI. 2010-07-15. Retrieved 2015-04-27.
  6. "Nemazee, Political Fundraiser, Charged With $74 Million Fraud". Bloomberg. 2009-08-26. Retrieved 2015-04-27.