محمدتقی فلسفی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمدتقی فلسفی
سخنران و استاد اخلاق
نام:
عنوان:
زادروز: ۱۲۸۶ ش.
مرگ: جمعه ۲۷ آذر ۱۳۷۷ ( ۱۸شعبان سال ۱۴۱۹)
منطقه: تهران
مذهب: شیعه دوازده‌امامی
سنت مدرسه‌ای: فقه جعفری
زمینه‌های فعالیت: دین، اخلاق و عرفان
آثار: متعدد
تأثیرگذاران: سید حسین طباطبایی بروجردی
روح الله خمینی
محمد تقی فلسفی در کنار امام خمینی

محمد تقی فلسفی (تهران ۱۲۸۷- جمعه ۲۷ آذر۱۳۷۷ تهران ) واعظ مشهور و از شخصیت های مبارز انقلاب اسلامی ابران محسوب می شود. وی به دلیل منبرها و مبارزات ضد دولت پهلوی و مواعظ مشهوراش شناخته شده است.[۱]

زندگی نامه[ویرایش]

وی در ۲۴ فروردین ۱۲۸۷ (دهم ربیع الاول ۱۳۲۶ قمری) در تهران متولد شد. پدر او آیت‌الله حاج شیخ محمدرضا تنکابنی (متولد ۱۲۸۲ هجری قمری)، فرزند شیخ محمد واعظ تنکابنی، از علمای برجستهٔ تهران بود. مادر وی طوبی خانم فرزند آقا ابوالحسن تاجر اصفهانی بود.

دوران کودکی وی عمدتا در منزل و تحت نظارت مستقیم پدرش سپری گردید. در ابتدای هفت سالگی به دبستان توفیق رفت و تحت مراقبت شیخ محمدرضا توفیق به فراگیری خواندن و نوشتن و مقدمات صرف و نحو و علوم دینی پرداخت. صرف و نحو را به صورت کلاسیک نزد شیخ محمد رشتی خواند و ادبیات را در مدرسه حاج ابوالفتح فرا گرفت. پس از آن به فراگیری فقه و اصول روی آورد و از مکتب شیخ محمدعلی کاشانی در مدرسه عبدالله خان و آقا شیخ مهدی در مدرسه محمدیه بهره برد. فراگیری علوم را تا بدانجا طی کرد که در درس سطح پدرش آیت‌الله حاج شیخ محمدرضا تنکابنی شرکت جست که در آن زمان ایشان سطح قوانین و شرح لمعه را درس می داد. پس از آن نیز مقداری بحث های فلسفی را آموخت. مدرسین فلسفه او میرزا مهدی آشتیانی، آقا شیخ ابراهیم امامزاده زیدی، آقا سید کاظم عصار و آقا میرزا طاهر تنکابنی بودند.

پس از مدتی به تشویق مادر زمینه ای جهت منبری شدن وی ایجاد شد. اولین منبر را در مسجد فیلسوف که پدرش شب ها در آنجا نماز جماعت اقامه می کرد ایراد کرد که مورد تحسین حضار قرار گرفت. استقبال از منبر وی و ذوق ذاتی او باعث ترقی سطح منبر وی گردید تا آنجا که همزمان با ادامه تحصیل، رفته رفته در ایام هفته، منبرهای خانگی و عمومی متعدد ایراد می کرد.

چون کارش را بر اساس منبر قرار داد بود، لازم بود سطح آگاهی خود از مدارج دروس سطح و خارج را به مقداری که نیاز منبر بود افزایش دهد که برای این امر و جهت ادامه تحصیل به قم عزم سفر کرد و ایامی را از رهگذر درس حاج شیخ عبدالکریم حائری بهره برد.

ازدواج[ویرایش]

او در سن ۲۳ یا ۲۴ سالگی با دختر عموی خود آیت الله حاج شیخ محمدحسین تنکابنی ازدواج کرد که ثمره آن ازدواج پنج پسر و یک دختر بود.

فعالیت ها[ویرایش]

فلسفی با شکل‌گیری حزب توده در ایران به مبارزه با این گروه وابسته پرداخت. فلسفی چندین بار توسط حزب توده مورد سوقصد قرار گرفت.[۲]

وی در رمضان سال ۱۳۳۲ شمسی به افشاگری علیه بهائیت پرداخت. فلسفی می‌گوید:

«در سخنرانی ماه مبارک رمضان ... راجع به بهائیت و موقعیت آنها در ایران صحبت کردم. فردای آن ‌روز علم که وزیرکشور بود تلفنی به من هشدار داد که: «آقای فلسفی من اجازه نمی‌دهم که دربارۀ بهائی ها این چنین صحبت کنید و امنیت را مختل نمائید و موجب خون ریزی شوید»! به او گفتم «مؤدب سخن بگویید والا گوشی تلفن را می‌گذارم» او هم لحن صحبت را عوض کرد. من گفتم: «با لحنی جدی به مسلمانان می‌گویم هدف من آشکار ساختن گمراهی بهائی ها است. مبادا مسلمانی دست تجاوز بگشاید و بر روی یک بهائی سیلی بزند و اینکه موجب قتل و خون ریزی گردید»[۳].

ممنوعیت پخش سخنرانی در رادیو[ویرایش]

به دنبال افشاگری های وی علیه بهاییت، حکومت وی را بارها تهدید کرد. همچنین پخش سخنرانی های فلسفی از رادیو ممنوع اعلام شد.[۴]

ممنوع المنبر شدن[ویرایش]

وی در سال ۱۳۱۶ شمسی به دنبال اشاره به حادثه مسجد گوهرشاد ممنوع‌المنبر و از پوشیدن لباس روحانیت محروم گردید. پس‌از ۳ سال با آغاز جنگ جهانی دوم و عزل رضاخان از ممنوعیت خارج شد.[۵]

گزارش های ساواک[ویرایش]

در گزارش های ساواک آمده است: فلسفی پيشرفت صنعت و تكنولوژی در غرب را منكر نشده بلكه موضع‌گيری ايشان به دليل تقليد كوركورانه از شيوه زندگی مردم اروپا و آمريكا بوده است. وی درباره وجود فساد در اروپا و آمريكا بيان می دارد "در همين اروپايی كه من رفتم آنجا ديدم در موضوع تهييج شهوات و غضب جوانان مثل خر در گل مانده‌اند و نمی دانند چه كار كنند و حتی آمريكا همين طور است جوانان اين مملكت وقتی به آنجا می روند فقط فساد آنها را تقليد كرده و به اين مملكت می آيند..."

دستگیری توسط ساواک[ویرایش]

فلسفی باها توسط ساواک دستگیر شد. وی پس از سخنرانی در مسجد پاچنار در شب ۱۵خرداد۱۳۴۲ به اتهام اقدام عليه امنيت داخلی كشور دستگير شد. وی همچنین در فردای واقعه ۱۷ شهریور نیز دستگیر شد.[۶]

ارتباط با مراجع تقلید[ویرایش]

خصوصیات شخصی و ویژگی های منبرهای فلسفی موجب جلب اعتماد علما و مراجع تقلید شد. فلسفی نماینده آیة اللّه بروجردی برای مذاکره و ابلاغ پیام های ایشان به شاه و کارگزاران او بود. فلسفی در قضایای انجمن های ایالتی و ولایتی و کاپیتولاسیون سخن گوی مراجع بود. وی در مهر ماه ۱۳۴۴ طی تلگرافی به روح اله خمینی در بدو ورود ایشان به نجف‌ نوشت: محضر مبارك حضرت آيت‌الله خمينی، تشريف حضرت عالی را به آستان مقدس حضرت علی عليه‌السلام تبريك گفته،‌ سلامت و طول عمر حضرت آيت‌الله را از خداوند خواستارم. محمدتقی فلسفی.[۷]

درگذشت[ویرایش]

وی در ۲۷ آذر ۱۳۷۷ شمسی و در سن ۹۴ سالگی هنگام سخنرانی برای مبلغان دینی فوت کرد و در حرم شاه‌عبدالعظیم مدفون گردید.

آثار[ویرایش]

۱ـ آیت الکرسی ، پیام آسمانی توحید

۲ـ اخلاق از نظر همزیستی و ارزش های انسانی (دو جلد)

۳ـ بزرگسال و جوان از نظر افکار و تمایلات (دو جلد)

۴ـ جوان از نظر عقل و احساسات (دو جلد)

۵ـ سخن و سخنوری از نظر فن بیان و فن خطابه

۶ـ شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق (دو جلد)

۷ـ کودک از نظر وراثت و تربیت (دو جلد)

۸ـ معاد از نظر روح و جسم (سه جلد)

۹ـ خاطرات و مبارزات

و مقالات و آثار دیگر..

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • خاطرات و مبارزات حجت الاسلام محمدتقی فلسفی ، فصل اول و دوم
  • حسينيان،روح الله، بيست سال تكاپوی اسلام شيعی در ايران (1320-1340)،مركزاسناد انقلاب اسلامی ،تهران ،1384،ص 393
  1. «حجت الاسلام فلسفی». پایگاه اطلاع رسانی حوزه. بازبینی‌شده در ۲۵ خرداد ۱۳۹۴. 
  2. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، زبان گویای اسلام، ج ۹، ۱۳۷۸، ص۱۵
  3. مرکز اسناد تاریخ اسلامی، خاطرات و مبارزات حجت‌الاسلام فلسفی، ۱۳۷۶، ص ۱۹۳-۱۹۰.
  4. فریده شریفی. «زندگینامه: محمدتقی فلسفی (۱۲۸۶- ۱۳۷۷)». همشهری. بازبینی‌شده در ۲۵ خرداد ۱۳۹۴. 
  5. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، زبان گویای اسلام، ج ۹، ۱۳۷۸، ص۱۵
  6. «شيطنت ساواك عليه آيت‌الله فلسفي». ماهنامه الکترونیکی تاریخ معاصر ایران (دوران). بازبینی‌شده در ۲۵ خرداد ۱۳۹۴. 
  7. «زندگینامه حجت الاسلام فلسفی». موسسع جهانی سبطین. بازبینی‌شده در ۲۵ خرداد ۱۳۹۴.