محمدتقی زهتابی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمدتقی زهتابی
زادروز ۲۲ آذر ۱۳۰۲
شبستر،
درگذشت ۱ دی ۱۳۷۷ (۷۵ سال)
شبستر،

محمدتقی زهتابی (زاده ۲۲ آذر ۱۳۰۲، شبستر - درگذشته اول دی ۱۳۷۷، شبستر) فعال سیاسی، عضو سابق فرقه دموکرات آذربایجان بود.[۱]

جوانی[ویرایش]

زهتابی در سال ۱۳۰۹ به مدرسه ابتدایی در شبستر راه یافت و در سال ۱۳۱۵ تحصیلات ابتدایی را به پایان رساند. وی برای ادامه تحصیل به تبریز مهاجرت کرد و ۳ سال را در مدرسه فیوضات تبریز به تحصیل پرداخت. پس از اتمام دبیرستان در سال ۱۳۲۰ در دانشسرای تربیت معلم تبریز به تحصیل ادامه داد و پس از پایان این دوره در سالهای ۲۲–۱۳۲۳ در مدرسه رشدیه تبریز به تدریس دوره ابتدایی مشغول بود. در همین سالها زهتابی با حضور در کلاسهای درس حاجی یوسف شعار به آموختن زبان عربی همت گماشت؛ و نیز با حضور در کلاسهای زبان فرانسه کاتولیک‌های تبریز این زبان را نیز فرا گرفت.

فعالیت در فرقه دموکرات آذربایجان و خروج از ایران[ویرایش]

پس از تأسیس فرقه دموکرات آذربایجان و دولت خودمختار پیشه‌وری در ۱۳۲۴، وی نیز به عضویت شاخه جوانان فرقه دموکرات درآمد.[۲] یکسال بعد پس از تأسیس اولین دانشگاه تبریز به وسیله فرقه دمکرات آذربایجان به رهبری سید جعفر پیشه‌وری به تحصیل ادبیات در این دانشگاه پرداخت.

در پی عقب‌نشینی نیروهای شوروی از خاک ایران (استانهای آذربایجان و کردستان) و پایان عمر دولت پیشه‌وری و قاضی محمد، وی نیز همچون برخی دیگر از هوادارن فرقه دموکرات در سال ۱۳۲۷ راهی شوروی شد. وی به علت عدم همکاری با حزب توده به دو سال زندان در سیبری محکوم گردید و پس از پایان دوران تبعید مجدداً به شهر دوشنبه تبعید شد.[نیازمند منبع]

همکاری با جنبش آزادی خواه تبریز[ویرایش]

او نهایتاً اول دی ۱۳۷۷[نیازمند منبع] در خانه‌اش بر اثر سکته قلبی درگذشت.

جستارهای وابسته[ویرایش]

آثار چاپ‌شده[ویرایش]

  • ماهنامه (اتحاد یولو). بغداد
  • پروانه‌نین سرگذشتی. بغداد
  • باغبان ائل اوغلو. بغداد
  • چریک افسانه‌سی. استانبول
  • بذ قالاسیندا. برلین
  • بختی یاتمیش. بغداد
  • ارک هفته‌لییی. برلین
  • هستی نسیم. بغداد
  • جنایات ۲۵۰۰ ساله شاهان. بغداد
  • آیا زبان فارسی به زبان ملل دیگر ایران برتریت دارد؟ بغداد
  • قواعد الفارسیه. بغداد.
  • زبان آذری ادبی معاصر. تبریز.
  • معاصر آذری ادبی دیلی. تبریز
  • علم المعانی، لکسیکولوژی. تبریز
  • قوی اولسون اون. تبریز
  • باغبان ائل اوغلو ۲. تبریز
  • ایران تورکلری‌نین اسکی تاریخی (تاریخ دیرین ترکان ایران) در دو مجلد. تبریز
  • شاهین زنجیرده. تبریز

تاریخ دیرین ترکان ایران[ویرایش]

آخرین و معروفترین اثر وی کتاب «تاریخ دیرین ترکان ایران (ایران تورکلرینین اسکی تاریخی)» به ترکی است. وی در این کتاب مدعی شده‌است که از هفت هزار سال قبل ترکان در آذربایجان زندگی کرده‌اند. وی سومرها، ایلامی‌ها، کاسی‌ها، قوتتی‌ها، خزرها، لولویی‌ها، اورارتوها و غیره را از اقوام ترک آن زمان می‌نامد. وی می‌گوید:

می‌توان گفت که همه محققان تاریخ باستان برآنند که سومریان از آسیای میانه یعنی از موطن اصلی ترکان به بین‌النهرین مهاجرت کرده‌اند.[۳]

در کتاب آمده‌است که این اقوام ترک اختراعات مهمی همچون خط و چرخ و فلزات داشته‌اند. آنها بودند که روز را به ۲۴ ساعت و هر ساعت را به ۶۰ دقیقه و هر دقیقه را به ۶۰ ثانیه تقسیم کردند. سال را به ۱۲ ماه و هر ماه را به ۳۰ روز بخش کردند. آنها بودند که دایره را به ۳۶۰ درجه تقسیم کرده و نسبت‌های مثلثاتی را کشف کردند و سرانجام اقوام ترک یاد شده بودند که برای اولین بار قانونگذاری را در جوامع خود وارد کردند.

منابع[ویرایش]

  1. پروفسور حمید احمدی -در آذربایجان چه گذشت؟، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره ۱۸۲–۱۸۱ (مهر و آبان ۱۳۸۱) نقل قول از صفحه ۴۴: «قابل ذکر است که محمود پناهیان (رئیس گروه سربازگیری برای فرقهٔ دموکرات)، پس از فرار به شوروی، در سالها دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی در یک مأموریت از باکو به بغداد اعزام شد و در آنجا ضمن همکاری با رژیم بعث عراق به تأسیس یک گروه سیاسی به نام «جبههٔ ملی خلق‌های ایران» دست زد و شبعه‌هایی از آن به تبلیغ قوم‌گرایی در آذربایجان، کردستان، بلوچستان و خوزستان ایران پرداخت. مدتی بعد، محمدتقی زهتابی چهرهٔ شناخته شدهٔ پان‌ترکیست (که در شاخهٔ جوانان فرقهٔ دموکرات فعالیت داشت)، به پناهیان پیوست و در بغداد در رادیوی گروه او به تبلیغ اندیشه‌ای پان‌ترکی پرداخت و در دانشگاه بغداد نیز تدریس کرد. وی پس از سقوط شاه به ایران بازگشت و به ترویج افکار پان‌ترکی در تبریز مشغول بود، و همو بود که با تکیه بر نوشته‌های پان‌ترکی و تاریخ‌نگاری‌های تخیلی محافل پان‌ترکی باکو و استانبول-آنکارا، و سرهم‌بندی حوادث پراکندهٔ تاریخی و تحریف آنها تلاش کرد کتابی به نام «تاریخ باستانی ترکهای ایران» تهیه کند، که اصولاً آذربایجان ایران را از حوزهٔ تمدن ایرانی خارج می‌کرد و با جهان پان‌ترکی متصل می‌ساخت. حلقهٔ پان‌ترکی طرفدار او در در داخل ایران و در جمهوری آذربایجان تبلیغات فراوانی برای ترویج نوشته‌های او و جا انداختن آن به عنوان تاریخ آذربایجان یا ترکهای ایران کرده‌اند، اما این نوشته‌ها به علت ذهنی بودن و عدم تطابق با واقعیتها و نوشته‌های متعبر تاریخی، در نزد مورخان و پژوهشگران ارزشی نیافت.»
  2. گفتمان هویت طلبی در آذربایجان در وب‌گاه اخبار روز (۴ تیر ۱۳۸۷)
  3. زهتابی. «تاریخ دیرین ترکان ایران». م، ۳۰.