قبادبزن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۴°۲۱′۲۲″ شمالی ۵۰°۵۱′۵۸″ شرقی / ۳۴٫۳۵۶۱۱°شمالی ۵۰٫۸۶۶۱۱°شرقی / 34.35611; 50.86611[۱]

قبادبزن
تصویری از قبادبزن
تصویری از قبادبزن
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان قم
شهرستان قم
بخش کهک
نام محلی قابدون‌بزن
مردم
جمعیت ۶۴۹ نفر (سرشماری ۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۵۵۷ متر
اطلاعات روستایی
کد آماری ۰۰۶۸۷۳
ره‌آورد آلو، قیسی
پیش‌شمارهٔ تلفن ۰۲۵۳۴۴۵

قُبادبِزَن (در گویش محلی: قابدون‌بزن) روستایی در بخش کهک در جنوب استان قم ایران است. این روستا در نزدیکی شهر کهک و روستای مشهور فردو قرار دارد و جمعیتی در حدود ۶۰۰ تن دارد.

در قبادبزن یک امامزاده و دو مسجد هست و گورستان نزد یک میدان اصلی، نزدیک به امامزاده و مسجد می باشد.

نام این روستا را برگرفته از نام قباد پادشاه ساسانی و پدر خسرو انوشیروان می‌دانند. همچنین در نزدیکی روستا برخی آثار متعلق به دورهٔ ساسانی وجود دارد و اشیای باستانی مانند سکه و مجسمه نیز کشف شده‌است.

مردم[ویرایش]

براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۶۱۳ نفر (۱۷۴ خانوار) بوده‌است.[۲] مردم قبادبزن شیعه هستند و به زبان فارسی سخن می‌گویند. پیشهٔ آنها بیشتر کشاورزی و کارگری است و به دلیل مهاجرت به شهرها، جمعیت آن رشدی نداشته و کاهش یافته‌است. در قبادبزن، کرباس بافی یکی از صنایع دستی است.[۳]

نخل گردانی[ویرایش]

بیش از چارصد سال است که در روز عاشورا نخل چوبی که نماد تابوت حسین بن علی است گردانیده می‌شود. این نخل داراری هشت پایه می باشد که هر پایه به نام یکی از خانواده های بزرگ قبادبزن می باشد. که هر ساله نمایندگانی از این خانواده ها نخل را می گردانند.

کشاورزی[ویرایش]

اگر از دور به قبادبزن بنگریم، این روستا منطقه‌ای سرسبز و با درختان بلند انبوه در میان کویر خشک جلوهٔ بسیار زیبایی دارد. پیرامون قبادبزن بیابان و یک سوی آن کوهستان است، در قبادبزن با آب قنات باغداری می‌کنند که به صورت جوی کوچکی در روستا جریان دارد.

آب وهوای قبادبزن خنک و نیمه کوهستانی است. محصولات کشاورزی این روستا بیشتر آلو، آلبالو، شلیل، قیسی (آلوی خشک شده)، بادام، گردو، سیب و میوه‌های درختی است. راه قبادبزن در مسیر راه فرعی کهک به روستای کرمجگان است و کورس‌آباد نیز جزئی از قبادبزن است.

نام باغ‌های روستای قبادبزن : باغ‌نره، چنارک، باقرآباد، لارمونجه، باغ صفا، باغ بالائین، دریُوه و باغ انگوری

نام دشتهای روستای قبادبزن : دشت بانو، باغ صفا، زيرباغ، باغ بالاخونه، چاله‌ها، مچولی، سركمر زرد، امیدخدا، واله، باغ نقلی، كوچه باغ، كوچه پشكه‌ها، صحرائی، خاك سرخه، علی بك

نام محله هاي روستای قبادبزن : بالا، همواره گله، مور، قلعه، پشت صحرا، پائين، در ابوله، تكيه، سرگذر، جنت آباد، دوازده امام، سرقنات، بلنديه، پشت بخشی، پاچنار، آسياب، ونووه، ده نو

شاهزاده محسن[ویرایش]

باغی در قبادبزن

نام امامزادهٔ قبادبزن «شاهزاده محسن» است که آب دهکده از کنار آن می‌گذرد؛ و بعقه‌ای ساده با ایوانی در شمال دارد و بنای آن کهن نیست. قاعدهٔ بنای امامزاده از بیرون چهار ضلعی با جدار سنگ و ملاط گچ و از درون، مربع است که در هر ضلع، شاه‌نشینی و در هر کدام از شاه‌نشین‌ها دری وجود دارد. در چهار گوشهٔ بالایی بنا، نیم طاقی زده‌اند و مربع را به هشت ضلعی تبدیل کرده‌اند و سپس با زدن چند رسمی بند، آن را بالا برده‌اند. در وسط بقعه، مرقدی ساده و در جهت شمالی بقعه، ایوانی با پوشش دو قوسی قرار دارد که نسبتاً قدیمی است و در سمت جنوبی آن، تالاری نوساز با پوشش مسطح ساخته شده‌است.[۴]

میرزای فیض دربارهٔ آن نوشته‌است: «در بدایت سن ایامی که بدان قریه عبور اتفاق ما افتاد، مکان مضجع این امامزاده تل کوچک خاکی بود. سیدی مذکور داشت که این مکان مضجع، امامزاده‌ای است موسوم به محسن. در سنه ۱۲۶۸ هجری که بدان قریه برگشتم، اهالی آن قریه را دیدم از جهت حسن‌ظن به قول آن سید، آن مکان را حفر می‌نمودند که ملاحظه آثاری کنند. پس از دو سال دیگر که بدان قریه وارد شدم، ملاحظه کردم بقعه او را تمام کرده بودند. این بنده دو تخته زیارت‌نامه به خط خود به جهت آن مضجع نوشته و وقف نمودم.»[۵]

حمام تاریخی[ویرایش]

حمام قبادبزن در بخش شمالی و منتهی‌الیه یکی از محورهای مسکونی روستا قرار گرفته‌است. در امتداد شمالی این محور باغ‌های حاصلخیزی وجود دارد و رود کوچکی از کنار این محور می‌گذرد و چشم‌انداز دلپذیری را به وجود آورده‌است. در کنار این جوی آب و سمت باختری حمام، آسیاب متروک قدیمی قرار گرفته‌است. با توجه به عدم تراکم بافت مسکونی در پیرامون حمام به نظر می‌رسد که این بنا در خارج از محدوده روستایی زمان ساخت، بنا شده‌است. نوع طراحی قوس‌ها و نحوه پوشش سقف‌های آن، تاریخ بنا را به دوره قاجاریه منسوب می‌کند. این اثر در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۶]

قنات[ویرایش]

زندگی روستای قبادبزن به قنات آن بستگی دارد، چرا که این روستا در منطقه‌ای کویری واقع شده‌است و تمام آب آن از قنات تأمین می‌شود. آب این قنات به صورت نهر کوچکی از میان روستا می‌گذرد که باعث تلطیف هوا و زیبایی روستا شده‌است. روستا دارای یک رشته قنات دیگر می‌باشد که از منطقه‌ای خوش اب و هوا به اسم باغ بالاین توسط جوی آب به روستا هدایت می گردد و به آب قنات اصلی اضافه می گردد تقسیم بندی آب قنات به صورت ساعتی می‌باشد و هر هشت روز نوبت می چرخد و در ساعت و دقیقه مشخص مالکان اب می‌توانند از ان استفاده نمایند . روستا در سال‌های گذشته مشکل آب شرب داشت که در روز فقط یک ساعت آب لوله کشی داشت ولی از سال ۹۶با اتصال به لوله کشی سراسری که از سد دز می‌باشد مشکل اب شرب مرتفع گردیده است حدود ۴۰۰ حلقه چاه در این روستا حفر شده که اکثر آن‌ها غیرقانونی هستند.

مشخصات قنات قبادبزن[ویرایش]

  • مالکان: ۱۶ تن
  • زمین‌های زیر کشت: ۶۵
  • طول قنات: ۲۲۰۰ متر
  • عمق مادر چاه: ۳۰ متر
  • تعداد میله چاه: ۶۰
  • فاصله مظهر تا محل: ۱۶ متر[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]