سیا ارمجانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سیا ارمجانی
سیا ارمجانی
زادهٔ۱۸ تیر ۱۳۱۸
لاهیجان، ایران
درگذشت۷ شهریور ۱۳۹۹ (۸۱ سال)
نیویورک، ایالات متحده آمریکا
علت درگذشتایست قلبی
ملیتایرانی-آمریکایی
شناخته‌شده برایتندیس‌ساز و معمار

سیا ارمجانی با نام اصلی سیاوش ارمجانی[۱] (زاده ۱۸ تیر ۱۳۱۸ در تهران – درگذشته ۷ شهریور ۱۳۹۹ در نیویورک) تندیس‌ساز و معمار ایرانی-آمریکایی بود. او به عنوان یکی از پیشروان هنر عمومی شناخته می‌شد.[۲]

زندگی‌نامه[ویرایش]

سیاوش ارمجانی، یادگیری طراحی و نقاشی را از نوجوانی و در کلاس‌های خصوصی، به تشویق پدرش (که بازرگان پارچه موفقی بود) فرا گرفت. او از همان آغاز، علاقه‌ای به پیروی و تقلید از شیوه‌های معمول هنری نداشت. به همین دلیل، آموزگاران سیاوش از او ناراضی بودند و بارها او را اخراج کردند. با اینحال پدر سیاوش، همیشه از نوآوری‌های او پشتیبانی می‌کرد. این پشتیبانی پدر باعث پرورش دیدگاه نوگرایانه و بی‌بدیل سیاوش تا پایان زندگی شد.[۳]

سیاوش ارمجانی در دوران نوجوانی، کنش‌های سیاسی به سوی جبهه ملی ایران و محمد مصدق داشت. پس از کودتای ۲۸ مرداد و گسترش سرکوب و خفقان، پدر سیاوش تصمیم گرفت که او را به ایالات متحده آمریکا بفرستند.[۳]

رمپ حیاط داخلی ایستگاه اصلی قطار اشتوتگارت-میته (۱۹۹۴)

بنابراین سیاوش در سال ۱۹۶۰ (میلادی) به آمریکا رفت و در کالج مکالستر در سینت‌پال مینه‌سوتا[۲] در رشته‌های فلسفه، انسان‌شناسی و ریاضیات تحصیل کرد.[۴] فعالیت‌های سیاسی او باعث شد که در دهه ۱۹۶۰ (میلادی) مجبور به ترک ایران شود.[۲]

سیا ارمجانی دیدگاه خود دربارهٔ تندیس‌سازی را اینگونه توضیح می‌دهد: «تندیس‌سازی عمومی بر پایه این فلسفه بنا نشده که بخواهد خود را از روزمرگی و زندگی روزمره جدا کند. این هنر نباید مردم را مورد تعرض قرار دهد، بترساند یا قصد کنترل آن‌ها را داشته باشد. وظیفه تندیس‌سازی عمومی این است که محیط و فضای موجود را ارتقاء بخشد».[۳]

آثار هنری سیا ارمجانی در بسیاری از موزه‌های سرشناس جهان، دیده می‌شوند.[۲] سیا ارمجانی مشعل المپیک بازی‌های تابستانی ۱۹۹۶ (میلادی) در آتلانتا، جورجیا را طراحی کرده‌است.[۴] او پروژه‌های بسیار دیگری مانند برج و پل استتن آیلند در نیویورک، Round Gazebo در نیس، فرانسه، و پل Irene Hixon Whitney در مینیاپولیس، مینه‌سوتا، ایالات متحده را انجام داده‌است.

در آوریل ۲۰۱۹ موزه متروپولیتن نیویورک به پاس گرامیداشت هنر سیا ارمجانی، نزدیک به ۱۰۰ اثر را او در ۷ سالن بزرگ موزه به نمایش گذاشت. همچنین ۱۵۰ ماکت چوب و مقوای کوچک از برج‌ها و سازه‌های فلزی بزرگ طراحی شده توسط ارمجانی، در این نمایشگاه دیده می‌شود.[۳]

درگذشت[ویرایش]

موزه متروپولیتن نیویورک خبر درگذشت این هنرمند را روز ۷ شهریور ۱۳۹۹[۴] بر اثر ایست قلبی اعلام کرد.[۳][۵]

نوشته‌ها[ویرایش]

  • مجسمه‌سازی عمومی در متن دموکراسی آمریکایی (۱۹۶۸ تا ۱۹۷۸ - بازبینی شده در ۱۹۹۳)[۳]

پانویس[ویرایش]

  1. «سیاوش ارمجانی: 'این خط را دنبال کنید'». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۴.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «سیا ارمجانی، مجسمه‌ساز و معمار سرشناس ایرانی آمریکایی درگذشت». رادیو فردا. ۷ شهریور ۱۳۹۹.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ فهیمه فرسایی-پژوهشگر فرهنگی (۱۳ شهریور ۱۳۹۹). «سیاوش ارمجانی: 'این خط را دنبال کنید'». بی‌بی‌سی فارسی.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «سیا ارمجانی معمار و مجسمه‌ساز ایرانی درگذشت». honargardi.com. ۷ شهریور ۱۳۹۹.
  5. «سیا ارمجانی٬ مجسمه‌ساز و معمار سرشناس ایرانی آمریکایی درگذشت». www-radiofarda-com.cdn.ampproject.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۱۴.

پیوند به بیرون[ویرایش]