سرچی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سرچی
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان کردستان
شهرستان کامیاران
بخش بخش موچش
دهستان گاورود (کامیاران)
مردم
جمعیت ۹۹۱ نفر
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ١٩٨٣ متر
کد آماری ۲۰۴۱۷۰

سرچی(به کردی سهرچی Serçî)، روستایی از توابع بخش موچش شهرستان کامیاران در استان کردستان ایران است.

وجه تسمیه[ویرایش]

واژه سرچی از دو بخش «سر» و «چی» ساخته شده است که «سر» به معنای بالا و بلندی و «چی» کوتاه شده واژه کردی «چیا» است که معنای کوه دارد. «سرچی» به معنای بالای کوه است که نشان دهنده موقعیت جغرافیایی این روستا نسبت به روستاهای همجوار آن می باشد.

وضعیت جغرافیایی[ویرایش]

روستای سرچی واقع در استان کردستان- شهرستان کامیاران و بخش موچش قرار دارد که در 14 کیلومتری سه راه سربناو تقاطع جاده ی اصلی کامیاران- سنندج و در 32 کیلومتری شهرستان کامیاران و 52 کیلومتری شهر مرکزی سنندج است.

وضعیت جوی روستا[ویرایش]

این روستا در میان کوه های بلند قرار گرفته که زمستانی بسیار برفی و سرد دارد و تابستانی خنک و معتدل دارد.[[۱]]

تاریخ روستا[ویرایش]

قدمت روستای سرچی به دوران زرتشت می رسد و مستندات موجود برای اثبات این قضیه قلعه روستا می باشد که آثار آن و تاریخ شفاهی آن سینه به سینه ماندگار است. از زبان ریش سفیدان روستا، این قلعه از آن (گه ورها) بوده است که گه ور همان پیروان آیین زرتشت هستند.آثاری از تونلهای آب که به این قلعه رفته است در گذشته مشخص بوده است. این کانالها در بعضی جاها به صورت کوزه هایی به هم متصل شده دیده شده که محلی برای عبور آب آشامیدنی بوده ولی به علت کم اطلاعی مردم از بین رفته اند.حتی می گویند افراد این قلعه در گذشته های دور با اعراب مسلمان جنگهایی داشته اند و در محلی که به نام (هه ورازه) مشهور است چندین بار اعراب را شکست داده اند. دارای کوره ای آجرپزی بوده اند که آجرهای سرخ رنگ به اندازه یک موزاییکبا قطر بیشتر می ساختند که بقایای آن هنوز باقی است.وسط آبادی چشمه آبی دارد به اسم (میره وان) که بر گرفته از اسم حاکم آن قلعه بوده که بسیار از این چشمه خوشش آمده و از قلعه تا سر چشمه را با پارچه ای نرم به اسم(سرکه یی) می پوشیدند تا زن حاکم با خدم و حشمش به سر چشمه بیاید و بر گردد واقعیاتی مانند عبور کاروانها که نقش و نگارهای در دل درختان کهن وجود داشته است گواه این تاریخ است و مهمتر اینکه قبرستانهای قدیمی روستایی قدیمی به نام(ده کون) و آثار مسجد عبداللهی و پیدا شدن آثاری از کوزه های قدیمی متعلق به( گه ورها) یا زرتشتیان می باشد که متاسفانه به علت عدم آگاهی مردم بعد از پیدا شدن شکسته شده اند.تاریخ شفاهی بیشتر این واقعیات را تایید می کند چون متاسفانه هیچ مورخی در مورد کردستان نگارش واقع بینانه ای نداشته است.

فرهنگ روستا[ویرایش]

با توجه به لهجه های مختلف زبان کردی در کردستان این منطقه هم مستثنی از این قاعده نیست و در روستاهای منطقه لهجه های متفاوتی مانند(هه ورامی در طاء ودولاب ، کردی اردلان با لهجه های متفاوتی مانند گویش های مردمان کوله ساره و ماسان)،ولی در روستای سرچی مردم گویشی اردلانی شبیه به گویش سنندج دارند.مردمان روستا پوششی ساده از لباسهای محلی دارند،مردمانی با جسمی خسته ولی روحی با نشاط و خستگی ناپذیر دارد زیرا بهار و پاییز و زمستان را در کار کشاورزی و زمستانش را مدام با برف روبی و سختی خاصی سپری می کنند. آمد وشد های مردم با هم مخصوصا در زمستان،همکاری وتعاون اهالی ده با هم در رفع نیاز های همدیگر و بازیهای محلی مانند(قولان ، شیرین جه ق ، گویزان ، پولان ، که ر خولان ، بازبازان ، هنگوری منگوری ) از جمله فرهنگ های مردم و جوانان روستا بوده است که هر کدام نشان از واقعه ای کهن دارند.

اقتصاد روستا[ویرایش]

روستای سرچی با توجه به وجود انواع باغات و درختان میوه یکی از قطب های باغداری در کردستان می باشد. وجود انواع درختان گردو ، سیب ، آلبالو ، زردآلو ، گیلاس ، به ، شاتوت و گلابی در روستا ودامداری سنتی بخش عظیمی از اقتصاد مردم را تشکیل می دهد.البته متاسفانه به علت عدم وجود صنایع تبدیلی به ارزانترین شکل ممکن وبسته بندیهای سنتی ، از منطقه خارج می شود و این باعث شده است که در اکثر ایام سال جوانان روستا به کارگری در شهرستانهای دور دست مشغول شوند

طبیعت روستا[ویرایش]

سرچی را شهر چهار فصل سال ، شهر ستارگان ، شهر کهکشان راه شیری می توان نامید. زمستانی پر برف و کفن پوش و وجود بهمن های مداوم ،بهاری با درختانی رنگین ، کوههایی سرسبز و گیاهان معطر با آواز های دلنواز پرندگان ئ آبهای روان و جاری ناشی ازذوب شدن برفها ، منطقه را نگینی سرسبز جلوه می دهد. وجود انواع میوه های بهاری و گیاهان خوراکی معطر کننده و مست کننده مشام رهگذران می باشد. تابستانی خنک و معتدل با انواع میوه های تابستانی دارد ولی پاییزی سرد و دل انگیز با پوششیاز درختان رنگارنگ که جلوه ای زیباتر از تمام فصول را داراست. الف)چه مه رگاه: نرسیده به روستا جایی سرسبز و با چشمه سار های ریز و درشت خود نمایی می کند.جایی بس خوش و خرم به اسم(چه مه رگاه) منطقه ای بلند و مسطح ومسلط بر نواحی اطراف خود.در مورد وجه تسمیه این منطقه گفته اند که از( چه مه ن) گرفته شده.یعنی جایی که چمنزارهای زیادی داشته است و برای دامداری خیلی مناسب است. عده ای دیگر می گویند قبلا گروه وعشایر کوچروی در این منطقه بوده اند که اسم رییس یا بزرگ آنان (چه مه ر خان) بوده که (چه مه رگاه) را از اسم او گرفته اند. ب)ارکه ول: جایی نسبتا مسطح است که مسلط بر روستا است.دامنه ی کوهی است دشت مانند.وقتی از نقطه روستا را نگاه می کنید چشم انداز بسیار بدیعی را می بینید ،روستایی می بینید که در پای کوهی مرتفع خوابیده است.باغات و درختان سر سبز چون مخملی زیبا و هزار رنگ در زیر پای آدمی خود نمایی می کند. پوشیده بودن بعضی خانه ها ی روستایی در میان شاخ و برگ درختان ، زیبایی خاصی به روستا بخشیده است و شور شعفی در بیننده ایجاد می کند. پ)مله ی زیارتان: گردنه ای زیبا به مانند (گردنه حیران در اردبیل) چشم اندازی بدیع به این منطقه داده است. چشمه ی آبی آرام و زلال ، آرمیده در کنار کوه بلند و سرسبز (کوریی کاش) که خود با چشمه های جوشان و آب زلال و با پوشش گیاهان خوراکی و دارویی منظره ی قشنگی را بوجود آورده است زیبایی منحصر بفردی دارد. ت)ویسه ره: مکانی سر سبز با آبی زلال و صاف که برف های زمستانی این قسمت خیلی دیرتر از سایر مناطق آب می شود. محلی است که در زمستان ها برف گیر و خطر ناک و بهمن گاه است و در تابستان ها سر سبز و خنک. در واقع هم جواری برف و شقایق را در تیر ماه می توان در اینجا دید. مسلط بر روستا و باغاتش است و حتی می توان (میرگه وار ) و(شاهو) را دید. ج)هه وار خه راتان: خه رات یعنی کسانی که کار دستی و ابزار کشاورزی را به صورت سنتی درست می کنند و به صورت کوچرو زندگی می کنند. شاید این افراد در قدیم اکثرا هنگام برداشت محصول می آمدند و در اینجا اقامت می کردند. دارای چند چشمه آب شیرین (کانی سیو لی ،گویزه تال، پلوور سواران ) است.درختان میوه و غیره میوه بخصوص چند درخت توت که در اطراف چشمه است سایه ای با صفا جهت استراحت دارد. چ)چاوکه ی خوره: چشمه ای جوشان با آبی زلال (تامین کننده آب شرب روستا و بخش عمده باغات روستا می باشد) در دامنه ی دشتی به همین اسم یعنی دشت(خوره) می باشد. ح)ده کون: همانطوری که از اسمش پیداست قبلا روستا بوده و در واقع روستای سرچی فعلی قبلا مرمانش اینجا زندگی می کردند. مسجد عبداللهی دارد که جندین درخت کهن سال به اسم تایله در آن رشد کرده است . هنوز هم آثار خانه های مخروبه آن دیده می شود. به علت کمبود جا و دوری از زمین کشاورزی و فقر و خشکسالی به سرچی فعلی کوچ کرده اند دارای چشمه و آبی سرد و خنک که از پای کوهی سخت بیرون می آید.از چشمه ی اصلی تانزدیک باغات را با کانالی از سنگ به طول 50 الی 60 متر در قدیم درست کرده اند تا اینکه آب آلوده نشود

کتابخانه ی روستا[ویرایش]

کتابخانه ی تیشک به معنای پرتو نور خورشید میباشد کتابخانه تیشک روستای سرچی از تاریخ 1/5/1383 با همت جوانان غیور روستا افتتاح گردید،این کتابخانه با کمک مردم روستا و هم فکری جوانان متحد با کمترین امکانات اولیه راه اندازی شد.بهتر است بدانید که ساختمان کتابخانه در قدیم (کانی ژنان)بوده در واقع محلی بود که در گذشته های دور توسط جهاد سازندگی جهت بهبود وضعیت بهداشتی مردم روستا بنا گردید و پس از آن آب لوله کشی و سرویس های بهداشتی وارد منازل روستا گردید،این مکان بلااستفاده ماند،تا این که جرقه های ساختن یک کتابخانه به ذهن جوانان روستا رسید با این هدف چیزی که خود آنها در دوران تحصیلی و مدرسه از آن محروم بوده و به نوعی این محرومیت بر زندگی و آینده آنها تائیر داشته است خواستند که خود این امکان به نسل آینده برسد که بار علمی خویش را بالا برند و مکانی شود برای همفکری و سرزیستی در سطح اعلا.در نتیجه این ساختمان بلااستفاده با خلاقیت جوانان روستا به مکانی فرهنگی تبدیل گردید. اهداف : 1)کمک به پیشرفت و ترقی مردم و بخصوص دانش آموزان 2)کمک به اعتلای فرهنگ محلی و تقویت آن 3)اجرای کلاسهای آموزشی و تقویت بنیه علمی مردم روستا 4)اجرای برنامه های آموزشی و تشکیل کارگاه های علمی و آموزشی 5)اجرای سمینارهای ادبی و فرهنگی 6)تشکیل اردوه های علمی و تفریحی 7)همکاری با کتابخانه های دیگر و انجمن های علمی و فرهنگی 8)ایجاد مسابقات علمی و ورزشی 9)تشکیل گروه های سرود و تواشیح و شرکت دادن آنها در مسابقات فعالیت های کتابخانه در طول این چند سال به شرح ذیل است: 1)برگزاری یک دوره فوتبال بین جوانان با کمک دهیاری محترم با عنوان جام نوروز 2)برگزاری مراسم عید سال نو در دو سال متوالی 3)برگزاری دو دوره کلاس آموزشی زبان کردی با همکاری موسسه سوما 4)برگزاری یک دوره کلاس زبان انگلیسی سطح یک 5)مشاوره به دانش آموزان کنکوری 6)برگزاری اردوی علمی تفریحی در سطح استان تعداد اعضای کتابخانه: 400نفر از روستای سرچی و روستاهای اطراف آن

تعداد کتابهای کتابخانه:

2500 جلد در زمینه های :تاریخ ، جغرافیا ، ادبیات ، دینی ، فلسفه و منطق ، هنر ، علوم محض ، علوم عملی ، علوم اجتماعی ، زبان و کلیات چگونگی تهیه کتاب برای کتابخانه: 1)استفاده از کمکهای مردمی 2)وجین کردن کتاب از کتابخانه های بزرگ سطح شهر سنندج 3)کمک گرفتن از کتابفروشی های سطح شهر سنندج 4)اهدا کتاب از طریق دهیاری 5)جمع آوری کتابهای اهدایی اعضا

  1. http://seeiran.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%86%DB%8C/?print=print