سرپیر (اردل)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

مختصات: ۳۲°۱۰′۴۸″ شمالی ۵۰°۲۶′۳۵″ شرقی / ۳۲٫۱۸۰۰۰°شمالی ۵۰٫۴۴۳۰۶°شرقی / 32.18000; 50.44306[۱]

سرپیر
اطلاعات کلی
کشور ایران
استانچهارمحال و بختیاری
شهرستاناردل
بخشمرکزی
دهستان(اردل)
نام‌های دیگرسرپیر حلیمه خاتون
نام‌های قدیمیسرپیر خاتون حلب
مردم
جمعیت۸۸ نفر (سرشماری ۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا۲۱۵۰ متر
اطلاعات روستایی
کد آماری۲۱۰۸۶۶
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۳۸
وبگاه رسمیسرپیر در فیسبوک

سرپیر، نام روستایی از بخش مرکزی شهرستان اردل و استان چهارمحال و بختیاری که در ۱۰۰ کیلومتری از شهرکرد و در ۵ کیلومتری شهر دشتک قرار دارد.

پیشینه تاریخی[ویرایش]

نام سرپیر به معنای مجاور پیر است و به جهت استقرار این روستا در کنار امامزاده حلیمه خاتون مشهور شده‌است.

گرچه نام پیر، می‌تواند یادآور دوران رونق تصوف و صوفی گری باشد، که با بنای تاریخ امامزاده بی ارتباط نیست.

در حومه روستای سرپیر، چند بردگوری (گوردخمه پیش از اسلام) وجود دارد، بردگوری سرپیر ۱ تا ۵ که در زبان محلی به بردسیلا معروف است از بی نظیرترین آثار سنگی و صخره ایی در استان چهارمحال و بختیاری است.

به هر روی، اقلیم روستای سرپیر، به سبب آب فراوان و مراتع غنی، ییلاق کوچگران بختیاری بوده. زندگی یک جانشینی و تشکیل روستای سرپیر، هم‌زمان با بنای امامزاده حلیمه خاتون صورت گرفت.

دربارهٔ روستا[ویرایش]

این روستا در کنار تنگ قیصری، در بن‌بست کامل جاده‌ای و در میان کوه‌ها و تپه‌ها و بر سر راه کوچ عشایر و ایلاتی نظیر شهنی، سادات سلطان ابراهیم، گله دار و سلحشور (سله چین) قرار دارد.

از شهرکرد که به طرف اردل و بازفت می‌رویم، در شهر دشتک از کنار چنار کهنسال به سمت راست از جاده اصلی خارج می‌شویم و پس از طی حدود ۵ کیلومتر و گذر از کنار بردگوری سرپیر ۱ تا ۵(بردسیلا) که در گردنه سرپیر واقع است، به روستای سرپیر می‌رسیم.

ساکنین این روستا از ایل بزرگ بختیاری و از شاخهٔ هفت لنگ می‌باشند و به زبان بختیاری صحبت می‌کنند.

در وسط روستا امامزاده حلیمه خاتون قرار گرفته‌است، که به روایتی آن را از خواهران امام رضا می‌دانند.

مکان‌های دیدنی[ویرایش]

در روستای سرپیر چندین بردگوری وجود دارد که نظر هر بیننده ایی را به خود جلب می‌کند. از دیگر مکان‌های دیدنی این روستای بکر و دست نخورده می‌توان به چشمه‌های فراوان اشاره کرد. این چشمه‌های پرآب نه تنها برای کشاورزی اهالی روستا مفید هستند، بلکه زیبایی چشم گیرشان بر جلوهٔ این روستا افزوده‌است. سرپیر نیز، همانند بسیاری از روستاهای ایل بختیاری شیر مردان بزرگی داشته‌است، که بر روی قبر آنان شیرهای سنگی قرار داده‌اند و اکنون از آثار تاریخی این روستا می‌باشند. گرچه تعداد این شیرهای سنگی به دلیل سادگی و بی درایتی برخی از اهالی و سودجویی برخی دیگر، بسیار کمتر از سال‌های قبل شده‌است.

اعتقاد شدید ساکنین این روستا به امامزاده ایی که در این مکان وجود دارد، سبب شده‌است که گاهی چنان روی به خرافات آورند و داستان‌هایی ساختگی را بیان کنند، که نظیر به این قصه‌ها را در تخیلی‌ترین کتاب‌ها نخواهیم خواند!! در صورتی که برخی می‌گویند این امامزاده فقط یک قدم گاه است و دلیل ساختن مقبره ایی که بر روی آن می‌باشد، خواب دیدن یکی از اهالی روستا است، که جریان خواب دیدن خود را به صورت شعر بر سر در این امامزاده نوشته‌است.

به گفته برخی از اهالی کهنسال روستا، کتیبه و شجره نامه امامزاده نزد بازماندگان خوانین ایلخانی که به روستای سیف آباد دوآب صمصامی مهاجرت کرده‌اند می‌باشد.

آثار باستانی[ویرایش]

از آثار تاریخی این روستا، سنگی است که دارای هفت سوراخ که به همدیگر راه دارند به نام بردگوری سرپیر ۱ تا ۵(بردسیلا) و در گردنه ورودی روستا قرار دارد. برخی بر این باورند که این سنگ را گذشتگان برای نشان گذاشتن بر روی اشیاء قیمتی خود، که در زیر این سنگ پنهان شده بود، قرار داده‌اند، چرا که در سال‌های اخیر در زیر این سنگ، گنج‌هایی یافت شده‌است.

همچنین در شمال روستا، در سینه کشی کوه گوردخمه‌ای از گذشتگان وجود دارد، که به بردگوری مشهور می‌باشد. بر طبق مطالعات تاریخی در سال‌های دور عشایری که برای قشلاق و ییلاق مجبور به ترک محل اسکان خود می‌شدند، به ناچار برای پیرزنان و پیرمردانی که قادر به همراهی سایر اعضا نبودند، در دل کوه مکانی را می‌ساختند و اغذیه کافی برای آن‌ها قرار می‌دادند و اگر شانسی برای زنده بودن آن‌ها وجود نداشت، همان مکان محل دفن آن‌ها می‌شد. برخی نیز بر این عقیده‌اند که قبرستان‌های دوره‌های پیشین را در دل کوه قرار می‌دادند و چون برد به زبان محلی به معنی سنگ می‌باشد به این مکان «بردگوری» یعنی گورهایی از سنگ، می‌گفتند.
در کل آثار باستانی و تاریخی سرپیر به شرح ذیل می‌باشد:

  1. امامزاده حلیمه خاتون
  2. بردگوری سرپیر ۱ تا ۵ (بردسیلا)
  3. بردگوری
  4. شمشیربر

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

روستای سرپیر، از توابع بخش مرکزی شهرستان اردل می‌باشد، که به فاصله ۳۱ کیلومتری شمال باختر این شهر واقع است.

این روستا در ۲۶/°۵۰ طول جغرافیایی و ۱۱/°۳۲ عرض جغرافیایی در ارتفاع ۲۱۴۰ متر از سطح دریا قرار دارد.

رشته کوه سالدارون در شمال خاور و کوه چال گندوا در شمال باختری آن واقع‌اند. اقلیم این روستا کوهستانی و دره‌ای است و به همین علت زندگی در آن بر پایه کشاورزی (دیم و باغداری) و دامداری استوار است.

== مشاهیر با توجه به مصلحت از نام بردن انها معذوریم چرا که سرپیر جایگاه بزرگ مردان دیار بختیاری بوده و تک تک انها نقش یزرگی در رونق و ابادانی ان منطقه داشته اند لذا دوستان چنانچه قصد نام بردن تز شخص خاصی را دلرند با ارائه مدارک از ان بزرگوار و استناد به مستندات تصویری نام ببرند با تشکر اهالی روستا سرپیر

جمعیت[ویرایش]

براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۳۷ نفر (۴۰خانوار) بوده‌است. البته قابل ذکر می‌باشد افزون بر چند هزار سرپیری در شهرکرد و اصفهان وتهران ساکن می‌باشند.[۲]

مشاهیر[ویرایش]

قهرمان محمدی ، نویسنده و شاعر ، از آثار ایشان می‌توان به کتاب برشانه‌های‌ زرد کوه و کتاب شعر پدر اشاره کرد. مهندس عبدالصادق نجفی ؛ معاون شهردار شهرکرد. بهروز نجفی ؛ دارای سابقه مدیریت کل امور حقوقی و بازرسی استانداری چهارمحال بختیاری و بازرس سیاسی سازمان بازرسی کل کشور.

محصولات[ویرایش]

محصولات آن غلات، انگور، سیب، زردآلو، گردو.

اماکن تفریحی[ویرایش]

در روستای سرپیر وفور چشمه‌ها در فصل بهار، بسیار چشم‌نواز است. چشم‌گیرترین این چشمه‌ها عبارتند از:

  • چشمه حاجت که از مکان‌های تفریحی مذهبی روستا می‌باشد.
  • چشمه گا (گاو)
  • چشمه ریزک
  • چشمه پری
  • چشمه سردار
  • چشمه شفا
  • چشمه کول میشان
  • چشمه نازی
  • چشمه سیو رو (سیب بالا)
  • چشمه سوره
  • چشمه گهر تاک

ارتفاعات[ویرایش]

عکس‌ها و پیوندها[ویرایش]

عکس‌های از طبیعت سرپیر

عکس‌های از طبیعت سرپیر

سرپیر در فیسبوک

مختصات جغرافیایی[پیوند مرده]

پانویس[ویرایش]

  1. «: کمیته تخصصی نام نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران :». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۱.
  2. درگاه ملی آمار ایران

منابع[ویرایش]

{{Navbox |bodyclass=hlist |name=محله‌های سرپیر |title=محله‌های سرپیر |image= |group1=محله‌ها |list1=