سرخرگ چهرهای
| سرخرگ چهرهای | |
|---|---|
 | |
| جزئیات | |
| سرچشمه از | سرخرگ کاروتید بیرونی |
| سیاهرگها | سیاهرگ چهرهای قدامی |
| تأمینکننده | ساختارهای سطحی بخش میانی چهره |
| شناسهها | |
| لاتین | arteria facialis |
| TA98 | A12.2.05.020 |
| TA2 | 4388 |
| FMA | 49549 |
سرخرگ چهرهای (انگلیسی: Facial artery) (پیشتر با نام سرخرگ فکی بیرونی شناخته میشد) شاخهای از سرخرگ کاروتید بیرونی است که خون را به ساختارهای سطحی بخش میانی چهره میرساند.
سرخرگ چهرهای یکی از شریانهای مهم صورت میباشد که شاخههای آن خون شریانی بسیاری از نواحی صورت را تأمین میکنند. این شریان از شاخههای سرخرگ سبات بیرونی است.
سرخرگ چهرهای شاخهای از سرخرگ کاروتید بیرونی است که خونرسانی به بخش عمدهٔ ساختارهای سطحی چهره و بخشهایی از حفره دهان را برعهده دارد. این سرخرگ مسیر پرپیچوخمی دارد تا بتواند با حرکات گردن، فک پایین و لبها سازگار شود.[۱] انتهاییترین شاخهٔ آن سرخرگ گوشهای است که در نزدیکی گوشه داخلی چشم با سرخرگ بینی پشتی آناستوموز ایجاد میکند.[۲]
ساختار
[ویرایش]سرخرگ چهرهای در مثلث کاروتید و اندکی بالاتر از سرخرگ زبانی از سرخرگ کاروتید بیرونی منشأ میگیرد و بهوسیلهٔ شاخهٔ عمودی استخوان فک پایین پوشیده میشود.[۳] این سرخرگ بهصورت مایل و بهسمت بالا در زیر ماهیچه دوشکمچهای و ماهیچه نیزهایلامی حرکت کرده و از روی آنها قوسی تشکیل میدهد تا وارد شیار سطح پشتی غده بزاقی زیر فکی شود.[۴]
سپس از روی تنهٔ استخوان فک پایین در زاویهٔ پیشین-پایینی ماهیچه جونده (شیار پیشزایدهای) بهسمت جلو و بالا از روی گونه به زاویهٔ دهان رفته و سپس در امتداد کنار بینی بالا میرود و در گوشهٔ داخلی چشم با نام سرخرگ گوشهای پایان مییابد.[۵]
این سرخرگ بهطور قابلتوجهی پرپیچوخم است که به آن اجازه میدهد با حرکات گردن (مانند جابهجایی حلق در بلع) و حرکات چهره (مانند حرکات فک پایین، لبها و گونهها) سازگار شود.
ارتباطها
[ویرایش]در گردن، مبدأ آن سطحی بوده و بهترتیب بهوسیلهٔ پوست، ماهیچه پلاتیسما و فاشیا پوشیده میشود. سپس در زیر ماهیچه دوشکمچهای و ماهیچه نیزهایلامی و بخشی از غده بزاقی زیر فکی، اما در سطحی بالاتر از عصب زیرزبانی عبور میکند.
این سرخرگ روی ماهیچه تنگکننده میانی حلق و ماهیچه تنگکننده بالایی حلق قرار دارد که دومی، در قوس بالایی آن، سرخرگ را از بخش پایینی و پشتی لوزه جدا میکند.
در چهره، هنگامی که از روی تنهٔ فک پایین عبور میکند، نسبتاً سطحی است و درست زیر گشادکنندههای دهان قرار دارد. در مسیر خود روی چهره، بهترتیب بهوسیلهٔ پوست، چربی گونه و در نزدیکی زاویهٔ دهان بهوسیلهٔ ماهیچه پوستی گردن، ماهیچه خنده و ماهیچه گونهای بزرگ پوشیده میشود. این سرخرگ بر روی ماهیچه گونهای و بالابرنده زاویه دهان قرار داشته و از روی یا زیر سر شاخهای بالابرنده لب بالا عبور میکند.
سیاهرگ چهرهای قدامی در سمت جانبی-پشتی این سرخرگ قرار داشته و مسیر مستقیمتری روی چهره طی میکند و در گردن سطحیتر از سرخرگ قرار میگیرد.[۶] شاخههای عصب چهرهای نیز این سرخرگ را از پشت به جلو قطع میکنند.
این سرخرگ با شاخههایی از جمله سرخرگ بینی پشتی از سرخرگ کاروتید درونی آناستوموز برقرار میکند.
شاخهها
[ویرایش]شاخههای سرخرگ چهرهای: سرخرگهای کامی (palatine) بالارو، زیر چانهای، لبی زیرین و زبرین، تیغهای (septal)، بینیای جانبی، شاخههای لوزهای (tonsillar)، غدهای (glandular) و شاخه گوشه لبی (angular) که انتهایی است.
بنابراین، شاخهها عبارتند از:
گردنی: سرخرگ کامی بالارونده، شاخه لوزهای، سرخرگ زیرچانهای، شاخههای غدهای
چهرهای: سرخرگ لبی پایینی، سرخرگ لبی بالایی، شاخه بینی جانبی، سرخرگ گوشهای
ماهیچههای خونرسانیشده
[ویرایش]این سرخرگ به ماهیچه گونهای، بالابرنده زاویه دهان، بالابرنده لب بالا، بالابرنده لب بالا و پره بینی، بالابرنده کام، ماهیچه جونده، ماهیچه چانهای، زیرزبانی، ماهیچه بینی، ماهیچه کامزبانی، ماهیچه کامحلقی، ماهیچه پوستی گردن، ماهیچه پیشانیبینی، ماهیچه خنده، ماهیچه نیزهایزبانی و بخش عرضی ماهیچه بینی خونرسانی میکند.
اهمیت بالینی
[ویرایش]سرخرگ چهرهای ممکن است در طول جراحی فک و صورت سوراخ شود که معمولاً باعث خونریزی شدید میگردد.[۷]
جستارهای وابسته
[ویرایش]نگارخانه
[ویرایش]-
Mandible. Outer surface. Side view. -
Diagram showing the origins of the main branches of the carotid arteries. -
Superficial dissection of the right side of the neck, showing the carotid and subclavian arteries. -
Bloodvessels of the eyelids, front view. -
Side of neck, showing chief surface markings. -
Facial atrery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery -
Facial artery.Deep dissection.Lateral view.
منابع
[ویرایش]- ↑ Standring, Susan (2020). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice (42nd ed.). Elsevier. p. 581. ISBN 978-0-7020-7707-4.
- ↑ Barral, Jean-Pierre (2011). Visceral Vascular Manipulations. Churchill Livingstone. pp. 143–146. ISBN 978-0-7020-4351-2.
- ↑ Robinson, June K (2005-01-01), "Chapter 1 - Skin Structure and Surgical Anatomy", Surgery of the Skin, Mosby, pp. 3–23, doi:10.1016/b978-0-323-02752-6.50006-7, ISBN 978-0-323-02752-6, retrieved 2020-11-14
- ↑ Markiewicz, Michael R. (2017-01-01), "Local and Regional Flap Reconstruction of Maxillofacial Defects", Maxillofacial Surgery, Churchill Livingstone, pp. 616–635, doi:10.1016/b978-0-7020-6056-4.00044-7, ISBN 978-0-7020-6056-4, retrieved 2020-11-14
- ↑ Barral, Jean-Pierre (2011-01-01), "The facial artery", Visceral Vascular Manipulations, Churchill Livingstone, pp. 143–146, doi:10.1016/b978-0-7020-4351-2.00016-8, ISBN 978-0-7020-4351-2, retrieved 2020-11-14
- ↑ Sykes, Jonathan M. (2018-01-01), "Applied Facial Anatomy", Master Techniques in Facial Rejuvenation, Elsevier, pp. 6–14, doi:10.1016/b978-0-323-35876-7.00002-9, ISBN 978-0-323-35876-7, retrieved 2020-11-14
- ↑ Gillespie, M. Boyd (2009-01-01), "Complications of Surgery of the Salivary Glands", Complications in Head and Neck Surgery, Mosby, pp. 221–239, doi:10.1016/b978-141604220-4.50024-9, ISBN 978-1-4160-4220-4, retrieved 2020-11-14
- این مقاله در بردارندهٔ بخشهایی از صفحه page 553 چاپ ۲۰ام آناتومی گری (۱۹۱۸) است که در مالکیت عمومی قرار دارد.
"Facial artery". Medcyclopaedia. GE. Archived from the original on 2012-02-05.
پیوند به بیرون
[ویرایش]
| خوابرگ (CC)  |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| زیرتَرقُوهای (SC) |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||