سرخرگ پسسری
| سرخرگ: سرخرگ پسسری | |
|---|---|
 | |
| سرخرگهای صورت و پوست سر. (سرخرگ پسسری در سمت چپ دیده میشود.) | |
 | |
| کالبدشکافی سطحی سمت راست گردن که سرخرگهای کاروتید و زیرترقوهای را نشان میدهد. | |
| لاتین | arteria occipitalis |
| خونرسانی | پسسر، پوست سر |
| خاستگاه | سرخرگ کاروتید خارجی |
| سیاهرگ | سیاهرگ پسسری |
سرخرگ پَسسّری (انگلیسی: Occipital artery) یکی از شاخههای خلفی سرخرگ کاروتید بیرونی، در روبهروی سرخرگ چهرهای، است. سرخرگ پسسری شاخهای از سرخرگ کاروتید بیرونی است که خونرسانی به پشت پوست سر، ماهیچه جناغیچنبریپستانی و ماهیچههای عمیق پشت و گردن را بر عهده دارد. سرخرگ پسسری در زیر شکمچه خلفی ماهیچه دوشکمچهای (دیگاستریک) از سرخرگ کاروتید بیرونی جدا میشود. سرخرگ پسسری پشت پوست سر و ماهیچههای جناغیپستانکی و ماهیچههای عمقی پشت و گردن را خونرسانی میکند.
ساختار
[ویرایش]خاستگاه
[ویرایش]سرخرگ پسسری از سطح خلفی سرخرگ کاروتید بیرونی (حدود ۲ سانتیمتر دورتر از محل جدا شدن سرخرگ کاروتید خارجی) منشأ میگیرد.[۱]
مسیر و مجاورتها
[ویرایش]در محل منشأ، عصب زیرزبانی (عصب مغزی XII) به صورت سطحی از روی سرخرگ عبور میکند. سرخرگ به سمت بالا و عقب در عمق بطن خلفی ماهیچه دوشکمچهای حرکت میکند. این سرخرگ از روی سرخرگ کاروتید داخلی، سیاهرگ وداج داخلی، عصب واگ (عصب مغزی X)، عصب فرعی (عصب مغزی XI) و عصب زیرزبانی عبور میکند.[۱]
سپس به فاصله بین زائده عرضی مهره اطلس و زائده پستانی استخوان گیجگاهی صعود کرده و به صورت افقی به سمت عقب میرود. در این مسیر توسط ماهیچههای جناغیپستانکی، نواری سر، درازتر سر و دوشکمچهای پوشیده شده و بر روی ماهیچه راست کناری سر، ماهیچه مایل بالایی سر و ماهیچههای نیمخاری قرار میگیرد.
در ادامه مسیر خود را تغییر داده و به صورت عمودی به سمت بالا میرود، نیامی که اتصال جمجمهای ماهیچه ذوزنقهای را به ماهیچه جناغی-چنبری-پستانی متصل میکند سوراخ کرده و در نیام سطحی پوست سر صعود میکند. در آنجا به شاخههای متعددی تقسیم میشود که تا تارک جمجمه میرسند و با سرخرگهای گوشی پسین و سرخرگ گیجگاهی سطحی آناستوموز میدهند.
توزیع
[ویرایش]- شاخههای ماهیچهای: به ماهیچههای دوشکمچهای، نیزهایلامی، نواری و ماهیچه دراز سر خونرسانی میکنند.
- شاخه جناغی-چنبری-پستانی: این شاخه در مثلث کاروتید به شاخههای بالایی و پایینی تقسیم میشود. شاخه بالایی همراه با عصب فرعی به ماهیچه جناغی-چنبری-پستانی میرود و شاخه پایینی پیش از ورود به این ماهیچه، نزدیک منشأ سرخرگ پسسری جدا میشود.
- شاخه گوشوارهای: به پشت گوش خونرسانی میکند. در بسیاری از نمونهها، این شاخه باعث ایجاد شاخه پستانی (ماستوئید) میشود که به سختشامه، استخوان میانگیر و سلولیاختههای های هوایی پستانی خونرسانی میکند.
- شاخه مننژی: به سختشامه در گودی جمجمهای پسین (حفره کرانیال خلفی) خونرسانی میکند.
- شاخههای نزولی: این بزرگترین شاخه است که در بخش پشتی گردن پایین میرود و به بخش سطحی و عمیق تقسیم میشود. بخش سطحی به ماهیچه ذوزنقهای خونرسانی کرده و با شاخه صعودی سرخرگ عرضی گردن آناستوموز میدهد. بخش عمیق با سرخرگ مهرهای پیوند میشود. بدین ترتیب، شاخههای سرخرگ پسسری در ایجاد گردش خون جانبی بین کاروتید خارجی و سرخرگ زیرترقوهای نقش دارند.[۲]
بخش انتهایی این سرخرگ توسط عصب پسسری بزرگ همراهی میشود.
نگارهها
[ویرایش]-
سرخرگهای کاروتید داخلی و مهرهای. سمت راست. -
اعصاب پوست سر، صورت و کنار گردن. -
کنار گردن که نشانههای سطحی اصلی را نشان میدهد. -
جزئیات کالبدشناسی جانبی سر
منابع
[ویرایش]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ Standring, Susan (2020). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice (42th ed.). New York. p. 586. ISBN 978-0-7020-7707-4. OCLC 1201341621.
- ↑ Gray, Henry (1918). Anatomy of the Human Body.
- این مقاله در بردارندهٔ بخشهایی از صفحه page 556 چاپ ۲۰ام آناتومی گری (۱۹۱۸) است که در مالکیت عمومی قرار دارد.