سرخرگ مهره‌ای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سرخرگ: مهره‌ای
Vertebral artery.png
سرخ‌رگ‌های گردن. سرخ‌رگ‌های مهره‌ای از شریان ساب‌کلاوین سرچشمه گرفته و شریان بازیلار را می‌سازند.
CerebellumArteries.jpg
سه سرخرگ مخچه: the SCA, AICA, and PICA. (شریان ورتبرال پایین تصویر)
لاتین arteria vertebralis
فهرست گری subject #148 578
خاستگاه سرخرگ زیرترقوه‌ای   
شاخه‌ها Meningeal branches
Posterior spinal
Anterior spinal
PICA
سرخرگ قاعده‌ای
سیاهرگ سیاهرگ مهره‌ای
سمپ-MeSH Subclavian+Artery

سرخرگ مهره‌ای یا شریان ورتبرال (به انگلیسی: Vertebral artery) از سرخرگ‌های سر و گردن است که از سرخرگ زیرترقوه‌ای (ساب‌کلاوین) همان طرف منشعب می‌گردد. سرخرگ زیرترقوه‌ای چپ به‌طور مستقیم از قوس آئورت جدا می‌شود، ولی سرخرگ زیرترقوه‌ای راست از سرخرگ بازویی‌سری (براکیوسفالیک) منشعب می‌گردد [۱].

سرخرگ مهره‌ای از محل انشعاب خود به طرف بالا رفته، از طریق سوراخ پس‌سری بزرگ (فورامن ماگنوم) وارد حفره جمجمه می‌گردد. دو شریان مهره‌ای در کنار تحتانی پل مغزی به یکدیگر می‌پیوندند و سرخرگ قاعده‌ای (بازیلار) را به وجود می‌آورند [۱]. دو سرخرگ مغزی پشتی که از سرخرگ قاعده‌ای منشعب می‌گردند، در حلقه ویلیس [۲] شرکت می‌کنند.

به دو سرخرگ مهره‌ای و قاعده‌ای، دستگاه مهره‌ای‌قاعده‌ای (ورتبروبازیلار) گفته می‌شود که در خون‌رسانی به قسمت پشتی (خلفی) مغز نقش دارند (به ویژه مخچه، ساقه مغز و تالاموس). دستگاه کاروتید وظیفه خون‌رسانی به نواحی پیشین مغر را برعهده دارد (به خصوص عقده‌های قاعده‌ای، کپسول داخلی و قسمت اعظم قشر مغز).

انشعاب‌های سرخرگ مهره‌ای[ویرایش]

شاخه‌های شریان مهره‌ای به دو گروه تقسیم می‌گردند [۱]:

آناتومی کاربردی[ویرایش]

۵ تا ۶ درصد موارد از شریان های ورتبرال چپ مستقیم از قوس آئورت منشا میگیرند. شایعترین محل تنگی در شریان های ورتبرال استئوم شریان می باشد. شریان ورتبرال به ۴ قسمت به نام های پیش از سوراخ، پس از سوراخ، اکسترادورال و اینترادورال تقسیم می شود.

سرخرگ مخچه‌ای تحتانی پشتی (PICA)، بزرگترین شاخه سرخرگ مهره‌ای است که وظیفه خونرسانی به قسمت جانبی بصل النخاع، مخچه و همچنین شبکه کوروئید [۴] بطن چهارم را برعهده دارد [۱]. انسداد این شریان منجربه سندرم والنبرگ [۵] می‌گردد که نام دیگر آن، سندرم مدولری جانبی [۶] است.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس‌ها[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
  2. Circle of willis
  3. Posterior inferior cerebellar artery
  4. Choroid plexus
  5. Wallenberg's syndrome
  6. Lateral medullary syndrome

منابع[ویرایش]

  • https://radiopaedia.org/articles/vertebral-artery?lang=us
  • سلطان‌زاده، اکبر.بیماریهای مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری.شابک:۱-۰۳-۶۰۸۸-۹۶۴
  • برزکار، ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ اول.بهار ۱۳۸۵.ISBN 964-06-7688-8
  • بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.
  • Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6