دن‌ژوان کرج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
«دُن‌ژوان کرج»
Sage Velgard (The Stray Dog).jpg
جلد مجموعه‌داستان سگ ولگرد
نویسنده صادق هدایت
کشور ایران
زبان فارسی
از مجموعهٔ سگ ولگرد
سبک داستان کوتاه
ناشر بازرگانی نجات
نوع رسانه کتاب
تاریخ انتشار ۱۳۲۱ خورشیدی
داستان کوتاه قبلی «سگ ولگرد»
داستان کوتاه بعدی «بن‌بست»

«دُن‌ژوان کرج» داستان کوتاهی از نویسندهٔ ایرانی، صادق هدایت است که نخستین بار در سال ۱۳۲۱ خورشیدی، همراه با هفت داستان دیگر در مجموعهٔ سگ ولگرد منتشر شد.[۱]

خلاصهٔ داستان[ویرایش]

داستان به شیوهٔ اول شخص مفرد نوشته شده است. راوی که نمایندهٔ فکری خودِ نویسنده است، برای پرهیز از به‌جا آوردن رسم دیرین دید و بازدید سال نو به کرج می‌رود تا تعطیلات را در آن‌جا بگذراند. او ناخواسته در معرض ماجرایی عشقی قرار می‌گیرد و آن را به عنوان یک شاهد بی‌طرف، و از دستِ اول نقل می‌کند.

نقدها و دیدگاه‌ها[ویرایش]

بگفتهٔ محمد علی همایون کاتوزیان، «دن‌ژوان کرج» یک کمدی دربارهٔ مردم طبقهٔ متوسط متجدد است.[۲]

بگفتهٔ محمد بهارلو، هدایت در وغ‌وغ ساهاب کمابیش همین مضمون را در قضیهٔ تیارتِ «طوفانِ عشقِ خون‌آلود» هجو کرده است. به‌باور بهارلو ساختار داستان، نوعی هجو و تعریض به رمان‌های پستِ عشق‌آلود است. آدم‌های داستان —حسن و نامزدش و دن‌ژوان— که یک مثلث عشقی را می‌سازند، از روی رمان‌های سطحیِ عاشقانه ساخته شده‌اند.[۳] راوی یا نویسنده هیچ‌یک از آدم‌های داستان را محکوم نکرده و دربارهٔ آن‌ها با قطعیت حکم نمی‌کند.[۴] در عوض قضاوت‌های آدم‌های داستان دربارهٔ خودشان، تُند و کینه‌توزانه و بی‌رحمانه است. آن‌ها هرچند که یکدیگر را به «بی‌اخلاقی» متهم می‌کنند، خودشان در عمل، مرتکب آن می‌شوند. بگفتهٔ بهارلو، از نظر زن و دن‌ژوان چیزی به‌نام عشق وجود ندارد، زیرا آن‌ها از غریزه و هوس‌های زودگذر خود پیروی می‌کنند و به‌نظر می‌رسد که از یک جَنَم هستند.[۵]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • بهارلوییان، شهرام و فتح‌الله اسماعیلی. شناخت‌نامهٔ صادق هدایت. تهران: قطره، ۱۳۷۹. ۶۳۵. شابک ‎۹۶۴–۳۴۱–۰۸۰–۳. 
  • کاتوزیان، محمدعلی همایون. صادق هدایت از افسانه تا واقعیت. ترجمهٔ فیروزه مهاجر. چاپ دوم. تهران: طرح نو، ۱۳۷۷. ۳۸۹. شابک ‎۹۶۴–۵۶۲۵–۴۹–۱. 
  • هدایت، صادق و محمد بهارلو. سگ ولگرد صادق هدایت با مقدمهٔ محمد بهارلو. چاپ سوم. تهران: قطره، ۱۳۸۰. ۱۶۶. شابک ‎۹۶۴–۳۴۱–۰۲۲–۶. 

پیوند به بیرون[ویرایش]