دایی‌جان ناپلئون (رمان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دایی‌جان ناپلئون
Daei jaan Napoleon.jpg
نویسنده ایرج پزشکزاد
چاپ ، نخستین چاپ: ۱۳۴۹
زبان فارسی

دایی جان ناپلئون نام اثری طنز از طنزپرداز نامی ایران، ایرج پزشکزاد است که در سال ۱۳۴۹ خورشیدی به رشتهٔ تحریر درآمده‌است.

در سال ۱۳۵۵ خورشیدی ناصر تقوایی مجموعهٔ تلویزیونی دایی جان ناپلئون را از روی این کتاب ساخت.[۱]

داستان[ویرایش]

کتاب دایی جان ناپلئون جزو پر فروش‌ترین کتاب‌های ایرانی است و شخصیت‌های آن الگوهای ملی هستند. به دیگر بیان، تبلور شخصیت‌های کتاب را می‌توان در جامعهٔ ایرانی یافت. کتاب دائی جان ناپلئون با لحنی طنز آمیز و دلنشین برخی صفات مردم ایران را در قالب داستانی پر نشیب و فراز و جذاب به ریشخند می‌گیرد. کتاب خواننده را ضمن لذت بردن از طنز شیرین کتاب به تفکر وا می‌دارد.

شخصیت دایی جان ناپلئون تبلور قشر وسیعی از مردم ایران است که با ساده اندیشی بجای ریشه یابی و پرداختن به امور اصلی از طریق تفکر با خیال پردازی و رؤیا بافی همواره به اموری توجه می‌کنند که اصولاً وجود خارجی ندارند و دچار توهم انگلیسی ترسی هستند. شخصیت سعید عاشق‌پیشه جوان و کم تجربه ایست که به قیمت شکست در عشقش در می‌یابد، پیروی از احساسات به نحوی کورکورانه عاقبتی جز سیلی خوردن از دست روزگار ندارد.

ولی سعید در آخر داستان به لطف می و بیان شیوای مرشد و تکیه گاه خود عمو اسدالله حقیقت را می‌یابد. اسدالله میرزا یا عمو اسدالله شخصیت دوست داشتنی است که تلخی‌های روزگار از او مردی با تجربه و آسان گیر ساخته‌است که زندگی در لحظه را به هیچ عشق یک طرفه‌ای نمی‌فروشد. عمو اسدالله در بخشی پایانی از این کتاب در حالی که گیلاس شرابی برای سعید می‌ریزد خطاب به سعید جوان می‌گوید «جسم آدم توی کارخانه ننه آدم درست می‌شود اما روح آدم توی کارخانه دنیا».

این کتاب به دلیل طنز شیرین و تجسم هنرمندانه خصوصیات مردم ایران در غلبه احساسات بر خرد یکی از شاهکارهای ادبیات ایرانی به شمار می‌رود.

این رمان در پاییز سال ۱۳۹۴ به وسیله منوچهر فرادیس، نویسنده و مدیر نشر زریاب در افغانستان منتشر شد.

ترجمه به زبان‌های دیگر[ویرایش]

دیک دیویس دایی جان ناپلئون را در سال ۱۹۹۶ به انگلیسی ترجمه کرده‌است.[۲]مترجم با مهارت بسیار طنز کتاب را در ترجمه خود منتقل نموده‌است.[۳]

در سال ۲۰۱۱، انتشارات آکت سود[۴] در پاریس ترجمهٔ فرانسوی این اثر را به همت سرور کسمایی[۵] به چاپ رساند.

نشر عم عوود در سال ۲۰۱۲ میلادی، کتاب دایی‌جان ناپلئون را به زبان عبری منتشر ساخت. ترجمه عبری این کتاب را مژگان نوی انجام داده‌است.[۶]

جدل بر سر اصالت داستانی[ویرایش]

ابراهیم یونسی، مترجم پرسابقه در مصاحبه‌ای[۷] (سال ۱۳۸۸) می‌گوید وی رمان معروف زندگی و عقاید آقای تریسترام شندی اثر لارنس استرن، نویسنده انگلیسی قرن هجدهم، را «از روی لج و لجبازی» ترجمه کرده است تا دست ایرج پزشک‌زاد را در نوشتن رمان معروف دایی‌جان ناپلئون رو کند. وی معتقد است این رمان عیناً از رمان تریسترام شندی کپی‌برداری شده و صرفاً شخصیت‌ها و وقایع بومی‌سازی شده‌اند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]