جزایر بادگیر
جزایر بادگیر اصطلاحاً به گروهی از جزیرهها در دریای کارائیب در آمریکای مرکزی گفته میشود که جزئی از جزایر آنتیل کوچک بهشمار میآیند.
جزایر هلندی سابا، سینت یوستاتیوس و سینت-مارتن هم از جزیرههای بادگیر هستند. اطلاق نام بادگیر به این جزایر بهاین خاطر است که این گروه از جزیرهها نسبت به باد غالب منطقه که از شمال شرقی میوزد رو به سوی باد قرار گرفتهاند. به مجموعهای از جزایر که در این منطقه، در پشت جزایر بادگیر قرار دارند جزایر بادپناه گفته میشود.
جغرافیا
[ویرایش]
جزایر بادگیر به بخش جنوبی زنجیرهٔ آنتیل کوچک گفته میشود که در امتداد کمان آتشفشانی کارائیب قرار دارند و از نظر جغرافیایی، زمینساختی و تاریخی جایگاهی برجسته دارند.[۱] این جزایر بخشی از آنتیل کوچک بهشمار میروند و در جنوب جزایر بادپناه واقع شدهاند. مرز شمالی آنها معمولاً جزیرهٔ دومینیکا و مرز جنوبیشان کشور گرنادا در نظر گرفته میشود.[۲]
جزایر اصلی بادگیر عبارتاند از:
زمینشناسی و ناهمواریها
[ویرایش]جزایر بادگیر عمدتاً ریشهٔ آتشفشانی دارند و بخشی از کمربند فرورانش صفحهٔ اقیانوس اطلس به زیر صفحهٔ کارائیب هستند. این فرایند مایهٔ شکلگیری کوههای بلند، دهانههای آتشفشانی فعال و خاکهای بسیار حاصلخیز شده است.[۳]
برای نمونه:
- دومینیکا یکی از کوهستانیترین جزایر کارائیب است و چشمههای آبگرم و دریاچههای آتشفشانی فعال دارد.
- سنت لوسیا بهخاطر دو قلهٔ آتشفشانی مشهور به نام پیتونها شناخته میشود که نماد طبیعی این کشور بهشمار میآیند.
- آتشفشان لا سوفریر در سنت وینسنت یکی از فعالترین آتشفشانهای منطقه است که آخرین فوران بزرگ آن در سال ۲۰۲۱ میلادی رخ داد.[۴]
آبوهوا و پوشش گیاهی
[ویرایش]این جزایر دارای آبوهوای گرمسیری مرطوب هستند و به دلیل برخورد مستقیم بادهای تجاری، بارندگی فراوانتری نسبت به جزایر بادپناه دارند. دامنههای رو به باد معمولاً پوشیده از جنگلهای بارانی انبوهاند، در حالی که دامنههای پناهگرفته، خشکتر هستند. بارندگی بالا سبب شکلگیری رودخانههای کوتاه اما پرآب، آبشارهای فراوان و تنوع زیستی چشمگیر در این منطقه شده است.
تاریخ پیشاکلمبی و استعمار
[ویرایش]پیش از ورود اروپاییان، این جزایر محل زندگی بومیان کاریب (کالیناگو) بود که دریانوردانی زبردست محسوب میشدند. ورود کریستف کلمب در اواخر سدهٔ پانزدهم میلادی آغازگر رقابت قدرتهای اروپایی، بهویژه فرانسه و بریتانیا، بر سر کنترل این جزایر شد.[۵]
در سدههای هفدهم و هجدهم، جزایر بادگیر به مراکز مهم کشت نیشکر تبدیل شدند و اقتصاد آنها بهشدت به بردهداری وابسته بود. پیامدهای اجتماعی و جمعیتی این دوره هنوز در ترکیب قومی و فرهنگی این کشورها دیده میشود.
اهمیت راهبردی و فرهنگی
[ویرایش]جزایر بادگیر به دلیل قرارگیری در مسیرهای دریایی اقیانوس اطلس، نقشی راهبردی در دوران استعمار داشتند. امروزه نیز این جزایر بهسبب تنوع فرهنگی، موسیقیهایی مانند کالیپسو و سوکا، زبانهای کریولی و مناظر طبیعی، از مقاصد مهم گردشگری در کارائیب بهشمار میروند.
منابع
[ویرایش]- ↑ Encyclopaedia Britannica, Windward Islands
- ↑ Britannica, Lesser Antilles
- ↑ Caribbean Geological Survey, Volcanic Arc of the Lesser Antilles
- ↑ CIA World Factbook (Dominica, Saint Lucia, Saint Vincent and the Grenadines, Grenada)
- ↑ Oxford Research Encyclopedia of Latin American History, Caribbean Colonization
```
آیا مایل هستید برای یکی از جزایر خاص این مجموعه (مثلاً سنت لوسیا یا دومینیکا)، بخش «اقتصاد» یا «سیاست» را هم به همین سبک ویکیپدیایی تدوین کنم؟
منابع
[ویرایش]Wikipedia-bijdragers, "Bovenwindse Eilanden (Kleine Antillen)," Wikipedia, de vrije encyclopedie, (accessed januari 4, 2009).
