جدوار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Zedoary
Curcuma zedoaria - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-048.jpg
آرایه‌شناسی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): Angiosperms
(طبقه‌بندی‌نشده): Monocots
(طبقه‌بندی‌نشده): Commelinids
راسته: Zingiberales
تیره: Zingiberaceae
سرده: Curcuma
Species: C. zedoaria
نام علمی
Curcuma zedoaria
(Christm.) Roscoe
مترادف[۱]
  • Amomum latifolium Lam. *Amomum latifolium Salisb. *Amomum zedoaria Christm. *Costus luteus Blanco *Curcuma malabarica Velay. , Amalraj & Mural. *Curcuma pallida Lour. *Curcuma raktakanta Mangaly & M.Sabu *Curcuma speciosa Link *Erndlia zerumbet Giseke *Roscoea lutea (Blanco) Hassk. *Roscoea nigrociliata Hassk.

جدوار با نام علمی (Curcuma zedoaria) یا زردچوبه سفید یا زدوار- ژدوار- سطوال از گیاهان دارویی چندساله و عضو سرده زردچوبه و از خانواده زنجبیلیان است. این گیاه بومی هند و اندونزی است اما در حال حاضر در جاهای دیگر از جمله ایالت فلوریدا در آمریکا می‌روید.[۲] بازرگانان عرب آن را در قرن ششم به اروپا معرفی کردند اما امروزه استفاده از آن به عنوان یک ادویه در غرب بسیار نادر بوده است و جای آن را زنجبیل و تا حدودی زردچوبه گرفته است.

ویژگی‌ها[ویرایش]

جدوار در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری مرطوب رشد می‌کند. این گیاه گل‌های زرد با برگک قرمز و سبز دارد و ساقه زیرزمینی آن شامل یک ریزوم بزرگ و ناهمگنبا شاخه‌های متعدد است. برگهای جدوار بزرگ هستند و تا یک متر (3 فوت) ارتفاع دارند.

موارد استفاده[ویرایش]

غذایی[ویرایش]

داخل ریزوم خوراکی جدوار سفید و عطر آن شبیه انبه است؛ اما طعم آن بیشتر شبیه به زنجبیل و تندتر از آن است. در اندونزی آن را پودر کرده و از آن نوعی کاری سفید می‌سازند، در حالی که در هند آن را صورت تازه یا در ترشی استفاده می‌کنند. در غذاهای تایلندی از آن به صورت خام و برشهای نازک در سالاد تایلندی استفاده می‌کنند. هم چنین در برشهای نازک همراه با دیگر گیاهان و سبزیجات در نوعی خاصی از سس فلفل تایلندی به نام نم پریک استفاده می‌کنند.

گیاه خانگی[ویرایش]

از جدوار گاهی به عنوان گیاه خانگی استفاده می‌شود.[۳]

در طب سنتی[ویرایش]

از این گیاه به طور سنتی برای درمان التهاب و درد و انواع ناراحتی‌های پوستی از جمله زخم‌ها و همچنین بی نظمی‌های قاعدگی و زخم‌های داخلی استفاده می‌شود.[۴]

سایر موارد استفاده[ویرایش]

اسانس تولید شده از ساقه خشک گیاه جدوار در ساخت عطر و صابون و نیز به عنوان یکی از ترکیبات تونیک‌ها استفاده می‌شود. هم چنین این مواد در ترکیبات این گیاه یافت می‌شود: curcuminoid 1,7-bis(4-hydroxyphenyl)-1,4،6-heptatrien-3-1 sesquiterpenes procurcumenol و epiprocurcumenol.[۵]1- طبع آن گرم و خشک است .

2- اشتهاآور و تقویت کننده معده است. محلول جدوا در عرق نعنا برای رفع استفراغ اطفال استفاده می شود.

3- تقویت کننده نیروی جنسی است.2 گرم دم کرده میل کنند.

4- کسانی که گرم مزاج هستند با سکنجبین میل کنند.

5- جهت تسکین درد شکم و پشت در دوره عادت ماهانه از دمکرده این گیاه استفاده می شود همچنین جدوا، تنظیم کننده عادت ماهانه است.

6- جهت ناراحتی های قلبی از این گیاه استفاده می کنند. یک گرم در 100 سی سی آب جوش دم کرده میل شود.

7- جهت رفع بیماری برص جدوار را با سرکه مخلوط نموده و روی پوست بمالند.

8- جهت روشن کردن رنگ پوست روی پوست صورت ماساژ دهند.

9- نوشیدن این گیاه شادی آور است.

10- بازکننده انسداد و گرفتگی مجاری است.

11- جهت تسکین دردهای روماتیسمی از روغن آن استفاده شود. 12- حکمای قدیم آن را اکسیر جوانی می دانستند.

13- حل کننده خون لخته شده در رگها می باشد.

14- کسانی که واریس دارند از دمکرده این گیاه میل کنند و از روغنش به محل بمالند.

15- کسانی که سوزاک هستند از دمکرده این گیاه میل کنند و از روغنش به محل بمالند.

16- تقویت کننده اعضای رئیسه بدن است.

17- باعث تحریک اشتها می گردد.

18- آن را بسیار نرم بسایید و با روغنى مناسب مخلوط کرده و بمالید. براى درمان بیماریهاى دماغى و اعصاب مانند صرع، سکته، فلج، لقوه، سستى اعضاء، رعشه و خواب‌رفتگى و نظایر آن مفید مى‌باشد.

19- کسانی که یرقان دارند از دمکرده میوه آن استفاده کنند.

20- دو گرم از آن را نرم بسایید و با سرکۀ رقیق مخلوط نموده بخورید. براى رفع مسمومیت گزش مار کشنده و عقرب و جانوران سمى دیگر نافع است، براى رفع دردها و تحلیل ورمهاى داخلى مفید مى‌باشد.

21- اگر چند روز، هر روز دو گرم از آن را بسایید و با جلاب و یا شربت گاوزبان و بادرنجوبه یا عرقهاى مناسب نظیر عرق گاوزبان و گلاب یا بادرنجبویه و بیدمشک و نیلوفر بخورید. براى تفریح قلب و رفع ضعف قلب و رفع خفقان و تپش و فشار قلب خصوصا در مواردى که از برودت و سردى باشد نافع است. 22- جهت آسان نمودن وضع حمل یک گرم با کمی آب شنبلیله میل کنند.

23- جهت رفع ضعف بعد از زایمان به مدت یک هفته روزی نیم گرم با گلاب مخلوط کرده صبح ناشتا بنوشند.

24- جهت درمان بیماری مغزی کودکان مقدار خیلی کمی از آن را ساییده با شیر مادر مخلوط کرده و و به آنها بدهند، و نوجوانان به مدت 6 روز روزی 2 گرم میل کنند.

25- جهت تحلیل ورم ها جدوا را ساییده با سرکه و گلاب مخلوط نموده به محل ورم بمالند.

26- جهت درمان خناق ، خنازیر و سایر ورم های گلو مانند شماره 25 عمل شود.

27- جهت تحلیل ورم پلک چشم آب گشنیز یا سرکه رقیق شده را مخلوط نمایند، به چشم بمالندو باید استریل باشد.

28- جهت تسکین درد دندان نیز با گشنیز مخلوط نموده مزمزه کنند.

29- برای تسکین و تحلیل ورم بواسیر از روغن این گیاه بمالند.

30- جهت رفع زخم مثانه و باز شدن گرفتگی ترشح ادرار این گیاه را با آب گشنیز مخلوط کرده به پشت زهار (محل روییدن مو) بمالند.

31- پاشیدن گرد آن بر جراحت‌ها براى التیام و بند آمدن خونروى نافع است.

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. The Plant List
  2. Flora of North America
  3. Vermeulen, Nico; Rosenfleld, Richard (1998). Encyclopedia of House Plants. REBO Productions. p. 157. ISBN 978-1-57958-108-4.
  4. Ullah, HM Arif; Zaman, Sayera; Juhara, Fatematuj; Akter, Lucky; Tareq, Syed Mohammed; Masum, Emranul Haque; Bhattacharjee, Rajib (2014-09-22). "Evaluation of antinociceptive, in-vivo & in-vitro anti-inflammatory activity of ethanolic extract of Curcuma zedoaria rhizome". BMC Complementary and Alternative Medicine. 14. doi:10.1186/1472-6882-14-346. ISSN 1472-6882. PMC 4190444. PMID 25242194.
  5. A Curcuminoid and Sesquiterpenes as Inhibitors of Macrophage TNF-α Release from Curcuma zedoaria.