تسیبیوس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تسیبیوس یا کتسیبیوس (۲۸۵ پ. م-۲۲۲ پ. م) مخترع و ریاضیدان یونانی اهل اسکندریه در دوران امپراطوری دودمان بطلمیوسی بر مصر است. او اوّلین رساله در زمینهٔ هوای فشرده و کاربرد آن در ساخت پمپ (و حتی توپ‌های جنگی) را نوشته است. این اثر به همراه اثر او در زمینهٔ مکانیک جامدات هوا، در مورد نیوماتیک، او را شایستهٔ عنوان «پدر نیوماتیک» کرده است.

هیچ‌یک از آثار تسیبیوس از جمله کتاب یادنامه، مجموعه تحقیقات او که توسط آتنائوس مورد ارجاع قرار گرفته است، امروزه موجود نیست. به گفتهٔ دیوژن لائرتی، او در فقر مطلق زندگی می‌کرد.

اختراعات[ویرایش]

ساعت آبی تسیبیوس، مصور شده توسط کلود پرو، معمار فرانسوی قرن هفدهم

تسیبیوس احتمالاً نخستین رئیس موزهٔ اسکندریه بوده است. اگرچه اطلاعات چندانی در مورد زندگی او در دسترس نیست، اختراعاتش به خوبی شناخته شده‌اند. گفته شده است که در ابتدا شغل آرایشگری داشته است. در آن زمان آیینه‌ای قابل تنظیم اختراع کرد. از دیگر ابداعات او می‌توان به نوعی اُرگ آبی اشاره کرد که به عنوان مادر اُرگ مدرن در نظر گرفته می‌شود. او همچنین ساعت آبی را بهبود بخشید. برای مدتی بیش از ۱۸۰۰ سال، این ساعت آبی دقیق‌ترین ساعت ساخته شده به دست بشر بود. او همچنین یکی از اوّلین پمپ‌های پیستونی را توصیف کرده است که برای ساخت جت آبی و نیز استخراج آب از چاه مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

افرادی همچون ویترویوس، فیلو اهل بیزانتیوم و آتنائوس در اشارات تاریخی خود، به دفعات کارهای تسیبیوس را معرفی کرده‌اند. به علاوه، آنها این نکته را هم یادآور می‌شدند که تسیبیوس این شانس را داشته است که در دوران پادشاهانی علم‌دوست و عاشق هنر زندگی کند.

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Ctesibius»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۵ فوریه ۲۰۱۶).