الکساندر خودزکو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
الکساندر خودزکو
Aleksander Chodźko.JPG
زاده ۳۰ اوت ۱۸۰۴(۱۸۰۴-08-۳۰)
Krzywicze, روسیه
درگذشته ۲۷ دسامبر ۱۸۹۱ میلادی (۸۷ سال)
نوآزی لو سک، فرانسه
شغل دیپلمات، شاعر، اسلاوشناس و ایران‌شناس
ملیت لهستانی(لهستان تحت اشغال امپراتوری روسیه)
خویشاوند(ان) لئونارد خودزکو[۱]

الکساندر بورجکو خودزکو[۱][۲] یا خوچکو[۳][۴] (به لهستانی: Aleksander Borejko Chodźko، به روسی: Алекса́ндр Хо́дзько؛ زادهٔ ۳۰ آگوست ۱۸۰۴ – درگذشتهٔ ۲۷ دسامبر ۱۸۹۱) شاعر، اسلاوشناس و ایرانشناس لهستانی بود.

زندگی[ویرایش]

در شهر کرزیویچ (Krzywicze) روسیه زاده شد (امروزه با نام Kryvičy در کشور بلاروس قرار دارد) و بعدها به دانشگاه ویلنیوس رفت. او عضوی از انجمن فیلارت و انجمن شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه بود که به وزارت خارجهٔ امپراتوری روسیه وابسته بود.

از ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۴ مقارن با سالهای سلطنت محمد شاه قاجار ، کنسول روسیه در رشت بود. از خودزکو نوشتارهایی به جا مانده از جمله،تئاتر در ایران(۱۸۴۵)، دستور زبان فارسی(۱۸۵۲)،ترانه‌های عامیانه اسلاوی(۱۸۵۶) و ترانه‌های تاریخی اوکراین وی همچنین به زبان و ادب فارسی نیز آشنا بود. در سال۱۸۴۲ چند سروده منسوب به امیر پازواری را به چاپ رساند و از وی به نام شیخ العجم امیر پازواری یاد کرد[۵] و همچنین یادداشت‌هایی از او درباره سرزمین گیلان در سالهای ۱۸۴۹ و۱۸۵۰ در سالنامه‌های نوین مسافرت‌ها و علوم جغرافیایی[۶] درج شده‌است.[۱] وی سالهای آخر زندگی اش را در پاریس گذراند،از ۱۸۵۲ تا ۱۸۵۵ در وزارت خارجه فرانسه و از ۱۸۵۷ تا ۱۸۸۳، به عنوان جانشین آدام میکیوویچ، به ریاست دپارتمان زبان‌ و ادبیات اسلاوی در کلژ دو فرانس منصوب شد. او عضو انجمن آسیایی سلطنتی انگلستان و ایرلند و انجمن زبان‌شناسی پاریس نیز بود.

کتاب‌شناسی[ویرایش]

درباره ایران[ویرایش]

  • Popular Poetry of Persia. Specimens of the popular poetry of Persia, orally collected and translated with philological and historical notes. London: Oriental Translation Fund, 1842.
  • Specimens of the Popular Poetry of Persia. London, 1842.
  • Theatre persan. Paris, 1878.
  • Le Deisme des ti'ahhabis in the Journal Asiatique, series iv. vol. xi. pp.  ۱۶۸.
  • The Chodzko Collection. 33 scripts collected Chodźko preserved in the Bibliothèque Nationale of Paris. Also known as The Islamic Drama by Jamshid Malekpour.

اسلاو[ویرایش]

  • Polish-English and English-Polish Dictionary (1851)
  • Fairy Tales of the Slav Peasants and Herdsmen. London. (Translated by Emily J. Harding)
  • The Twelve Months: A Slav Legend appeared in Good Stories for Great Holidays, by Frances J. Olcott (2006 BiblioBazaar, LLC)
  • Les chants historiques de l'Ukraine (Paris; reprinted by Bibliolife, 2008). 284 pp.

تصنیف‌ها و اشعار[ویرایش]

  • Ballad Maliny
  • Poezye Alex. St. Petersburg, 1828 (2nd edition, Poznan, 1833).

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ سرزمین گیلان، الکساندرخودزکو ترجمه سیروس سهامی، انتشارات فرهنگ ایلیا، رشت
  2. نامه‌های گیلان،نامه‌های پراکنده از مجموعه الکساندرخودزکو-بازخوانی و تحشیه نویسی: فریدون نوزاد و علی امیری انتشارات فرهنگ ایلیا، رشت ۱۳۹۲
  3. در کتاب ازآستارا تا استارباد تالیف منوچهر ستوده انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی نام وی خچکو نوشته شده‌است.
  4. ولایات دارالمرز ایران-گیلان، ه، ل، رابینو ترجمه جعفر خمامی زاده انتشارات طاعتی، رشت
  5. ترانه‌های محلی ساکنان کرانه‌های جنوبی دریای خزر- الکساندر خودزکو، مترجم جعفر خمامی زاده -انتشارات سروش۱۳۸۲ تهران
  6. NOUVELLE ANNALES DES VOYAGES ET DES SCIENCES GÉOGRAPHIQUES.Année 1849 4 tomes.