آذرخواران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آذرخواران
اطلاعات کلی
کشور ایران
استاناصفهان
شهرستاناصفهان
بخشبخش جرقویه سفلی
دهستانجرقویه وسطی
نام محلیآبخارون اوخارون
مردم
جمعیت1164 نفر

آذرخواران(Âdarxwârâ)

واژه‌شناسی[ویرایش]

این واژه از سه جزء تشکیل شده‌است«آذر+خوار+ان». جزء نخستین را آشکارا می دانیم. همان«آذر» مقدس است که هنوز در زبان فارسی جلالت خاص دارد و نشانی از حرمت بسیاری است که ایرانیان بر آتش می نهاده‌اند و اما جزء دوم یعنی «خوار» بی تردید همان کلمه اوستایی «خوارنَنگَهَه» است که بعدها «خُرّه»و یا«فرّ» شده‌است و معنی آن می‌شود «فرّآذر» و اما جزءِ سوم یعنی «ان» همان علامت کثرت(جمع) و نسبت است که اگر به زبان فارسی امروز بنویسیم، می‌توان چنین نوشت:«آذر+فرّ+ان».(منبع:فرهنگ جامع نام‌ها و آبادیهای کهن اصفهان تألیف محمد مهریار).

معرفی روستای آذرخواران[ویرایش]

<روستایی از توابع بخش جرقویه سفلی شهرستان اصفهان در استان اصفهان ایران است که در فاصله ۵۵ کیلومتری شهرستان ورزنه واقع شده است .روستایی است باستانی که در قدیم‌الایام شامل هفت قلعه(دژ)بود که عبارت بودند: از آذرخواران-آبخواران-دهچی-دیه خواران-کوهک-دشت جهان-دشت آسمان که آذرخواران قلعهٔ مرکزی بود و اسم جرقویه از کوه بچه یا از کوه کوچک ریشه می‌گیرد که در آذرخواران واقع است.آذرخواران به معنی فر و شکوه آتش است.آذرخواران همیشهٔ ایام به استثنای ۴۵سال اخیر مرکز و پایتخت جرقویه بوده‌است همچنین این روستا مهد فرهنگ و هنر جرقویه شناخته شده.

شخصیت های برجسته[ویرایش]

از شخصیت‌های مشهور آذرخواران از نظر سیاسی می‌توان حاج علی خان حاج زینل را نام بردکه در مقابل ظلم قاجارها مقاومت کرد و در مقابل فتحعلی شاه حرفش را با جسارت تمام زد و داد مردم را ستاند فتحعلی شاه که از شجاعت او خوشش آمده بود یک عبا و یک عصا به او انعام داد.از شخصیت‌های فرهنگی آذرخواران می‌توان میرزافتح اله دیه خوارانی شاعر دربار نادرشاه را نام برد که به دستور نادر در کاشان کشته شد. از شعرای معاصر نیز می‌توان از آقایان حاج علی سلیمی و علی ملک پور آذرخوارانی نام برد.از مداح معاصر نیز میتوان از آقای محمد عابدیان نام برد.

گویش و فرهنگ[ویرایش]

گویش مردم آذرخواران در گذشته گویش بومی گرگویه(جرقویه) بوده(بازمانده زبان پارسیک یا پهلوی ساسانی) اما اکنون به زبان پارسی سخن می گویند.زنجیر زنی این روستا در ایام حسینی بسیار زیبا و شناخته شده میباشد و همتایی ندارد همچنین در حسینیه این روستا تعزیه خوانی میشود و در گذشته به دلیل شیروانی نبودن سقف حسینیه و نداشتن سقف، اهالی روستا به همت یکدیگر جمع میشدند و چادر بزرگی را به همراه ستون چوبی بزرگی به عنوان سقف می افراشتند.

امامزاده و آتشکده[ویرایش]

نخستین آتشکده‌ای که منطقه جرقویه ساخته شده آذربرزین نام داشته که ویرانه‌های آن در کنار روستای آذرخواران باقی است. این آتشکده در کوه های شمال باختری شهرک آذرخواران قرار داشته و اکنون ویرانه پی های آن در بالای کوهی به نام کوه بچه در همانجا به چشم میخورد و آتشکده مرکزی شهرکها و روستا های شمال باختری گرکویه(جرقویه) بوده است. از آتش این آتشکده آتشکده های روستاها و شهرک های پیرامون و خانه های آنها را فروزان میساختند. در این روستا مزار امامزاده ای به نام امامزاده شاه محمد مراد واقع شده است.

جمعیت[ویرایش]

این روستا در دهستان جرقویه وسطی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1390، جمعیت آن 1164 نفر (374خانوار) بوده‌است.

منابع[ویرایش]

  • «گزيده نتايج عمومي نفوس و مسكن استان اصفهان - 1390». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.