کورش صفوی
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاند. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارایهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع در آینده مردود و حذف خواهندشد. |
 |
این مقاله نیازمند ویکیسازی است. لطفاً با توجه به راهنمای ویرایش و شیوهنامه، محتوای آن را بهبود بخشید. |
| کورش صفوی | |
|---|---|
 |
|
| زادروز | ۱۳۳۵ تهران، ایران |
| ملیت | ایرانی |
| پیشه | استاد دانشگاه علامه طباطبایی |
کورش صفوی (زادهٔ ۱۳۳۵، تهران) زبانشناس ایرانی، نایبرئیس انجمن زبانشناسی ایران و استاد دانشگاه علامه طباطبایی است. پژوهشهای او در زمینه معنیشناسی، نشانهشناسی، رابطه زبانشناسی و ادبیات و تاریخ زبانشناسی است.
محتویات |
[ویرایش] زندگی و تحصیلات
کوروش صفوی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در آلمان و اتریش به پایان برد و در سال ۱۳۵۰ به تهران بازگشت. در همان سال مجددا از دبیرستان هدف آن ایام دیپلم ریاضی گرفت. در سال ۱۳۵۴، یعنی حدودا در هیجده سالگی از مدرسه عالی ترجمه موفق به اخذ مدرک کارشناسی در رشته زبان آلمانی شد و در همان سال برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت. پس از نزدیک به یک سال و اندی تحصیل در رشته زبان شناسی، به دلیل بیماری پدر به ایران بازگشت و دورههای کارشناسی ارشد و دکتری زبانشناسی را در دانشگاه تهران گذراند. کوروش صفوی از سال ۱۳۵۶ به استخدام دانشگاه علامه طباطبائی درآمد و عضو هیئت علمی گروه زبانشناسی آن دانشگاه شد.
[ویرایش] خاطرات و وقایع تحصیل
کوروش صفوی شروع مطالعات خود را در خصوص ابزارهای زبان شناسی در نظم، نثر و شعر، از کلاس درس «ادبیات از دیدگاه زبان شناسی» می داند که استاد درس دکتر حق شناس بوده است. در ان کلاس یکی از منابع درسی کتاب «رهنمونی زبان شناختی به شعر انگلیسی» نوشته خوبی لیچ بود. صفوی می گوید که مطالبی که استاد و در این کلاس عنان می کرد هزار برابر غنی تر از محتوای کتاب بود. علاقه صفوی به این مباحث باعث شد که برای انجام کار تحقیقی به عنوان یکی از تکالیف کلاس به مطالعه بپردازد. وی با مشورت استااد خود به فرآیندهای تکرار و طبقه بندی آنها بر اساس دیدگاه لیچ پرداخت. نارسایی هایی که در این اثر لیچ مشهور می شد، مساله تازه ای را برای گفتگو با استادش به وجود می آورد. به این ترتیب با جلب موافقنت دکتر حق شناس موضوع «اسباب ایجاد نظم در ادب فارسی»را برای رساله دکترای خود برگزید. حاصل مطالعات بعدا تحت نام از زبان شناسی به ادبیات جلد اول نظم به چاپ رسید. استادان مشاور صفوی در تنظیم رساله دکترای خود، یدالله ثمره و محمدرضا شفیعی کدکنی بودند که می گوید: «فکر نمی کنم صد سال یک بار هم چنین اقبالی به سراغ دانشجویی بیاید.» تجربه پانزده سال تدریس زبان و ادبیات فارسی و آشنایی با معانی، بیان، بدیع و عروض در پایه خوبی برای تنظیم رساله اش بود.
[ویرایش] شاگردان
در میان دانشجویان و شاگردان کوروش صفوی، مجموعه ای از دانشجویان دوره های کارشناسی ارشد زبان شناسی دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه آزاد اسلامی، روشی را که در بررسی سبکی از دو منظر قاعده افزایی و قاعده کاهی ارائه داده بود به سبک آزمایش گذاشتند. از جمله فرزان سجودی در تحلیل سبک شناختی شعر سهراب سپهری با آرزو رضایی در بررسی سبکی اشور نمیا، زهرا محمدی در بررسی سبکی اشعار فروغ فرحزاد، ستاره مهدیزاده سراج در بررسی زبان شناختی سروده های اخوان ثالث، و تعدادی دیگر از دانشجویان- که به این ترتیب ثابت کردند که می شود از طریق ابزارها به تحلیل سبکی متون ادبی پرداخت و نتایجی بدست آورند که به لحاظ آماری معتبر هستند.
[ویرایش] آرا و گرایشهای خاص
کورش صفوی در خصوص ابزارهای زبان شناسی معتقد است، ابزارهای زبانشناسی ابزارهایی عام اند یعنی صرفا برای مطالعه ادبیات بکار نمی رود. زبان شناسی ابزاری برای تعیین «خوب و بد»، «زشت و زیبا»، «شور و شعف و شوق»و غیره در اختیار ندارد. قرار هم نیست در علم بشود ملاکی برای تشخیص این ویژگی های احساسی در اختیار داشت. دکتر صفوی در محور های همنشینی و متداعی معتقد است نویسنده متن انتخابهای خود را بر روی محور ترکیب قرار می دهد و خواننده بر عکس مسیری را طی می کند که نویسنده دنبال کرده است. خواننده ابتدا با آنچه روی محور همنشینی قرار گرفته رو به رو می شود و پس از آن به انتخابهای خود دست می زند. این انتخابها با انتخابهای نویسنده همسو است. در نتیجه هرمی را می توان تصور کرد که قاعده اش متن است و قله هرم، محتوایی است که خود را بر این قاعده تحمیل میکند. ما در هر نقطه ای از ارتفاع این هرم، وقتی به قاعده نگاه می کنیم آن را به شکل خاص می بینیم. و در این سیر مسیر آسانسور به دست همان قله است. دکتر صفوی در مقاله «پیشنهادی در سبک شناسی ادب فارسی» درصدد اثبات این مساله برمی آید که آنچه تحت عنوان «سبک»مطرح می شود با توجه به دو فرآیند ترکیب و انتخاب می تواند به طبقه بندی دقیق تری از سبکهای سنتی نظم، شعر و نثر برسد و همچنین به اثبات این نکته که این عملکرد تنها به ادبیات محدود نمی شود و به لحاظ زمانی در معماری، خوشنویسی، قالی بافی و سایر هنرها نیزقابل مطالعه است و همسویی خاصی را نشان می دهد . دکتر صفوی این موضوع را به عبارتی دیگر چنین شرح می دهد که «زمانی که فرآیند ترکیب در ادبیات از بسامد وقوع بالاتری برخوردار است، همین فرآیند به عنوان مثال در معماری آن دوره نیز خود را می نمایاند.»
[ویرایش] آثار
[ویرایش] تألیف
- صفوی، ک. ۱۳۶۰. درآمدی بر زبانشناسی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- ـــــــــ. ۱۳۶۱. واژهنامهی زبانشناسی. تهران: نشر مجرد.
- ـــــــــ. ۱۳۶۷. نگاهی به پیشینهی زبان فارسی. تهران: نشر مرکز.
- ـــــــــ. ۱۳۷۱. هفت گفتار دربارهی ترجمه. تهران: نشر مرکز.
- ـــــــــ. ۱۳۷۱. از زبانشناسی به ادبیات.ج اول: نظم. تهران: نشر مرکز.
- ـــــــــ. ۱۳۸۰. گفتارهایی در زبانشناسی. تهران: نشر هرمس.
- ـــــــــ. ۱۳۸۰. درآمدی بر معنیشناسی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
- ـــــــــ. ۱۳۸۰. منطق در زبانشناسی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
- ـــــــــ. ۱۳۸۱. از زبانشناسی به ادبیات. ج دوم: شعر. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
- ـــــــــ. ۱۳۸۲. معنیشناسی کاربردی. تهران: نشر همشهری.
- ـــــــــ. ۱۳۸۴. فرهنگ توصیفی معنیشناسی. تهران: نشر فرهنگ معاصر.
- ـــــــــ. ۱۳۸۴. نگاهی به ادبیات از دیدگاه زبانشناسی. تهران: انتشارات انجمن شاعران ایران.
- ـــــــــ. ۱۳۸۴. زبانهای دنیا: چهار مقاله در زبانشناسی، تهران: انتشارات سعاد.
- ـــــــــ. ۱۳۸۵. آشنایی با نظامهای نوشتاری. تهران: نشر پژواک کیوان.
- ـــــــــ. ۱۳۸۵. آشنایی با معنیشناسی. تهران: نشر پژواک کیوان.
- ـــــــــ. ۱۳۸۵. آشنایی با تاریخ زبانهای ایران. تهران: نشر پژواک کیوان.
- ــــــــ.. ۱۳۸۵. آشنایی با تاریخ زبانشناسی. تهران: نشر پژواک کیوان.
- ــــــــ.. ۱۳۸۷. مبانی زبانشناسی. با همکاری احمد سمیعی، لطفالله یارمحمدی. تهران: سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی: وزارت آموزش و پرورش.
- ــــــــ.. ۱۳۸۷. استعاره از نگاهی دیگر، تهران: انجمن شاعران ایران.
- ـــــــــ. ۱۳۸۹. سرگردان در فلسفهی ادبیات. تهران: انجمن شاعران ایران.
[ویرایش] ترجمه
- بورگل، ی. ک. ۱۳۶۵. سه رساله دربارهی حافظ. کورش صفوی (مترجم). تهران: نشر مرکز.
- پالمر، ف. ر. ۱۳۶۶. نگاهی تازه به معنیشناسی. کورش صفوی (مترجم). تهران: نشر هرمس.
- گاور، آ. ۱۳۶۷. تاریخ خط. ترجمه عباس مخبر و کورش صفوی. تهران: نشر مرکز.
- یاکوبسن، ر. ۱۳۷۶. روندهای بنیادین در دانش زبان. کورش صفوی (مترجم). تهران: نشر هرمس.
- سوسور، ف. دو. ۱۳۷۷. دورهی زبانشناسی عمومی. کورش صفوی (مترجم). تهران: نشر هرمس.
- چامسکی، ن. ۱۳۷۶. زبان و ذهن. کورش صفوی (مترجم). تهران: نشر هرمس.
- تراکس، دیونوسیوس. ۱۳۷۷. فن دستور. کورش صفوی (مترجم). تهران: نشر هرمس.
- هیئت مؤلفان. ۱۳۷۸. زبانشناسی و ادبیات. کورش صفوی (مترجم). مجموعه مقالات دانش نامه ی فلسفه. تهران: نشر هرمس.
- هوسله، و. ۱۳۷۸. محفل فیلسوفان خاموش. کورش صفوی (مترجم). تهران: نشر هرمس.
- کالر، ج. ۱۳۷۹. فردینان دو سوسور. کورش صفوی (مترجم). تهران: نشر هرمس.
- چامسکی، ن. ۱۳۷۹. زبان و اندیشه. کورش صفوی (مترجم). تهران: نشر هرمس.
- گاردر، ی. ۱۳۷۹. دنیای سوفی. کورش صفوی (مترجم). نهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
- گوته، ی. و. ۱۳۷۹. دیوان غربی شرقی. کورش صفوی (مترجم). تهران: مرکز بینالمللی گفتگوی تمدنها.
- کالر، ج. ۱۳۸۸. بوطیقای ساختگرا. کورش صفوی (مترجم). تهران: مینوی خرد.
