کشت بافت

کشت بافت و سلول گیاهی به همراه روش‌های مهندسی ژنتیک از ارکان مهم فناوری زیستی به عنوان یکی از علوم پیشرفته دنیا به شمار می‌آیند. با علم به این موضوع که هر یک از سلول‌های گیاهی تمایز نیافته توانایی تبدیل شدن به گیاه کامل را دارند، دریچه‌ای تازه پیش روی دانشمندان و محققان علوم زیستی گشوده شد، به نحوی که در مقایسه با روش‌های اصلاح سنتی گیاهان، تسریع قابل ملاحظه‌ای در مدت زمان اجرای برنامه‌های اصلاحی به وجود آمد و امکان انجام تلاقی‌های بین جنسی را نیز فراهم نمود. علاوه بر این نگهداری ذخایر توارثی، تولید گیاهان عاری از ویروس و تولید گیاهان هاپلوئید از جمله کاربردهای مهم دیگر کشت بافت و سلول گیاهی می‌باشند. روش‌های کشت بافت مبتنی بر دو مرحله تمایززدایی و تمایزیابی است که انجام هر یک از این مراحل به شرایط خاصی نیاز دارد و باید در محیطی عاری از هرگونه آلودگی صورت پذیرد که گاه باعث افزایش هزینه تولید می‌شود. با این وجود مراکز تولیدی سالیانه میلیون‌ها نهال و گیاه مختلف را از طریق روش‌های ریزازدیادی به بازار عرضه می‌کنند و فرآورده‌های زیستی متعددی نیز با استفاده از روش‌های کشت بافت تولید می‌شوند.

روش‌های کشت بافت گیاهی

• کشت پینه
• کشت سوسپانسیون سلولی
• کشت پروتوپلاست
• کشت هاپلویید
• کشت جنین و اندام
• باززایی و ریز ازدیادی

مراحل کلیدی در کشت بافت

چهار مرحله کلیدی در کشت بافت شامل موارد ذیل است:

1. شناسایی و جداسازی ژن یا ژن‌های مورد نظر از موجود اصلی؛
2. درج ژن جدا شده در پلاسمید و تکثیر آن در باکتری (همسانه‌سازی)؛
3. وارد کردن ژن همسانه‌سازی شده به سلول‌های مورد نظر؛
4. انتخاب و پرورش سلول‌های تراریخت.

منابع

• کشت بافت گیاهی ترجمه آرش فروتن، ریحانه وادی دار