پایدارکننده افقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دم یک هواپیمای لوفت هانزا (ایرباس A380) در حال پرواز

پایدارکننده افقی که از آن به عنوان دم افقی هواپیما نیز یاد می شود، سطحی برا است که در انتهای هواپیما قرار گرفته است. یک هواپیما برای پرواز امن باید از نظر طولی متعادل باشد. معنی این حرف آن است که برآیندکل نیروهایی که به یک هواپیما واردمی شود نباید حول مرکز جرم آن، گشتاور ایجادکند. بدون وجود دم افقی، تنها با یک ترکیب خاص از سرعت و مرکزجرم هواپیما، تعادل هواپیما حفظ می شود. دم افقی یک نیروی متعادل کننده اعمال می کند که باعث می شود در صورت تغییر محل مرکزجرم و تغییر سرعت، هواپیما همچنان بتواند تعادل خود را حفظ کند. از آنجایی که دم افقی در فاصله به نسبت زیادی از مرکزجرم قرار دارد، مقدار کمی از نیروی برا نیز می تواند گشتاور بزرگی در مرکزجرم ایجاد کند. چنانچه هواپیمایی بال داشته یاشد ولی فاقد دم باشد، از نظر جانبی متعادل است و تنها از نظر طولی با ناپایداری مواجه می شود . یعنی هر آشوبی (از جمله تندباد) که تمایل به بالا بردن دماغه هواپیما داشته باشد، یک گشتاور بالابرنده دماغه ایجاد می کند که آن خود تمایل به بیشتر بالابردن دماغه خواهد داشت. با اضافه کردن دم به انتهای هواپیما، دم یک گشتاور پایین آورنده دماغه ایجادمی کند. لذا دم، خاصیت نامتعادل کنندگی بال را بی اثرمی کند و هواپیما را از نظر طولی متعادل می کند. یک هواپیمای متعادل، تحت تاثیر گشتاور حاصل از عملیات سرعت گیری یا ارتفاع گیری قرارنمی گیرد.

منبع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Stabilizer (aircraft)»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۲ مرداد ۱۳۹۰).