ورزا

تصویری از یک گاو نر در منطقه جنگلی بلیران شهرستان آمل در مازندران ایران.

تندیس میترا در حال قربانی کردن گاو نر، موزه بریتانیا لندن

ورزا، گاوی را گویند که زمین بدان شیار کنند، یعنی گاو ِزراعت. ورزا در زبان تالشی، مازندرانی و گیلکی به معنای گاو نر است، که به جای مانده از آیین میترایی است. چون در آیین میترایی ورزا به عنوان قربانی ذبح می‌شده است. همچنین تالشان نیز در مراسم‍های مختلف از ورزا یا گاو نر به عنوان قربانی استفاده می‌کنند.

ورزا جنگ

نوشتار اصلی: ورزا جنگ

ورزا جنگ، جنگی است که در شمال ایران بین گاوهای نر سازمان داده می‌شود. این مراسم هم اکنون تنها در استان‌های گیلان و مازندران اجرا می‌شود. اما درگذشته، این مراسم در همه ایران معمول بود و بخشی از سرگرمی جشن‌های محلی را تشکیل می‌داد.

در ادیان

در میتراییسم

میترا و وَرزا: این دیوارنگاره از مهرابه‌ای در ایتالیا است که صحنه قربانی کردن ورزا و دنباله فلکی ردا را نشان می‌دهد.

مهرپرستان در هنگامی که در مهرابه جمع می‌شدند ورزا را قربانی می‌کردند .گوشت این حیوان را کباب می‌کردند و خون آن را در جامی در زیر مهرابه می‌ریختند. این خون را با شیره هوم و شراب مخلوط می‌کردند و به آن آب حیات می‌گفتند. این آب مقدس را در جام‌های مخصوص به نام دوست‌کامی می‌ریختند و حاضران آن را به همراه کباب و نان می‌خوردند. سپس سرودهایی در سپاس از مهر می‌خواندند. در مهرابه ها شمع و آتش روشن می‌کردند که نماد مهر بود.

منبع

• • لغتنامه دهخدا، واژه: ورزا

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ورزا موجود است.