هانری لوفور

هانری لوفِوْر

شناسنامه
حیطه	فلسفه غربی
دوره	فلسفهٔ قرن بیستم
مکتب	مارکسیسم
علایق اصلی	زندگی روزمره • دیالکتیک • ازخودبیگانگی • رازوارگی • فضای اجتماعی • شهرنشینی • روستاییت • مدرنیته • ادبیات • تاریخ
ایده‌های چشمگیر	نقد زندگی روزمره • نظریهٔ اوقات • ریتم‌آنالیز
زادروز	۱۶ ژوئن ۱۹۰۱(۱۹۰۱-06-۱۶)
زادگاه	اژتمو، لاند، فرانسه
تاریخ مرگ	۲۹ ژوئن ۱۹۹۱ (۹۰ سال)
محل مرگ	ناوارنس، فرانسه
همسر(ها)	الیزه سرتو کارمون لوفور
فرزند(ها)	رولان ژان کارمون
متأثر از کارل مارکس • گئورگ ویلهلم فریدریش هگل • فریدریش نیچه • فریدریش انگلس • ولادیمیر لنین • رزا لوکزامبورگ • لئون تروتسکی • امیل دورکیم • ماکس وبر • مارتین هایدگر • زیگموند فروید • گاستون باشلار • رولان بارت • گی دوبور
اثرگذار بر گی دوبور • ژان بودریار • میشل دو سرتو • دیوید هاروی • رائول وانیگم • ادوارد سوجا • فردریک جیمسون

هانری لوفِوْر (به فرانسوی: Henri Lefebvre)‏ (زادهٔ ۱۶ ژوئن ۱۹۰۱ در اژتمو، لاند – درگذشتهٔ ۲۹ ژوئن ۱۹۹۱ در ناوارنس، فرانسه) جامعه‌شناس، روشن‌فکر مارکسیست و فیلسوف فرانسوی است. او بیشتر برای کارهایش روی دیالکتیک، مارکسیسم، زندگی روزمره، شهرها و فضاهای اجتماعی شناخته می‌شود. ابداع اصطلاح حق شهر از اوست.

زندگی

هانری لوفور در ۱۹۰۱ در جنوب فرانسه متولد شد. وی در منزلش در شهر قدیمی «ناوارنس» در سال ۱۹۹۱ درگذشت.

وی دانشگاه سوربن، در دهه ۱۹۲۰ درس خواند و جذب جنبش‌های آوانگارد آن زمان شد.

دیدگاه‌ها

لوفور در طول حیاتش مساعدت‌هایی به حیات روشنفکری جامعه فرانسه انجام داد. تحلیل لوفور از فضامندی و زندگی روزمره، بزرگ‌ترین دستاورد و میراث او برای نحلهٔ مارکسیستی بود.

این فیلسوف فرانسوی تقریباً نزدیک به یک قرن زندگی کرد و در این یک قرن، هم به عنوان فیلسوف، هم به عنوان جامعه‌شناس و هم نظریه‌پرداز حوزه‌های جغرافیا و امر شهر، تحلیل ریتم در زندگی، موسیقی و دیالکتیک مطرح بود.

هانری لوفور جزو معدود کسانی است که تا سال ۱۹۹۱ سال مرگش مارکسیست باقی‌ماند.

زندگی روزمره

هانری لوفبور با همراهی وضعیت‌گراها که جوان‌تر از خودش بودند، به نقد یکی از مهم‌ترین ارکان سرمایه‌داری در نیمهٔ دوم سدهٔ بیستم پرداخت: زندگی روزمره. زندگی روزمرهٔ مدرن و شهری یکی از فضاهایی بود که سیستم‌سازی سرمایه‌دار بر آن سیطره داشت. از این رو گاهی او را نظریه‌پرداز جنبش دانشجویی-کارگری مه ۱۹۶۸ فرانسه می‌دانند، که به نوعی شورش علیه بورژوازی پدران بود.

او به طور فزاینده‌ای در دهه ۱۹۶۰ و به‌ویژه در پی حوادث ۱۹۶۸ به اهمیت شرایط زندگی روزمره به مثابه مرکزیت در تکامل احساسات و سیاست‌های انقلابی واقف شد. تحلیل لوفور از فضامندی و زندگی روزمره، از برجسته‌ترین دستاورد او برای نحله مارکسیستی بود.

تحلیل فضا

لوفور دیالکتیک را بر اساس یکی از آموزه‌های کارل مارکس (یعنی زمین)، با افزودن عنصری مدرن‌تر معادل آن، یعنی فضا، از شکل دیا (دوتایی) به صورت تریا (سه‌تایی) در آورد؛ بنابراین، عنصر زمان و فضا–مکان را که هر دو از جمله مقوله‌های مطرح‌شده در سدهٔ بیستم‌اند، در روند دیالکتیک وارد کرد. مفسران از این نظریهٔ لوفور به عنوان (به فرانسوی: Tridialectics)‏ یاد می‌کنند.

تأثیر و تأثر

در دهه ۱۹۲۰ با سوررئالیست‌ها دمخور بود، یکی از دوستان او آندره برتون بود. همان زمان عضو حزب کمونیست نیز بوده‌است.

به عقیده برخی لوفور پدر معنوی جنبش آوانگارد ۶۸ بوده‌است.

بودریار یکی از شاگردان او بوده.

آثار

لوفور تا سال ۱۹۹۱ حدود ۷۰ کتاب نوشت.

منابع

• لوفور، هانری. تولید فضا. ترجمهٔ محمود عبدالله‌زاده، علی میرآخورلی. تهران: انتشارات مرکز مطالعات برنامه‌ریزی شهرداری تهران، ۱۳۹۱. شابک ‎۹۷۸-۶۰۰-۶۰۸۰-۰۱-۶. 
• عبدالله‌زاده، محمود. «فضای بزرگ لوفور». روزنامهٔ شرق، ۲۰ آذر ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۶ امرداد ۱۳۹۱. 
• تجلی، تانیا. «فیلسوف زندگی روزمره». روزنامهٔ شرق، ش. ۱۴۲۲ (چهارشنبه، ۳۰ آذر ۱۳۹۰). بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۶ امرداد ۱۳۹۱.