موآی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
موآی

موآی‌ها (به انگلیسی: Moai) مهم‌ترین مظهر فرهنگی جزیره ایستر هستند که ۲۸۸ تای آنها روی سکوهای عظیمی به نام «آهو» ایستاده‌اند.

فاصله این سکوها از هم حدود یک و نیم مایل است و یک نوار تقریباً سراسری به دور جزیره بوجود آورده اند. ۶۰۰ موآی دیگر که در مراحل مختلف تکامل هستند، در سرتاسر جزیره از جمله در معادن و کنار جاده‌های قدیمی و کنار ساحل پراکنده اند.

بسته به اندازه و وزن موآی‌ها، تخمین زده می‌شود که به ۵۰ تا ۱۵۰ نفر برای حمل آنها توسط غلطکهای چوبی یا سورتمه آن نیاز بوده است.برخی از موآی‌ها دارای کلاه یا تاجهای قرمز رنگی هستند که دلیل آن نامشخص است ولی برخی از باستان شناسان می‌گویند که اینگونه موآی‌ها مفهوم آیینی خاصی داشتند و یا شاید برای یک طایفه یا خانواده بخصوصی مقدس بوده اند.

مجسمه‌های عظیم یا موآی، در طی یک دوره کوتاه خلاقیت و به صورت خرسنگی کار شده است. بر طبق آخرین تحقیقات باستان شناسانی، ۸۸۷ مجسمه سنگی یکپارچه در موزه و در جزیره شناسایی شده اند. این مجسمه‌ها نیمتنه هستند و به «سرهای جزیره ایستر» مشهورند. برخی از مجسمه‌ها از زیر خاک بیرون آورده شده‌اند. زمان ساخت این مجسمه‌ها دقیقاً معلوم نیست و بین ۱۵۰۰-۱۷۰۰ و ۱۰۰۰-۱۵۰۰ میلادی حدس زده می شود.

تقریباً ۹۵٪ موآی‌ها از سنگ یا خاکستر آتشفشانی متراکم ساخته شده اند. در حال حاضر حدود ۵۰ مجسمه دوباره برپا شده‌اند.

بزرگ‌ترین مجسمه برپا شده، "Paro" نام دارد که تقریباً ۱۰ متر ارتفاع و ۷۵ تن وزن دارد. یک مجسمه نیمه تمام یافت شده که در صورت اتمام ۲۱ متر طول و ۲۷۰ تن وزن داشت. تقریباً تمام مجسمه‌ها از یک سبک خاص با سرهای بزرگ و بی تناسب پیروی کرده‌اند.

تاریخچه[ویرایش]

موآی جزیره ایستر یک شکل از مجسمه‌های غول پیکر است که در حاشیه شبه جزیره پولی‌نزی پراکنده شده‌اند. مجسمه‌های کامل شده به آهو (Ahu) (سکوهای انجام تشریفات) انتقال داده شده و سپس برپا شده‌اند. این مجسمه‌ها معمولاً یک استوانه سنگی قرمز رنگ بر روی سرشان دارند.

در سالهای ۱۷۲۲ و ۱۸۲۵ که این جزیره توسط راجوین و بلاسم بازدید شد تمام موآی‌هایی که ایستاده بودند، واژگون شده بودند. برخی از تاریخ دانان شفاهی واژگونی موآی ها را ناشی از اختلافات بین ساکنان جزیره می دانند در حالیکه عده ای دیگر واژگونی آنها را ناشی از زمین لرزه می دانند.

اگرچه این مجسمه‌ها به عنوان سرهای جزیره ایستر مشهورند، ولی در واقع اینها، تمام تنه هستند با سرهایی بزرگ‌تر از اندازه واقعی و نیمتنه ساده شده. موآی‌هایی که زیاد فرسوده نشده‌اند، طرحهایی را در پشت و کفل خود دارند که گروه باستان شناسی کاترین روتلج در سال ۱۹۲۵ کشف کرده‌اند که یک ارتباط فرهنگی بین این طرحها و خالکوبی هایی که تا نیم قرن پیش میان مردم این جزیره رایج بوده وجود داشته که توسط میسیونرها جلوی این خالکوبی ها کار گرفته شده است.

در سالهای اخیر، کشف شده که کاسه چشم‌های عمیق موآی برای نگهداری چشمهای مرجانی و مردمکهای شیشه آتشفشانی طراحی شده بود. سابقاً قطعه‌های شکسته مرجان سفید را وقتی کنار هم گذاشتند، تشکیل یک چشم را داد. نسخه چشمها ساخته شده و در برخی از مجسمه‌ها قرار داده شده. مجسمه‌ها توسط مهاجر نشینان پلی نزیایی جزیره ساخته شده.

موآی علاوه بر نمایانگر بودن اجداد و نیاکان، زمانیکه روی سکوی آهو برپا شدند، شاید به عنوان تجسم زندگی پر قدرت یا روسای گذشته بوده‌است. آنها همچنین نمادی از اجداد مهم گذشته هستند. زمانیکه تراشیدن مجسمه‌ها تمام می‌شد، به محل اصلیشان برده می‌شدند. کاملاً مشخص نیست که این کار چگونه انجام می‌شد، اما مطمئناً نیازمند نیروی انسانی، طناب، غلتک و همچنین راه‌های همواری که در سراسر جزیره وجود دارند، بوده است.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]