مناطق لک نشین
لَکستان نام تاریخی منطقه سکونت طوایف لک در غرب ایران، عمدتا در لرستان وایلام و کرمانشاه و همدان است.[نیازمند منبع]
محتویات |
زبان لکی [ویرایش]
لکی گویش طوایف لَک است. زبان لکی از زبانهای ایرانی شاخه شمال غربی است. زبانشناسان لکی را در شاخه زبانهای کردی از شاخه زبانهای ایرانیتبار غربی قرار دادهاند.[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹] حدود یکونیم میلیون نفر شامل یک میلیون نفر با زبان مادری (۲۰۰۲) به این زبان سخن میگویند.[۱۰]
محل زندگی لک زبانان در غرب ایران [ویرایش]
سکونتگاه اصلی لکها شرق و شمال و غرب لرستان، جنوب غربی و غرب استان همدان، شرق استان کرمانشاه و شرق و جنوب استان ایلام است. لکها بیشتر در شهرهای، الشتر، نورآباد، کوهدشت، هرسین، کنگاور، صحنه، شیروان، چرداول، درهشهر، آبدانان، تویسرکان، نهاوند، کرمانشاه و خرمآباد و همدان ساکنند. در غرب ایران لکها را فیلی نیز میخوانند. حوزه گسترش گویش لکی عبارت است از:[۱۱]
۱- بخش بیراوند (بخش چغلوندی یا هرو) در شرق لرستان. و شورکات و چرا در شهرستان ملایر و فیروزاباد نهاوند
۲- شهرستان سلسله یا الشتر در شمال شرقی لرستان.
۳- شهرستان دلفان یا نورآباد در شمال غربی لرستان، بخش کاکاوند و دلفان.
۴- شهرستان کوهدشت در غرب لرستان، بخش کونانی با طایفههایی همچون اتیوند، اولادقباد، و بخش رومشگان با طوایف امرایی و پادروند. و طوایف آزادبخت، گراوند و شاهیونددر بخشهای دیگر
۵- شرق استان کرمانشاه در مناطق کنگاور، صحنه، هرسین.
۶- ایلام در دینور و دره شهر و ابدانان و چم کبود و هلیلان و زردلان
۷- بخشهایی دیگر از طوایف لک در کردستان عراق، کرکوک و خانقین سکونت دارند. در کردستان عراق تعداد گویشوران لک بیشتر از ایران است.[۱۲]
آثار باستانی [ویرایش]
آثار باستانی ارزشمندی در مناطق لک نشین یافت شدهاست. غار کلماکره در کوهدشت و تپههای باباجان و گندمبان در دلفان و تپهٔ گریران در الشتر. بیشتر مفرغهایی که به مفرغهای لرستان معرفند از کاوشگاههای باستانشناختی منطقه هستند.
جستارهای وابسته [ویرایش]
پاورقی [ویرایش]
- ↑ دایره المعارف بزرگ اسلامی، جلد دهم، تهران ۱۳۸۰، ص. ۵۴۸-۵۴۹
- ↑ Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) 2000,.
- ↑ Rüdiger Schmitt (Hg.): Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden (Reichert) 1989,
- ↑ ethnologue: Laki
- ↑ Britannica Online Encyclopedia: Kurdish language
- ↑ آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. انتشارات پرسمان. ۱۳۸۲
- ↑ ethnologue: Laki
- ↑ زبانها و گویشهای ایران. منبع: کتاب تاریخ زبان فارسی نویسنده: دکتر پرویز ناتل خانلری
- ↑ فرهنگ کردی کرمانشاهی، علی اشرف درویشیان، (کردی به فارسی)، نشر سهند، تهران، ۱۳۷۵
- ↑ ethnologue: Laki
- ↑ آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. ا نتشارات پرسمان. ۱۳۸۲
- ↑ آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. ا نتشارات پرسمان. ۱۳۸۲