سوشیونیکز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دیاگرام روابط بین هشت عنصر اطلاعاتی در سوشیونیکز.

سوشیونیکز (Socionics)، در روانشناسی و جامعه‌شناسی، یک تئوری پردازش داده‌ها و تیپ شخصیتی است که با مدل داده روانی خود (آنرا با نام مدل آ می‌شناسند) و نیز مدل سازگاری میان افراد متمایز می‌شود. این روش با به هم پیوستن کارهای کارل یونگ در تیپ شخصیت و تئوری متابولیسم اطلاعات اثر آنتونی کپینسکی بوجود آمده‌است.

سوشیونیکز در سال‌های دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، بدست آوشرا آکوستیناویچیوت، محقق، روانشناس، جامعه‌شناس و اقتصاددان لیتوانیایی ارایه شد. او نام سوشیونیکز را از واژه جامعه (Society) برگرفت زیرا اعتقاد داشت که هر تیپ شخصیتی هدفی مجزا در جامعه دارد که با سوشیونیکز می‌توان آنرا بیان کرد.

ایده مرکزی سوشیونیکز این است که اطلاعات را می‌توان بطور شهودی به هشت دسته تقسیم کرد که جنبه‌های اطلاعات یا عناصر اطلاعات نامیده می‌شوند.

۱۶ گونه شخصیتی[ویرایش]

سوشیونیکز افراد را به ۱۶ گونه شخصیتی دسته‌بندی می‌کند. جدول زیر این ۱۶ گونه را به همراه نام‌های معمول آن‌ها نشان داده است.

دو تابع اول نام رسمی کد چهارحرفی سوشیونیکز کد چهارحرفی ام‌بی‌تی‌آی نقش اجتماعی نمونه شخصیتی
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Si.svg Logical Sensory Extrovert (LSE) ESTj ESTJ Administrator / Director استیرلیتز
Socionics symbol Te.svg Socionics symbol Ni.svg Logical Intuitive Extrovert (LIE) ENTj ENTJ Enterpriser / Pioneer جک لندن
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Si.svg Ethical Sensory Extrovert (ESE) ESFj ESFJ Bonvivant / Enthusiast ویکتور هوگو
Socionics symbol Fe.svg Socionics symbol Ni.svg Ethical Intuitive Extrovert (EIE) ENFj ENFJ Mentor / Actor هملت
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Ti.svg Sensory Logical Extrovert (SLE) ESTp ESTP Legionnaire / Conqueror گئورگی ژوکوف
Socionics symbol Se.svg Socionics symbol Fi.svg Sensory Ethical Extrovert (SEE) ESFp ESFP Politician / Ambassador ژولیوس سزار
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Ti.svg Intuitive Logical Extrovert (ILE) ENTp ENTP Seeker / Inventor دن کیشوت
Socionics symbol Ne.svg Socionics symbol Fi.svg Intuitive Ethical Extrovert (IEE) ENFp ENFP Psychologist / Reporter توماس هنری هاکسلی
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Se.svg Logical Sensory Introvert (LSI) ISTj ISTP Inspector / Pragmatist ماکسیم گورکی
Socionics symbol Ti.svg Socionics symbol Ne.svg Logical Intuitive Introvert (LII) INTj INTP Critic / Analyst ماکسیمیلیان روبسپیر
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Se.svg Ethical Sensory Introvert (ESI) ISFj ISFP Guardian / Conservator تئودور درایزر
Socionics symbol Fi.svg Socionics symbol Ne.svg Ethical Intuitive Introvert (EII) INFj INFP Humanist / Empath فیودور داستایفسکی
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Te.svg Sensory Logical Introvert (SLI) ISTp ISTJ Crafter / Mechanic ژان گابن
Socionics symbol Si.svg Socionics symbol Fe.svg Sensory Ethical Introvert (SEI) ISFp ISFJ Mediator / Peacemaker الکساندر دوما (پدر)
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Te.svg Intuitive Logical Introvert (ILI) INTp INTJ Strategist / Mastermind انوره دو بالزاک
Socionics symbol Ni.svg Socionics symbol Fe.svg Intuitive Ethical Introvert (IEI) INFp INFJ Lyricist / Romantic سرگئی یسنین

روابط[ویرایش]

نحوه تبادل اطلاعات بین گونه‌ها را روابط میان‌شخصیتی می‌نامد که هرکدام مزایا و معایب خود را دارند اما بهترین آنها برای روابط طولانی‌مدت رابطه همزادی (Duality) است. در کل ۱۶ رابطه معادل برای ۱۶ گونه شخصیتی وجود دارد. در جدول زیر رابطه میان گونه‌های شخصیتی را می‌بینید.

جدول روابط میان‌شخصیتی
ILE SEI ESE LII EIE LSI SLE IEI SEE ILI LIE ESI LSE EII IEE SLI
ILE Id Du Ac Mr Rq+ Sv+ Cp Mg Se Ex QI Cf Rq- Sv- Cg Sd
SEI Du Id Mr Ac Sv+ Rq+ Mg Cp Ex Se Cf QI Sv- Rq- Sd Cg
ESE Ac Mr Id Du Cg Sd Rq- Sv- QI Cf Se Ex Cp Mg Rq+ Sv+
LII Mr Ac Du Id Sd Cg Sv- Rq- Cf QI Ex Se Mg Cp Sv+ Rq+
EIE Rq- Sv- Cg Sd Id Du Ac Mr Rq+ Sv+ Cp Mg Se Ex QI Cf
LSI Sv- Rq- Sd Cg Du Id Mr Ac Sv+ Rq+ Mg Cp Ex Se Cf QI
SLE Cp Mg Rq+ Sv+ Ac Mr Id Du Cg Sd Rq- Sv- QI Cf Se Ex
IEI Mg Cp Sv+ Rq+ Mr Ac Du Id Sd Cg Sv- Rq- Cf QI Ex Se
SEE Se Ex QI Cf Rq- Sv- Cg Sd Id Du Ac Mr Rq+ Sv+ Cp Mg
ILI Ex Se Cf QI Sv- Rq- Sd Cg Du Id Mr Ac Sv+ Rq+ Mg Cp
LIE QI Cf Se Ex Cp Mg Rq+ Sv+ Ac Mr Id Du Cg Sd Rq- Sv-
ESI Cf QI Ex Se Mg Cp Sv+ Rq+ Mr Ac Du Id Sd Cg Sv- Rq-
LSE Rq+ Sv+ Cp Mg Se Ex QI Cf Rq- Sv- Cg Sd Id Du Ac Mr
EII Sv+ Rq+ Mg Cp Ex Se Cf QI Sv- Rq- Sd Cg Du Id Mr Ac
IEE Cg Sd Rq- Sv- QI Cf Se Ex Cp Mg Rq+ Sv+ Ac Mr Id Du
SLI Sd Cg Sv- Rq- Cf QI Ex Se Mg Cp Sv+ Rq+ Mr Ac Du Id

کلید:

Du:همزادی؛ Ac:فعال‌سازی. Sd:نیمه‌همزادی؛ Mg:وهم؛ Mr:آینه؛ Id:هویت؛ Cp:همکاری؛ Cg:تجانس؛ QI:شبه‌هویت؛ Ex:خفه‌کردن؛ Se:ابرنفس؛ Cf:برخورد؛ Rq+:درخواست‌کننده؛ Rq-:گیرنده درخواست؛ Sv+:ناظر؛ Sv-:تحت‌نظارت؛

همزادی (Du)[ویرایش]

مفهومی پایه‌ای در سوشیونیکز است. روابط همزادی بر پایه حمایت و سود متقابل دو گونه شخصیتی است و معمولاً بین رابطه برای دوستی، صمیمیت و ازدواج به حساب می‌آید. همزادهای دوگانه چنین هستند:

LSE Socionics symbol Te.svgSocionics symbol Si.svg Socionics symbol Fi.svgSocionics symbol Ne.svg EII
LIE Socionics symbol Te.svgSocionics symbol Ni.svg Socionics symbol Fi.svgSocionics symbol Se.svg ESI
ESE Socionics symbol Fe.svgSocionics symbol Si.svg Socionics symbol Ti.svgSocionics symbol Ne.svg LII
EIE Socionics symbol Fe.svgSocionics symbol Ni.svg Socionics symbol Ti.svgSocionics symbol Se.svg LSI
SLE Socionics symbol Se.svgSocionics symbol Ti.svg Socionics symbol Ni.svgSocionics symbol Fe.svg IEI
SEE Socionics symbol Se.svgSocionics symbol Fi.svg Socionics symbol Ni.svgSocionics symbol Te.svg ILI
ILE Socionics symbol Ne.svgSocionics symbol Ti.svg Socionics symbol Si.svgSocionics symbol Fe.svg SEI
IEE Socionics symbol Ne.svgSocionics symbol Fi.svg Socionics symbol Si.svgSocionics symbol Te.svg SLI

فعال‌سازی (Ac)[ویرایش]

فعال‌سازی (Activation) رابطه‌ای است که بین دو عضو یک چهارتایی مشابه رخ می‌دهد که در درون‌گرایی یا برون‌گرایی با یکدیگر مشابه هستند. این رابطه می‌تواند شبیه رابطه همزادی باشد اما قدرت آن از همزادی کمتر است.

نیمه‌همزادی (Sd)[ویرایش]

نیمه‌همزادی (Semi-duality) شبیه رابطه همزادی است که در آن یک گونه تابع هدایتی دارد که تابع همزادگردی (۵اُم) گونه دیگر را ارضا می‌کند.

وهم (Mg)[ویرایش]

وهم (Mirage) رابطه‌ای است که در آن دو گونه می‌توانند به هم نزدیک شده و آسان شروع شود چون هر دو می‌توانند به خوبی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و در تفکر، احساس، دریافت یا شهود با هم مشترک هستند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Socionics»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۲ آذر ۱۳۹۲).

پیوند به بیرون[ویرایش]