سزامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۲°۰۶′۳۶″ شمالی ۳۵°۴۴′۱۲″ شرقی / ۳۲.۱۰۹۹۸۷° شمالی ۳۵.۷۳۶۶۷۹° شرقی / 32.109987; 35.736679 پروژه سزامی یک شتابگر سینکروترون است که احتمالا تا سال ۲۰۱۴ با همکاری ۱۴ کشور در اردن راه اندازی خواهد شد.[۱] پروژه سزامی پروژه‌ای منطقه‌ای است که در سال ۱۳۷۸ توسط سازمان علمی آموزشی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) پایه گذاری شد. این مرکز سپس در سال ۱۳۸۲ به یک مرکز مستقل تبدیل شد. ایده این مرکز توسط یک دانشمند آلمانی بنام آدولف ووس و یک دانشمند امریکایی با نام هرمان وینیک ارایه شد. در صورت پیشرفت پروژه در آینده این مرکز می‌تواند به عنوان اولین مرکز تولید کننده نور سینکروترون برای تحقیقات و آزمایشات در خاورمیانه به مرکز پایه علوم و صنعت شتابدهنده تبدیل شود. کشورهای مصر، اردن، اسراییل، فلسطین، ترکیه، بحرین، قبرس، ایران و پاکستان اعضای فعلی این مرکز هستند. محل استقرار ماشین سینکروترون و مرکز در شهر الان در شمال غربی امان پایتخت اردن قرار دارد. این ماشین شامل یک رینگ حلقوی ۲٫۵ گیگا الکترون ولتی و محیط حلقه ۱۳۳٫۲ متر است. حداکثر جریان قابل ذخیره در این ماشین ۴۰۰ میلی آمپر است.

تاریخچه و افراد[ویرایش]

  • کشور ایران در کنار ارمنستان و اردن در سال ۱۹۹۹ بعنوان نامزد مکان نصب این پروژه سینکروترون خاورمیانه مطرح شد ولی در نهایت کشور اردن موفق به دریافت این امتیاز شد. این در حالی بود که دوسال بعد ارمنستان شروع به ساخت سینکروترون ملی خود کرد. ایران نیز بعد از ۱۰ سال مطالعات اولیه ساخت سینکروترون ملی را آغاز کرد.
  • کشور ایران از اعضای موسس این پروژه در سال ۱۹۹۹ بود و در سال ۲۰۰۷ با تصویب دولت و مجلس رسما به عضویت این طرح علمی در آمد.
  • اولین مسئول آموزش این پروژه رضا منصوری استاد فیزیک ایرانی است که در سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳ معاون پژوهش وزارت علوم دولت ایران بود.
  • این پروژه قرار بود در سال ۲۰۱۴ بطور کامل راه اندازی شود، ولی با خروج رییس فنی ایتالیایی با نام گاییتانو وینولا و نیز دو تن از متخصصین ایرانی در طراحی این پروژه منطقه‌ای با نامهای سعادت ورناصری و آرش کفتوسیان در کنار کاهش کمکهای اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۰ احتمال موفقیت پروژه بطور چشمگیری کاهش یافته‌است. طبق شواهد موجود کشورهای ترکیه، پاکستان در سال ۲۰۱۱ از این طرح خارج خواهند شد. عدم پیشرفت و نبود دانش فنی کافی در این پروژه از دلایل ذکر شده کشور ترکیه در عدم همکاری و پرداخت کمک مالی به این طرح است. کشور ایران بدلیل تحریمهای بین المللی تمایل فراوانی به عضویت و همکاری فعال با این پروژه دارد.
  • مسئول فعلی آموزش این طرح منطقه‌ای جواد رحیقی استاد ایرانی فیزیک است.
  • رییس اجرایی این پروژه خالد توکان، رییس شورای انرژی اتمی کشور اردن است.
  • دکتر مسعود علی‌محمدی و دکتر مجید شهریاری، دو دانشمند ایرانی عضو سزامی، در سال ۲۰۱۰ در دو حمله‌ی تروریستی در ایران کشته شدند. شواهدی وجود دارد که آن‌ها توسط موساد اسرائیل کشته شده‌اند.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]