سرور وب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تصویری از اولین سرور وب دنیا

کارساز وب،[۱] سرور وب یا وب سرور (به انگلیسی: web serverسامانه‌ای است که توانایی پاسخگوئی به مرورگر وب و ارسال صفحه درخواستی مرورگر را داراست. صفحات وب بر پایه یک ساختار مشخص و با یک نام یگانه بر روی سرور وب قرار می‌گیرند. بر روی یک سرور وب امکان قرار گرفتن صفحات متعدد و با ساختارهای جداگانه وجود دارد.

اصلی‌ترین وظیفه یک وب سرور ارائه صفحات وب به کاربران است. این بدان معناست که صفحه‌های اچ‌تی‌ام‌ال همراه با هر نوع مطالب اضافی‌ای چون: تصاویر، شیوه نامه‌ها و جاوا اسکریپت‌ها شامل شود.

کاربر که معمولاً یک مرورگر وب یا خزنده وب ارتباط اولیه را با ارسال درخواست منبع خاصی با استفاده از اچ‌تی‌تی‌پی (به انگلیسی: HTTP) ارسال می‌کند و سرور درخواست کاربر را با محتوای منبع یا پیام خطایی که قادر به انجام دادن آن نیست، پاسخ می‌دهد.

در واقع به دو معنی است:

  1. یک برنامه کامپیوتری است که مسئول قبول کردن درخواست‌های http از کارخواهان است که همان مرورگرهای وب هستند و پاسخ‌ها را به همراه یک سری اطلاعات به آنها پست می‌کنند. این پاسخ‌ها همان صفحات Html هستند.بطور مثال اگر در صفحه مرور گرتان آدرس http://fa.wikipedia.org/index.php را وارد کنید، یک درخواست به دامنه‌ای که نامش fa.wikipedia.org است، فرستاده می‌شود. آنگاه سرور صفحه index.php را برای شما میفرستد.
  2. یک کامپیوتراست که یک برنامهٔ کامیپوتری را اجرا می‌کند و کارایی اش همانند مطالبی است که دربالا گفته شد.

هر کامپیوتری می‌تواند با نصب نرم‌افزار وب‌سرور، به سرور وب تبدیل شود.

ویژگی‌های مشترک[ویرایش]

در عمل بسیاری از سرورهای وب، ویژگی‌های زیر را نیز پیاده‌سازی می‌کنند:

  • شناسایی: درخواست شناسایی اختیاری قبل از اجازه دسترسی به انواع منابع
  • نه تنها مفاهیم استاتیک (مفاهیم فایلی که بر روی سیستم فایلی وجود دارد) بلکه مفاهیم داینامیک را با یک یا چند ساختار نیز مانند SSI, CGI, SCGI,FastCGI,JSP,PHP,ASP,ASP.NET اداره می‌کند.
  • پشتیبانی از HTTPS تا به کاربران اجازه دهد اتصالات مطمئنی به سرور را بر روی پورت 443 به جای 80 برقرار کنند.
  • فشرده سازی مطالب تا بتوان از حجم پاسخها کم کرد. (توسط کد سازی GZIP)
  • پشتیبانی از فایلهای بزرگ تا بتواند فایلهای بزرگ‌تر از 2 گیگا بایت را سرویس دهی کند.
  • کنترل کردن پهنای باند : تا سرعت پاسخها را محدود کند و شبکه را پر ازدحام نکند و قادر باشد تعداد بیشتری کارخواه را سرویس دهی کند.

سرورهای اینترنتی[ویرایش]

آپاچی[ویرایش]

نوشتار اصلی: کارساز اچ‌تی‌تی‌پی آپاچی

این سرور وب در توسعه و همگانی شدن وب جهانی نقش بسیار مهمی داشته‌است. این سرور وب که به زبان C نوشته شده‌است دارای قابلیت cross- platform بوده و بر روی ماشین‌های مختلف قابل اجرا میباشد. دلیل انتخاب این اسم برای این سرور وب را نیز دو مورد ذکر کرده‌اند اول اینکه به یکی از قبایل قدیمی بومی آمریکا که به خاطر مقاومت و مهارت در ساخت ابزار آلات جنگی مشهور میباشند احترام گذاشته شود و ثانیاً به این دلیل که (Root)ریشه پروژه به صورت یک سری پچ (Patch)میباشد. این سرور وب در یک گروه و به صورت کد باز (open source) گسترش یافت و از سال 1996 به عنوان محبوب‌ترین سرور وب برای HTTP در وب جهانی شناخته شده بود ولی در سال 2005 میدان مبارزه را به IIS مایکروسافت باخت و در حال حاضر نزدیک به 49 % بازار سرورهای وب جهان را به خود اختصاص داده‌است همچنین MAC OS آن را به عنوان سرور وب اصلی در پشتیبانی از WEB OBJECT خود برگزیده‌است. این سرور وب دارای پودمان‌های امنیتی بسیار خوبی از جمله mod_access، mod_auth، mod_digest می‌باشد. آپاچی برای میزبانی هر دو نوع وب ایستا و وب پویا مناسب است.

IIS[ویرایش]

سرور وبی است که ارائه دهنده آن شرکت مایکروسافت می‌باشد و آخرین نسخه آن IIS 8 است که برای سیستم عامل های Widows Server 2012 و Windows 8 طراحی شده است. در واقع IIS مجموعه‌ای از سرویس‌های اینترنتی است که بصورت یکجا نمایش داده شده‌است. طبق آخرین آماری که منتشر شد بعد از سرور وب آپاچی بیشترین محبوبیت را بین کاربران داشته‌است و هم اکنون نزدیک به 36% بازار سرورهای وب جهان را در اختیار دارد. پلت فرمی که این سرور وب پشتیبانی می‌کند مایکروسافت ویندوز می‌باشد و در محیط‌های دیگر کار نمی‌کند.

NGINX[ویرایش]

سرور وبی است که ارائه دهنده آن شرکت NginX می‌باشد.

مقایسه عملکردهای امنیتی سرورهای وب Apache و IIS[ویرایش]

قابلیت آپاچی IIS
ورود امن بله بله
SSL بله بله
Basic Authentication بله بله
Digest Authentication بله بله
LDAP Authentication بله بله
Passport Authentication بله نه
Active Directory Authentication بله فقط با ماژول های third-party

ترجمه مسیر[ویرایش]

سرور وب می‌توانند کامپوننت مسیر url را نگاشت کنند به:

1- منابع فایل سیستم محلی (برای درخواست‌های ایستا)

2- نام برنامه داخلی یا خارجی(برای درخواست‌های پویا)

برای مثال کاربر آدرس زیر را درخواست می‌کند :http://www.example.com/path/file.html مرورگر وب کاربر آنرا به یک اتصال به http://www.example.com با درخواست http 1.1 ترجمه می‌کند: GET/path/file.html.php HTTP/1.1 HOST: www.example.com سرور وب بر روی www.example.com، مسیر درخواستی را به آدرس مسیر اصلی اضافه می‌کند. آنگاه سرور وب اگر فایل وجود داشته باشد آنرا خوانده و پاسخ را که مجموعه‌ای از مطالب فایل است به عنوان پاسخ میفرستد.

سهم استفاده در بازار[ویرایش]

در زیر لیستی از نرم‌افزارهای سرور وب داده شده‌است که در برآورد Netcraft در ژانویه ۲۰۰۹ منتشر شده‌است

فروشنده محصول وب سایتهای میزبانی شده درصد
بنیاد نرم‌افزار آپاچی وب‌سرور آپاچی ۹۶٬۵۳۱٬۰۳۳ ۵۲٫۰۵٪
مایکروسافت IIS ۶۱٬۰۲۳٬۴۷۴ ۳۲٫۹۰٪
گوگل GWS ۹٬۸۶۴٬۳۰۳ ۵٫۳۲٪
انجین‌اکس انجین‌اکس ۳٬۴۶۲٬۵۵۱ ۱٫۸۷٪
lighttpd lighttpd ۲٬۹۸۹٬۴۱۶ ۱٫۶۱٪
Oversee Oversee ۱٬۸۴۷٬۰۳۹ ۱٫۰۰٪
دیگر - ۹٬۷۵۶٬۶۵۰ ۵٫۲۶٪
مجموع - ۱۸۵٬۴۷۴٬۴۶۶ ۱۰۰٫۰۰٪

منابع[ویرایش]

  1. کارساز و وب واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای Server و Web در انگلیسی هستند. «واژه‌نامه مرجع برای ترجمه محیط لینوکس». شورای عالی انفورماتیک. بازبینی‌شده در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۱. 
  • Web server در ویکی‌پدیای انگلیسی