درگاه:جنگ جهانی دوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

درگاه جنگ جهانی دوم

از سمت چپ-بالا (در جهت عقربه‌های ساعت): نیروهای اتحادیه کشورهای همسود در کویر؛ زنده‌به‌گور شدن چند چینی توسط سربازان ژاپنی؛ حمله‌های زمستانی نیروهای زرهی شوروی؛ هواپیماهای ژاپنی آماده برخاستن از باند ناو هواپیمابر؛ نبرد سربازان ارتش سرخ شوروی در برلین؛ مورد حمله واقع‌شدن زیردریایی آلمانها.

جنگ جهانی دوم، جنگی فراگیر بین سپتامبر ۱۹۳۹ تا اوت ۱۹۴۵ بود. این جنگ بسیاری از کشورهای جهان را درگیر کرد تا جایی که دو دسته از کشورهای مختلف به نام‌های متّحدین و متّفقین به وجود آمد. این گسترده‌ترین جنگ جهان است که در آن بیش از ۱۰۰ میلیون نفر جنگیدند. در طول این جنگ کشورهای مختلف تمام توان اقتصادی و علمی خود را بر محور ساخت تسلیحات جنگی متمرکز کردند. این جنگ همچنین باعث کشتارهای جمعی از جمله هولوکاست و بمباران هسته‌ای هیروشیما و ناکازاکی شد. در طول جنگ جهانی دوم بیش از ۷۰ میلیون نفر کشته شدند که این آمار خونین‌ترین درگیری انسان در طول تاریخ بشریت است.
اگر چه ژاپن تهاجم خود به چین را از سال ۱۹۳۷ آغاز کرد اما به طور کلی حمله آلمان نازی به لهستان در سال ۱۹۳۹ تاریخ شروع جنگ جهانی دوم گفته می‌شود. درگیری بین دو کشور آلمان و لهستان باعث مداخله فرانسه و بریتانیا و فراگیر شدن جنگ در اروپا شد. در طول جنگ اروپا آلمان نازی موفق شد بخش عمده‌ای از این قاره را ضمیمه خاک خود کند اما در این بین توافق‌نامه‌ای میان آلمان نازی و شوروی منعقد شد. شکسته شدن این توافق‌نامه روند جنگ را به ضرر آلمان تغییر داد. در سال ۱۹۴۲ متحدین شمال آفریقا را از دست دادند، روند این شکست‌ها در سال ۱۹۴۳ و حمله متفقین به شرق اروپا و ایتالیا ادامه یافت. از سوی دیگر ایالات متحده در جبهه آسیا به موفقیت‌هایی دست یافت و این روند باعث عقب نشینی نیروهای متحد گردید.
جنگ در اروپا در ۸ می۱۹۴۵ و در ژاپن در ۱۵ اوت ۱۹۴۵ پایان یافت. نتیجه نهایی جنگ جهانی دوم پیروزی متفقین بود اما پیامدهای این جنگ تغییرات بسیاری در پی داشت از جمله تشکیل سازمان ملل متحد که نقش عمده‌ای در جلوگیری از مناقشات بین کشورها بر عهده دارد. دو کشور ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به عنوان ابر قدرت‌های نو ظهور نقش عمده‌ای در تصمیم‌گیری‌های جهانی داشتند. بسیاری از کشورهای آسیب دیده در جنگ به خصوص در اروپا، بهبود روابط دوجانبه و بازسازی را در پیش گرفتند.

مقاله منتخب

Tehran Conference, 1943.jpg

کنفرانس تهران با شرکت چرچیل، روزولت و استالین از ۶ تا ۹ آذرماه ۱۳۲۲ (۲۸ نوامبر تا اول دسامبر ۱۹۴۳) به صورت سرّی در سفارت شوروی در تهران، پایتخت ایران برگزار شد.

این کنفرانس در پی کنفرانس قاهره و پیش از کنفرانس‌های پتسدام و یالتا برگزار شد. هدف کلّی همهٔ این کنفرانس‌ها توافق در مورد چهرهٔ جهان پس از پایان جنگ جهانی دوم بود.

مسایل اصلی که به نتیجه رسید شامل تاریخ و ابعاد پیاده شدن نیروهای بریتانیایی و آمریکایی در فرانسه و حمله تهاجمی نیروهای روسی در ارتباط با آن، منابع اختصاص یافته به جبهه‌های ایتالیا، بالکان و برمه که چرچیل نمی‌خواست مورد غفلت قرارگیرند، بود.

مهم‌ترین توافقی که در این کنفرانس به‌دست آمد، در مورد گشایش جبهه دوم در غرب اروپا بود. در خلال این کنفرانس در روز ۲۹ نوامبر، چرچیل به جهت شجاعت و دلاوری نیروهای ارتش شوروی در پاسداری از شهر استراتژیک استالینگراد، یک شمشیر را که به شمشیر استالینگراد شهرت یافت به استالین اهدا کرد. این کنفرانس از این جهت سری بود که آلمانها در صدد ترور رهبران سه کشور درگیر در جبهه مقابل متحدین بودند. هیتلر خود به یک افسر آلمانی به نام سرهنگ کنراد زینر ماموریت ترور را واگذار کرد. نام این عملیات را هم آلمان ها عملیات پرش بلند نام نهادند(شرح این عملیات در کتابی با نام عملیات پرش بلند تدوین شده است).
ادامه...

جنگ افزارها

Scharnhorst-2-A503-FM30-50.jpg

شارن‌هورست (به آلمانی: Scharnhorst) یک کشتی جنگی آلمانی در طول جنگ جهانی دوم بود که در برخی منابع رزم‌ناو و در برخی دیگر نبردناو طبقه بندی شده است. آتش بار اصلی شارن هورست نه توپ ۲۸۰ میلی متری در برجک های سه تایی بود.

این کشتی در در آوریل ۱۹۳۴ و در ویلهلمزهاون شروع به ساخت شد و در اکتبر ۱۹۳۶ به آب انداخته شد. طراحی شارنهورست و کشتی خواهرش گنیزنو (Gneisenau) بر اساس مدل کشتیهای ماکنزن تکمیل نشده از جنگ جهانی دوم بود. تا سال ۱۹۴۲ این دو کشتی در یک گروه جنگی واحد خدمت می‌کردند اما بعدها و در طی «کانال دش» در فوریه همان سال شارنهورست در حین حرکت میان برست و کیِل دو بار مورد اصابت مین قرار گرفت و پس از آن این دو کشتی جداگانه فعالیت می‌کردند. در ۱۹۴۳ پس از تعمیرات همراه با کشتی پرنس‌ائوگان به نروژ اعزام شد. این دو همراه با رزم‌ناو تیرپیتز و کشتی سنگین در آلتنیورد خدمت کردند. در سپتامبر ۱۹۴۳ شارنهورست و تیرپیتز قرارگاههای ساحلی در اسپیتزبرگن را بمباران کردند.
ادامه...

نبرد منتخب

Bundesarchiv Bild 183-R77767, Berlin, Rotarmisten Unter den Linden.jpg

نبرد برلین آخرین تهاجم بزرگ در جبهه اروپایی جنگ جهانی دوم بود و این عملیات استراتژیک به عهده ارتش شوروی گذاشته شده بود. در روز ۱۶ ژانویه ۱۹۴۵ ارتش سرخ در نتیجه عملیات ویستولا-اودر (به انگلیسی: Vistula-oder) به جبهه آلمان هجوم برد و در جبهه‌های پروس شرقی، سایلژای شمالی و جنوبی، پومرانیای شرقی با سرعت زیاد ۳۰-۴۰ کیلومتر در روز به سوی غرب پیش میرفت که به فاصله ۶۰ کیلومتر از شرق برلین در امتداد رودخانه اودر موقتاً توقف کرد. در طول نبرد، دو جبهه شوروی از جنوب و شرق به برلین حمله کردند در حالیکه بخش سوم ارتش شوروی در حال قلع و قمع نیروهای آلمانی در شرق برلین بود. نبرد در برلین از اواخر روز ۲۰ آوریل ۱۹۴۵ تا صبح ۲ می ادامه داشت که یکی از خونبارترین نبردهای تاریخ بشمار میرود.

اولین تدارکات دفاعی در دامنه‌های برلین در ۲۰ مارس شروع شد، هنگامی که فرمانده تازه منصوب ارتش ویستولا ژنرال گوتارد هاینریکی بدرستی حدس زد که فشار اصلی ارتش شوروی در اطراف رودخانه اودر خواهد بود. قبل از شروع نبرد در برلین، ارتش شوروی موفق شد با پیروزی در نبردهای کوچکتر رخ داده در ارتفاعات سیلو (به انگلیسی: the Seelow Heights) و هالب (به انگلیسی: Halbe)، برلین را محاصره کند. در ۲۰ آوریل ۱۹۴۵ در حالیکه لشکر اول اوکراین به فرماندهی ایوان کُنف از سمت شمال به آخرین بازمانده‌های لشکر مرکزی آلمان فشار می آورد، ارتش اول بلاروس هم به فرماندهی مارشال گئورگی ژوکوف (به انگلیسی: Georgy Zhukov) شروع به گلوله باران مرکز برلین کرد. نیروهای دفاعی آلمان که اکثراً توسط هلموت ویدلینگ (به انگلیسی: Helmuth Weidling) فرماندهی میشدند متشکل از چند لشکر تضعیف شده، بدون تجهیزات کافی و بی نظم ورماخت (به انگلیسی: Wehrmacht) و وافن اس اس (به آلمانی: Waffen SS) وهمچنین تعدادی از نیروهای مردمی (به آلمانی: Volkssturm) و جوانان هیتلری (به آلمانی: Hitler-Jugend) بود. در طی چند روز بعد، نیروهای شوروی با سرعت به سمت مرکز شهر پیشروی میکردند و در نهایت در ۳۰ آوریل بعد از درگیری شدید، ساختمان رایشستاگ (به آلمانی: Reichstag) را تسخیر کردند.

قبل از پایان جنگ آدولف هیتلر پیشوای آلمان و تعداد زیادی از پیروانش دست به خودکشی زدند. مدافعان شهر نهایتاً در ۲ می تسلیم شدند. هر چند در حالی نبرد در شمال غربی، غرب و جنوب غرب شهر تا روز ۸ می یعنی روز پایانی جنگ در اروپا ادامه داشت که یگان‌های آلمانی سعی میکردند با پیشروی به سمت غرب بجای تسلیم شدن به نیروهای شوروی، تسلیم متفقین غربی شوند.
ادامه...

تصویر منتخب

P-38 Lightning head-on.jpg

لاکهید پی-۳۸ لایتنینگ هواپیمایی جنگنده ساخت لاکهید کورپوریشن است که در خلال جنگ جهانی دوم استفاده می‌شد. این هواپیما از نوع هواپیماهای جنگنده سنگین است.

زندگی نامه منتخب

Stalin 1945.jpg

یوسیف ویسارینویچ جوگاشویلی (به گرجی: იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი) مشهور به ژوزف استالین (به روسی: Иосиф Сталин) (زاده ۱۸ دسامبر ۱۸۷۸-درگذشته ۵ مارس ۱۹۵۳) رهبر و سیاست‌مدار کمونیست شوروی بود که از اواسط دهه ۲۰ تا مرگش در ۱۹۵۳ رهبر عملی حزب کمونیست اتحاد شوروی و در نتیجه رهبر دو فاکتوی کل این کشور بود.

او در شهر گوری در گرجستان که آن زمان بخشی از امپراتوری روسیه بود به دنیا آمد و در ۱۹۲۲ به مقام دبیر کل حزب کمونیست اتحاد شوروی رسید. پس از مرگ ولادیمیر لنین، استالین موفق شد در مبارزه قدرت در دهه ۲۰ بر لئون تروتسکی پیروز شود و رهبری حزب را در دست گیرد. در دهه ۱۹۳۰ استالین تصفیه کبیر را آغاز کرد که به کمپینی از سرکوب سیاسی، دستگیری و قتل مخالفان معروف است که در ۱۹۳۷ به اوج رسید.

حکومت استالین آثار ماندگار بسیاری داشت که تا پایان دولت شوروی در آن باقی‌ماندند گرچه مائوئیست‌ها، خوجه ئیست‌ها، آنتی رویزیونیست‌ها و بسیاری دیگر او را آخرین رهبر سوسیالیست واقعی در تاریخ اتحاد شوروی می‌دانند و عروج خروشچف و استالین زدایی پس از استالین را «رویزیونیسم» می‌خوانند. استالین مدعی بود که سیاست‌هایش بر مارکسیسم-لنینیسم بنا شده‌اند اما اکنون نظام اقتصادی و سیاسی او را بیشتر استالینیسم می‌خوانند. (گرچه بعضی از طرفداران استالین با این عنوان مخالفند).

استالین در ۱۹۲۸ سیاست نپ (NEP) (سیاست جدید اقتصادی) که در دهه ۲۰ جریان داشت را با «برنامه‌های پنج ساله» و «کشاورزی کلکتیو» تعویض کرد. با این سیاست‌ها و تحت رهبری استالین، اتحاد شوروی تا پایان دهه ۳۰ از کشوری با جمعیت غالب دهقانی به یکی از قدرت‌های صنعتی جهان بدل شد.

مصادره گندم و غذاهای دیگر توسط مقامات شوروی به دستور استالین از عوامل قحطی بین سال‌های ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۴ بود (بخصوص در اکراین، قزاقستان و قفقاز شمالی). بسیاری از دهقانانی که با مصادره و کلکتیویزاسیون مخالفت می‌کردند با برچسب «کولاک» سرکوب و دستگیر می‌شدند.. قحطی مصنوعی که توسط استالین در اوکراین ایجاد شد و به هولودومور مشهور است، باعث مرگ تا ۱۰ میلیون اوکراینی شد. استالین رهبر اتحاد شوروی در زمان جنگ جهانی دوم بود و تحت رهبری او این کشور نقشی حیاتی در شکست آلمان نازی در آن جنگ داشت (این جنگ در شوروی با نام جنگ کبیر میهنی شناخته می‌شود). پس از جنگ، استالین اتحاد شوروی را به عنوان یکی از دو ابر قدرت جهانی مطرح کرد و تقریباً چهار دهه پس از مرگ او در ۱۹۵۳ این موقعیت همچنان برجا بود.
ادامه...

آیا میدانید...

رده ها

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا