بزکشی
بُزکِشی (کشیدن بز) ورزش ملی افغانستان[نیازمند منبع] و همچنان یک بازی سنتی گروهی است که بر روی پشت اسب انجام میشود. این بازی در میان مردمان آسیای میانه از جمله هزارهها، تاجیکها، ازبکها، قرقیزها، ترکمنها و اقوام افغان انجام میشدهاست و بعضاً هنوز نیز انجام میشود. ریشه آن مبهم است.
نحوه انجام بازی به این صورت است که عدهای سوار بر اسب برای جابجا کردن لاشه یک بز یا گوساله تازه ذبح شده با هم به رقابت میپردازند. سوارکاران باید لاشه بز را در حین سوارکاری از روی زمین برداشته و آن را با پیشی گرفتن از رقبا در محل مشخصی که معمولاً یک دایره علامت گذاری شده در زمین بازی است بر زمین بگذارند. بازیگران بزکشی که در افغانستان چپانداز نامیده میشوند گاه برای کسب مهارت به سالها تمرین نیاز دارند.
لاشه مورد استفاده در بزکشی معمولاً ذبح شده و دست و پاهایش از زانو به پایین قطع میشود. لاشه را برای سفت شدن حدود ۲۴ ساعت قبل از بازی در آب سرد می خوابانند. گاهی برای افزودن بر وزن لاشه درون آن را پر از سنگ میکنند.
بنا بر نوشته دانشنامه ایرانیکا بزکشی در افغانستان از حمایت دولتهای متوالی برخوردار بودهاست به نحوی که در زمان محمد ظاهرشاه (تا ۱۹۷۳) این مسابقات همزمان با جشن تولد شاهنشاهی برگزار میشد. رژیمهای بعدی تاریخ مسابقه را به سالروز سازمان ملل متحد تغییر دادند. در شمال افغانستان حداقل قبل از تجاوز شوروی در ۱۹۷۹، تا چند صد سوارکار میتوانستند همزمان با هم در نوع خاصی بزکشی که در زبان دری به تودهبرآئی معروف است به رقابت بپردازند. این رقابت در جشنهای عروسی و ختنهکنان رایج بود.
محتویات |
[ویرایش] بزکشی در افغانستان
این یکی از ورزش های ملی افغانستان به شمار می رود
[ویرایش] بزکشی در سینما
بزکشی در چندین فیلم سینمایی به نوعی حضور داشتهاست. هالیوود در ۱۹۷۰ فیلمی با نام سوارکاران (به انگلیسی: the Horsemen) با بازی آنتونی کویین، عمر شریف و جک پالاس بر اساس داستانی از جوزف کسل درباره بزکشی ساخت. فیلم هندی خدا گواه با یک صحنه بزکشی آغاز میشود. در صحنههای ابتدایی فیلم رامبو ۳ نیز بزکشی حضور دارد. در فیلم کابل اکسپرس (۲۰۰۶) نیز صحنهای از بزکشی دیده میشود.
[ویرایش] منابع
- Withney Azoy, G. "BOZKASHI", Encyclopedia Iranica.
- Larry B. Lambert, Afghan Sport: Buzkashi.
- بزکشی روی ویکیپدیای انگلیسی
[ویرایش] پیوندهای خارجی
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ بزکشی موجود است. |
