اواریست گالوا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اورایست گالوا
Galois.jpg
متولد ۲۵ اکتبر ۱۸۱۱
بورلان فرانسه
مرگ ۳۱ مه ۱۸۳۲
پاریس
رشته فعالیت ریاضیات
دلیل شهرت نظریه گروه‌ها

اورایست گالوا، (به فرانسوی: Évariste Galois) ‏ (۲۵ اکتبر ۱۸۱۱۳۱ مه ۱۸۳۲) ریاضی‌دان و انقلابی فرانسوی بود. گالوا از پیشگامان مطالعه ی نظریه گروهها است.و با کارهای او بود که نقطه عطفی در جبر ایجاد شد و محاسبات اهمیت خود را از دست دادند و به جای آنها مفاهیم و ساختارهایی همانند گروه حلقه و میدان اهمیت پیدا کردند.از دستاوردهای مهم نظریه گالوا حل چند مساله ی مشهور بود که از زمانهای دور مطرح بودند.یکی از آنها اثبات این مطلب است که حل جبری کلی(به کمک رادیکال ها)برای چندجمله ای های درجه 5 و بالاتر وجود ندارد.همین طور مساله های کهن تثلیث زاویه و تربیع دایره نیز با کمک نظریات گالوا حل شدند(حل ناپذیریشان ثابت شد).

زندگینامه[ویرایش]

گالوا در تاریخ ۲۸ اکتبر ۱۸۱۱ م. در پاریس متولد شد. در ۱۴ یا ۱۵ سالگی به جای انجام دادن تکالیف عادی دبیرستان اوقات خود را صرف مطالعه در هندسه لژاندر و آثار بزرگ لاگرانژ و اکتشافات آبل می‌نمود. وی پس از عدم موفقیت در امتحان ورودی مدرسه پلی تکنیک و همچنین رانده شدن از دانشسرای عالی و مخصوصاً به سبب آشنا نبودن با دانشمندان مشهور وارد مبارزات سیاسی شد او جمهوری خواهی تندرو بود و عقیده داشت:

من برای دانشمند شدن چیزی کم دارم و بنابراین قلب من آرزویی دارد که مغز من قادر به انجام دادن آن نیست.

گالوا پس از چند ماه زندانی شدن آزاد شد. ولی درحالی که فقط چند روز بیش از بیست سال و هفت ماه داشت در یک دوئل به خاطر یک دختر مجروح و کشته شد.برخی بر این عقیده اند که دشمنان سیاسی گالوا به وسیله ی آن زن او را به دام انداختند و در نهایت مساله ی شرافت را بهانه کردند و گالوا را به دوئلی کشاندند که نتیجه اش از پیش مشخص بود. [۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Bourgne, R.; J.-P. Azra (1962). Écrits et mémoires mathématiques d'Évariste Galois. Paris: Gauthier-Villars
  • آشنایی با ریاضبات (جلد نهم). گردآورنده پرویز شهریاری. انتشارات فردوسی، ۱۳۶۵. 
  • اینفلد، لئوپولد. اواریست گالوا. ترجمهٔ پرویز شهریاری. چاپ دوم. تهران: نشر بردار، ۱۳۷۳.