اواریست گالوا

اورایست گالوا
متولد	۲۵ اکتبر ۱۸۱۱ بورلان فرانسه
مرگ	۳۱ مه ۱۸۳۲ پاریس
رشته فعالیت	ریاضیات
دلیل شهرت	نظریه گروه‌ها

اورایست گالوا، (به فرانسوی: Évariste Galois)‏ ‏ (۲۵ اکتبر ۱۸۱۱– ۳۱ مه ۱۸۳۲) ریاضی‌دان و انقلابی فرانسوی بود. گالوا نظریه گروه‌ها را که قبلاً به وسیله کوشی و لاگرانژ مطالعه شده بود در مطالعات جبری به کار برد و گروه جانشینی هر معادله را مشخص کرد. این تئوری که امروزه تعمیم یافته و درعین حال ساده تر شده‌است برای حل مسائل گوناگون به کارمی رود و وسیله جستجویی به دست فیزیکدانان زمان ما داده‌است.

زندگینامه

گالوادر تاریخ علمدر ۲۸ اکتبر ۱۸۱۱ م. در پاریس متولد شد. در ۱۴ یا ۱۵ سالگی به جای انجام دادن تکالیف عادی دبیرستان اوقات خود را صرف مطالعه در هندسه لژاندر و آثار بزرگ لاگرانژ و اکتشافات آبل می‌نمود. وی پس از عدم موفقیت در امتحان ورودی مدرسه پلی تکنیک و همچنین رانده شدن از دانشسرای عالی و مخصوصاً به سبب آشنا نبودن با دانشمندان مشهور وارد مبارزات سیاسی شد، او عقیده داشت:

من برای دانشمند شدن چیزی کم دارم و بنابراین قلب من آرزویی دارد که مغز من قادر به انجام دادن آن نیست.

گالوا پس از چند ماه زندانی شدن آزاد شد. ولی درحالی که فقط چند روز بیش از بیست سال و هفت ماه داشت در یک دوئل به خاطر زنی فاحشه مجروح و کشته شد.

جستارهای وابسته

• نظریه گروه‌ها
• اکول نرمال سوپریور

منابع

• آشنایی با ریاضبات (جلد نهم). گردآورنده پرویز شهریاری. انتشارات فردوسی، ۱۳۶۵. 
• اینفلد، لئوپولد. اواریست گالوا. ترجمهٔ پرویز شهریاری. چاپ دوم. تهران: نشر بردار، ۱۳۷۳. 

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اواریست گالوا موجود است.